این‌که تشیع مذهب ساخته و پرداخته دوران صفویه است، سال‌هاست به‌عنوان یک ادعای تاریخی تکرار می‌شود؛ ادعایی که با بررسی منابع اسلامی و شواهد تاریخی، محل تردید جدی است. مرور سیر شکل‌گیری تشیع از عصر پیامبر اسلام(ص) تا دوره صفویه نشان می‌دهد این مذهب نه محصول یک تصمیم سیاسی، بلکه جریانی ریشه‌دار در متن تاریخ اسلام و ایران بوده است.