Το 2026 ξημερώνει, με τα ανοιχτά μέτωπα στο διεθνές πολιτικό σκηνικό να είναι πάρα πολλά και να επηρεάζουν την Κύπρο, παρότι δεν βρίσκεται στο επίκεντρο κάποιας διένεξης, αφού πλέον η οποιαδήποτε κρίση διαφοροποιεί τα δεδομένα σε όλο τον πλανήτη, λόγω της σύνδεσης που υπάρχει στον τομέα της οικονομίας. Ο πλανήτης βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε μια διαρκώς κλιμακούμενη ένταση, από την οποία αναζητείται διέξοδος, αφού οι πολεμικές συρράξεις και οι ψυχροπολεμικές κρίσεις μεταξύ κρατών, αυξάνονται αντί να μειώνονται.  Το σημαντικότερο μέτωπο που παραμένει ανοιχτό, είναι αναμφίβολα το Ουκρανικό, αφού ο πόλεμος με τη Ρωσία συνεχίζεται για τέταρτη χρονιά, ενώ πάντοτε στο επίκεντρο βρίσκεται και η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, με το Ισραήλ και το Ιράν να είναι συνεχώς ετοιμοπόλεμες για μια νέα σύρραξη, ενώ ανοιχτά παραμένουν και οι διενέξεις με τον Λίβανο, άλλα και με την Παλαιστίνη. Παράλληλα, κανένας δεν μπορεί να θεωρήσει λήξαν και το θέμα της Συρίας, όπου μπορεί να παρουσιάζεται μια βελτιωμένη κατάσταση μετά την πτώση του Μπασάρ Αλ Άσαντ, όμως το σκηνικό παραμένει ρευστό και χρήζει συνεχούς παρακολούθησης. Το τελευταίο διάστημα ανέκυψε και το ζήτημα της αναγνώρισης της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ, που αναμένεται να απασχολήσει έντονα τη διεθνή σκηνή το 2026. Το 2026, σύμφωνα με τον διεθνολόγο, Αντώνη Στυλιανού, είναι η χρονιά όπου η γεωπολιτική παύει να είναι «φόντο» και γίνεται ο βασικός σκηνοθέτης της παγκόσμιας οικονομίας και ασφάλειας, αφού πλέον ζούμε σε ένα περιβάλλον πολυπολικό, κατακερματισμένο και πιο απρόβλεπτο, όπου κράτη και επιχειρήσεις λειτουργούν με όρους διαχείρισης κινδύνου και όχι απλώς μεγιστοποίησης αποδοτικότητας. Το βασικό χαρακτηριστικό του νέου πλαισίου που διαμορφώνεται, όπως ανέφερε στον REPORTER, ο κ. Στυλιανού, «είναι η μετάβαση από την παγκοσμιοποίηση των κανόνων στην παγκοσμιοποίηση των ανταγωνισμών. Οι κανόνες που γνωρίζαμε, όπως το ελεύθερο εμπόριο, οι σταθερές αλυσίδες εφοδιασμού, η ουδετερότητα της τεχνολογίας, υποχωρούν. Τη θέση τους παίρνουν δασμοί, επιδοτήσεις, έλεγχοι εξαγωγών και έντονη κρατική παρέμβαση Η γεωοικονομία γίνεται εργαλείο εξωτερικής πολιτικής: το εμπόριο, η ενέργεια, η τεχνολογία και ακόμη και τα νομίσματα χρησιμοποιούνται για άσκηση ισχύος». Πέντε γεωπολιτικές τάσεις καθορίζουν το 2026 Απαρριθμόντας τις γεωπολιτικές τάσεις που θα καθορίσουν το νέο έτος, εκτιμά πως αυτές είναι πέντε και αφορούν την επιτάχυνση της πολυπολικότητας, αφού θεωρεί ότι δεν υπάρχει πλέον ένα κέντρο ισχύος, αλλά πολλά, με συγκρουόμενα συμφέροντα. Επίσης, υπάρχει