เผยสาเหตุ ทำไมกระเพาะมีที่ว่างให้ของหวานเสมอ แม้ผ่านมื้อหนัก กินอิ่มจนขยับตัวไม่ได้ แท้จริงสมอง–ร่างกายหลอกเราอย่างแนบเนียน ไม่ได้มีกระเพาะแยก แบบที่หลายคนเข้าใจ  วันที่ 1 ม.ค. 69 หลายคนคงคุ้นเคย หากทานอาหารอิ่มมากจนแทบขยับตัวไม่ได้ แต่พอพูดถึงของหวานกลับรู้สึกว่า “นิดหน่อยน่าจะไหว” รู้หรือไม่ ไม่ใช่เพราะเรามีกระเพาะสำรองอย่างที่คนญี่ปุ่นเรียกว่า “กระเพาะของหวาน” หากแต่เป็นผลจากกลไกทางกายวิภาค สมอง และฮอร์โมน ในเชิงกายวิภาค กระเพาะอาหารไม่ได้เป็นอวัยวะที่เต็มแล้วเต็มเลย แต่เป็นอวัยวะที่ยืดหยุ่นสูง ระหว่างการกิน กระเพาะจะเกิดกระบวนการที่เรียกว่า gastric accommodation คือกล้ามเนื้อเรียบคลายตัวเพื่อเพิ่มความจุโดยไม่ทำให้ความดันภายในสูงขึ้นมาก โดยเฉพาะอาหารเนื้อนุ่มและหวาน เช่น ไอศกรีม มูส หรือพุดดิ้ง ซึ่งแทบไม่ต้องใช้แรงย่อยเชิงกล กระเพาะจึงสามารถ “ผ่อนคลาย” และรองรับอาหารเพิ่มได้ แม้จะเพิ่งผ่านมื้อหนักมาแล้ว ขณะเดียวกัน ตัวการสำคัญอยู่ที่สมอง โดยเฉพาะระบบรางวัลและความพึงพอใจ มนุษย์ไม่ได้กินเพราะหิวอย่างเดียว แต่ยังมีกลไกที่เรียกว่า “ความหิวเชิงความสุข” คือการอยากกินเพราะอร่อยหรือให้ความรู้สึกสบายใจ อาหารหวานกระตุ้นระบบโดพามีนในสมองอย่างรุนแรง ทำให้เกิดแรงจูงใจในการกินต่อ และลดทอนสัญญาณอิ่มชั่วคราว อีกกลไกหนึ่งคือ ภาวะเบื่อรสชาติเดิม เมื่อเรากินอาหารคาวไปนาน ๆ สมองจะตอบสนองต่อรสและเนื้อสัมผัสนั้นลดลง […]