Μεταξύ των πιο συχνών υπαίτιων είναι οι ρινοϊοί, η γρίπη, ο κορωνοϊός και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός. Ένα πρωινό με ξηρό, ερεθισμένο λαιμό μπορεί εύκολα να αποδοθεί στον ξηρό αέρα, όμως στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελεί ένδειξη ότι ο οργανισμός δίνει μάχη με μια ιογενή λοίμωξη. «Οι πέντε πιο συχνές αιτίες του πονόλαιμου είναι: ένας ιός, ένας ιός, ένας ιός, ένας ιός και ένας ιός», λέει χαρακτηριστικά η Elisabeth Fowlie Mock, οικογενειακή γιατρός και στέλεχος της American Academy of Family Physicians. Μεταξύ των πιο συχνών υπαίτιων είναι οι ρινοϊοί, η γρίπη, ο κορωνοϊός και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός. Ο πόνος στον λαιμό συχνά είναι το πρώτο σύμπτωμα Ο πόνος στον λαιμό συχνά είναι το πρώτο σύμπτωμα, καθώς εκεί προσκολλώνται αρχικά οι ιοί, εξηγεί ο Benjamin C. Tweel, επίκουρος καθηγητής ωτορινολαρυγγολογίας στην Icahn School of Medicine at Mount Sinai και ιατρικός διευθυντής στο Mount Sinai Health System. «Ο ιός εισέρχεται στα κύτταρα που επενδύουν τον λαιμό και προκαλεί μια φλεγμονώδη αντίδραση του ανοσοποιητικού», λέει. Όταν ο οργανισμός αναγνωρίσει τον ιό, ο λεμφικός ιστός στο πίσω μέρος της μύτης και του λαιμού διογκώνεται και φλεγμαίνει, προκαλώντας πόνο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το σώμα καταφέρνει να περιορίσει την εισβολή πριν εξελιχθεί πλήρως η λοίμωξη. Σε άλλες, ακολουθούν τα κλασικά συμπτώματα: καταρροή, μπούκωμα και βήχας. Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), ο πονόλαιμος από λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού συνήθως υποχωρεί μέσα σε μία εβδομάδα. Αναλγητικά όπως η ιβουπροφαίνη ή η ναπροξένη μπορούν να βοηθήσουν, καθώς μειώνουν τόσο τον πόνο όσο και τη φλεγμονή, ενώ υπάρχουν και απλές πρακτικές στο σπίτι που ενδέχεται να προσφέρουν ανακούφιση. Το γαργάρισμα με αλατόνερο θεωρείται εδώ και χρόνια κλασική λύση και υπάρχει περιορισμένη επιστημονική τεκμηρίωση που τη στηρίζει. Μικρή τυχαιοποιημένη μελέτη του 2019 έδειξε ότι άτομα με μη βακτηριακό πονόλαιμο είχαν λιγότερο πόνο και δυσκολία στην κατάποση μία εβδομάδα αργότερα, σε σύγκριση με όσους χρησιμοποίησαν αντισηπτικό διάλυμα. Ο Cameron Wick, ωτολόγος και νευροωτολόγος στο University Hospitals, εξηγεί ότι το αλάτι μπορεί να μειώσει το οίδημα μέσω όσμωσης, τραβώντας υγρά από τους ιστούς. Παράλληλα, «πιθανότατα βοηθά να απομακρυνθούν υπολείμματα και σωματίδια ιών», προσθέτει ο Tweel. Η Mock σημειώνει ότι η πρακτική «είναι πολύ απίθανο να βλάψει», ενώ μια ασφαλής αναλογία είναι ένα κουταλάκι του γλυκού αλάτι σε 240 ml ζεστό νερό. Το μέλι αποτελεί ακόμη μια