η γεωπολιτική της σπανιότητας που είναι τα κρίσιμα ορυκτά, το νερό, η ενέργεια και τα ηλεκτρικά δίκτυα που αποκτούν στρατηγική σημασία. Τρίτον, είναι η τεχνολογία ως πεδίο αντιπαράθεσης, με την τεχνητή νοημοσύνη και τον κυβερνοχώρο να αντιμετωπίζονται ως ζητήματα εθνικής ασφάλειας, ενώ το τέταρτο, είναι η αποδυνάμωση των πολυμερών θεσμών και η στροφή σε διμερείς ή περιφερειακές συμφωνίες. Τέλος, θα απασχολήσει και η επιστροφή της σκληρής ασφάλειας, με μεγαλύτερες στρατιωτικές δαπάνες και αυξημένο κίνδυνο κλιμάκωσης. Παράλληλα, παρακολουθώντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη εμφανίζεται συνεχώς στο προσκήνιο, υποδεικνύει ότι επίσης θα απασχολήσει έντονα το νέο έτος, αφού «δεν είναι απλώς μια τεχνολογία παραγωγικότητας αλλά πολλαπλασιαστής ισχύος. Επηρεάζει την άμυνα, τις πληροφορίες, την κυβερνοασφάλεια, αλλά και την οικονομική ανταγωνιστικότητα. Το 2026 βλέπουμε την άνοδο της λεγόμενης "κυρίαρχης AI", όπου τα κράτη θέλουν να ελέγχουν δεδομένα, υποδομές και αλγορίθμους εντός συνόρων. Αυτό οδηγεί σε τεχνολογικό κατακερματισμό και σε νέα μπλοκ κανόνων και προτύπων». Πάντα στο προσκήνιο η Ουκρανία Σε ό,τι αφορά στα ανοιχτά κεφάλαια, το Ουκρανικό συνεχίζει να βρίσκεται στο προσκήνιο, με τις εκτιμήσεις του διεθνολόγου, να είναι πως δεν αναμένεται το θέμα να κλείσει οριστικά εντός του έτους, παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθότι το μεγάλο ζήτημα είναι το εδαφικό, για το οποίο δύσκολα μπορούν να γίνουν υποχωρήσεις είτε από την ρωσική, είτε από την ουκρανική πλευρά.  Ο συγκεκριμένος πόλεμος απασχολεί έντονα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού υπάρχουν χώρες που προμηθεύονται ρωσικό πετρέλαιο, ενώ την ίδια ώρα είναι ανοιχτοί ναυτικοί διάδρομοι, τους οποίους χρησιμοποιεί η Ρωσία για να μεταφέρει το πετρέλαιο.  «Ένα πλήγμα ρωσικού πετρελαιοφόρου είχαμε ανοιχτά της Μεσογείου, άρα επεκτείνεται το Ουκρανικό σε ύδατα και ευρωπαϊκό χώρο. Η Ευρώπη έδωσε αρκετά χρήματα και βάρος στο Ουκρανικό, με αποτέλεσμα να της αλλάξει τη στροφή σκέψης της, από το να επικεντρωθεί σε κρίσιμα ζητήματα που αφορά την ίδια και το μέλλον της. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει συστημικά προβλήματα και έστρεψε την προσοχή της σε ένα άλλο θέμα, που δεν απειλεί την υπόσταση ή το μέλλον της», σημείωσε ο κ. Στυλιανού.  Ως εκ τούτου, παραμένει ερωτηματικό η στάση που θα συνεχίσει να τηρεί η γηραιά ήπειρος γύρω από το θέμα, αλλά και πόσο θα επηρεάσει το εσωτερικό της το Ουκρανικό πρόβλημα, δεδομένου ότι αφέθηκαν τα υπόλοιπα ανοιχτά ζητήματα, μετά την επικέντρωση στην Ουκρανία.  Ανοιχτό κεφάλαιο το μέτωπο του Ισραήλ Μπορεί εντός του 2025 να επιτευχθεί εκεχειρία ανάμεσα σε Ισραήλ και Παλαιστίνη, μετά τον πόλεμο που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2023 και στον οποίο ενεπλάκησαν η Χεσμπολλάχ του Λιβάνου, το Ιράν και οι Χούθι από την Υεμένη, με εκατέρωθεν επιθέσεις κατά του Ισραήλ, ωστόσο και σε αυτή την περίπτωση δεν μπορεί κανένας να δηλώσει με βεβαιότητα ότι η κατάσταση έχει εξομαλυνθεί.  Εξάλλου, μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας καταγγέλθηκαν παραβιάσεις της, με χτυπήματα σε στρατηγικούς στόχους, στάση η οποία αναμένεται να συνεχιστεί και ενδεχομένως να οδηγήσει σε νέα κλιμάκωση της έντασης τους επόμενους μήνες.  Ο κ. Στυλιανού, αναφερόμενος στο συγκεκριμένο θέμα, υπέδειξε πως είναι δεδομένο ότι θα συνεχιστούν οι συρράξεις στη Μέση Ανατολή, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται οι εξελίξεις στην περιοχή. «Το Ισραήλ θέλει να ενισχυθεί περισσότερο και να διασφαλίσει τη δική του ασφάλεια, όπως το ίδιο την αντιλαμβάνεται και αυτό σημαίνει την πλήρη εξάλειψη οποιασδήποτε απειλής, απ' όπου και αν προέρχεται». Εκτιμά ότι στη βάση αυτού του δεδομένου, θα δούμε οποιαδήποτε απειλή δέχεται το Ισραήλ να εξαλείφεται με στρατιωτικό τρόπο. «Πρόσφατα, το Ιράν, που αποτελεί τον σταθερό εχθρό του Ισραήλ, ξεκίνησε κάποια στρατιωτικά γυμνάσια. Άρα βλέπουμε μια κρίση την οποία είχαμε το καλοκαίρι του 2025, να αναθερμαίνεται. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ πέτυχαν καίρια πλήγματα στο Ιράν, αλλά αυτή τη στιγμή το Ιράν προσπαθεί να σταθεί ξανά στα πόδια του». Εάν συνεχίσει το Ιράν να διατηρεί την ίδια στάση, ο κ. Στυλιανού θεωρεί πως το Ισραήλ δεν θα του επιτρέψει να φτάσει στο σημείο που βρέθηκε το καλοκαίρι του 2025, όταν είχε μια δύναμη να πλήξει είτε το Ισραήλ, είτε περιοχές στον αραβικό κόλπο.  Η ξαφνική αναγνώριση της Σομαλιλάνδης Άμεσα συνυφασμένο με το Ισραήλ, είναι και το θέμα της Σομαλιλάνδης, ενός de facto κράτους στην Αφρική, το οποίο είχε αποσχιστεί από τη Σομαλία τη δεκαετία του 90', ωστόσο δεν αναγνωριζόταν από κανένα κράτος σε όλο τον κόσμο. Πριν από μερικές μέρες, το Ισραήλ έγινε η πρώτη χώρα που το αναγνωρίζει, προκαλώντας αντιδράσεις στο διεθνές πολιτικό σκηνικό, ανάμεσα στις οποίες και αυτή του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν θα προχωρήσουν σε μια τέτοια ενέργεια.  Οι πρώτες αναλύσεις που έγιναν επί της κίνησης του Ισραήλ, δείχνουν ότι πρόκειται για ένα μήνυμα στην Τουρκία, αφού η χώρα έχει αναπτύξει την επιρροή της τα τελευταία χρόνια στη Σομαλία και προσπαθεί να εδραιώσει την κυριαρχία της στην περιοχή.  Η Σομαλιλάνδη, από την άλλη, φαίνεται πως είχε επιρροή από τον αραβικό κόσμο, με τον οποίο συνεργάζεται το Ισραήλ, το οποίο εκτιμά ότι με την εν λόγω ενέργειά του, αλλά και τις διμερείς σχέσεις που θα αναπτύξει, θα αποκτήσει έρεισμα σε μια περιοχή γεωστρατηγικής σημασίας, αφού δίνει διέξοδο στην Ερυθρά Θάλασσα για πολλούς στρατηγικούς λόγους, όπως για παράδειγμα για μια πιθανή εκστρατεία εναντίον των Χούθι της Υεμένης. Δεν αποκλείεται η ενέργεια του Ισραήλ να ανοίξει άλλο ένα μέτωπο ανάμεσα σε κράτη που έχουν συμφέροντα στη συγκεκριμένη περιοχή και τα οποία ενδεχομένως να επηρεαστούν από την απόφαση της Κυβέρνησης Νετανιάχου, ωστόσο αυτό θα ξεκαθαρίσει εντός του 2026.  Υπό στενή παρακολούθηση η κατάσταση στη Συρία Ρευστό είναι και το σκηνικό στη Συρία, η οποία βρίσκεται σε ένα πολύ μεταβατικό στάδιο μετά την πτώση του Μπασάρ Αλ Άσαντ και την ανάληψη της ηγεσίας από τον Αχμέντ Χουσεΐν αλ Σαράα. Μπορεί για παράδειγμα αρκετοί Σύριοι να επεδίωξαν να επιστρέψουν στην χώρα τους και να άρχισαν να γίνονται βήματα για να αρχίσει η χώρα να βρίσκει τη χαμένη της αίγλη.  Στη Συρία, όπως εξήγησε, υπάρχει μια κρίση, με τον κ. Στυλιανού να εκτιμά ότι θα απασχολεί καθόλη τη διάρκεια του 2026 το διεθνές σκηνικό. Σημειώνεται ότι σε εξέλιξη βρίσκονται και οι διεργασίες για ανοικοδόμηση της Συρίας, για την οποία η Κύπρος εκφράστηκε θετικά εντός του 2025, ώστε να εμπλακεί ενεργά στην προσπάθεια που καταβάλλεται.  Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα, η αμερικανική Γερουσία ψήφισε υπέρ της οριστικής άρσης των κυρώσεων στη Συρία. Οι νομοθέτες είχαν επιβάλει εκτεταμένες κυρώσεις του νόμου Caesar Act στη Συρία το 2019 για να τιμωρήσουν τον αλ Άσαντ για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου της χώρας, γεγονός που θα ενισχύσει ακόμα περισσότερο την προσπάθεια για εξομάλυνση της κατάστασης στη χώρα, το επόμενο διάστημα. Συνοψίζοντας τα ανοιχτά μέτωπα, ο κ. Στυλιανού κατέληξε ότι «τα γεωπολιτικά ζητήματα είναι πραγματικότητα για το 2026 και όποιος το αγνοήσει, θα πληρώσει ένα οικονομικό, εμπορικό και στρατιωτικό τίμημα. Η γεωπολιτική είναι η πραγματικότητά μας. Η πολυπολικότητα που υπάρχει στον κόσμο, δηλαδή υπάρχουν πολλοί δρώντες, που επηρεάζουν όχι μόνο τη χώρα στην οποία γίνεται κάτι, αλλά το παγκόσμιο. Συνέπειες υπάρχουν για όλους, ανεξαρτήτως τι συμβαίνει στη Βενεζουέλα, που μας ακούγεται τόσο πολύ μακριά. Μας επηρεάζει εάν επιβληθούν δασμοί, εάν ανεβεί η τιμή του πετρελαίου ή εάν το Ισραήλ ξεκινήσει στρατιωτικές επιχειρήσεις, γιατί είναι δίπλα μας. Μας επηρεάζει πλήρως το Ουκρανικό γιατί η ΕΕ πληρώνει ένα τεράστιο τίμημα. Ότι συμβαίνει, επηρεάζει πλήρως όλους».