δημοφιλή επιλογή. Διαθέτει αντιβακτηριακές ιδιότητες και, λόγω της παχύρρευστης υφής του, δημιουργεί ένα προστατευτικό «φράγμα» στον ερεθισμένο βλεννογόνο. Υπάρχουν ενδείξεις ότι βοηθά στην ανακούφιση συμπτωμάτων του ανώτερου αναπνευστικού, ενώ μικρή μελέτη του 2023 έδειξε ότι το γαργάρισμα με μέλι μείωσε τον πόνο μετά από αφαίρεση αμυγδαλών. Το μέλι συνιστάται και για παιδιά άνω του ενός έτους, αντί για φάρμακα για το κρυολόγημα, καθώς δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι αυτά ωφελούν παιδιά κάτω των έξι. «Λίγο μέλι σε ζεστό ρόφημα ή ένα κουταλάκι σκέτο μπορεί να βοηθήσει», λέει η Mock, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρέπει ποτέ να δίνεται σε βρέφη κάτω των 12 μηνών λόγω του κινδύνου αλλαντίασης. Το τσάι μπορεί επίσης να είναι καταπραϋντικό, αρκεί να μην περιέχει καφεΐνη. Ο Wick προτείνει χαμομήλι, τζίντζερ ή κουρκουμά, καθώς τα ροφήματα με καφεΐνη μπορεί να συμβάλλουν στην αφυδάτωση. Η προσθήκη μελιού και λεμονιού ενισχύει το αποτέλεσμα, καθώς η βιταμίνη C υποστηρίζει το ανοσοποιητικό και το λεμόνι αυξάνει την παραγωγή σάλιου, βοηθώντας στην αραίωση της παχύρρευστης βλέννας. Αν το τσάι δεν είναι επιλογή, άλλα ζεστά ροφήματα, όπως ζεστό νερό, ζωμοί ή σούπες, μπορούν να προσφέρουν παρόμοια ανακούφιση. «Υπάρχει μια καταπραϋντική επίδραση του ζεστού νερού», λέει ο Wick, ενώ ο Tweel επισημαίνει ότι η επαρκής ενυδάτωση είναι από τα πιο σημαντικά μέτρα: «Όσο πιο αφυδατωμένος είσαι, τόσο χειρότερα θα είναι τα συμπτώματα». Για ορισμένους, τα κρύα τρόφιμα, όπως παγάκια ή παγωτά, είναι πιο ανακουφιστικά, ιδιαίτερα όταν ο πόνος είναι έντονος. Η ψύξη φαίνεται να «μουδιάζει» τις νευρικές απολήξεις, κάτι που αξιοποιείται και μετά από επεμβάσεις, όπως η αφαίρεση αμυγδαλών, αν και τα δεδομένα για ιογενείς λοιμώξεις είναι περιορισμένα. Ο ξηρός αέρας μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό, γι’ αυτό και ένας υγραντήρας ψυχρής ομίχλης μπορεί να βοηθήσει. Ο Tweel, ωστόσο, προειδοποιεί ότι οι συσκευές αυτές πρέπει να καθαρίζονται σχολαστικά, καθώς η ανάπτυξη μούχλας και βακτηρίων μπορεί να προκαλέσει νέα προβλήματα. Το CDC συνιστά καθημερινό άδειασμα του δοχείου και χρήση αποσταγμένου ή βρασμένου και κρυωμένου νερού. Εναλλακτικά, ένα ζεστό ντους ή η εισπνοή ατμού μπορεί να προσφέρει παρόμοιο αποτέλεσμα. Τέλος, για τους ενήλικες, οι παστίλιες ή καραμέλες για τον λαιμό αυξάνουν την παραγωγή σάλιου, μειώνοντας την ξηρότητα. «Ό,τι βοηθά στην καταπολέμηση της ξηρότητας είναι χρήσιμο», λέει ο Tweel, σημειώνοντας ότι ορισμένοι προτιμούν τη δροσερή αίσθηση της μενθόλης ή του ευκαλύπτου. Δεν συνιστώνται, ωστόσο, για παιδιά κάτω των τεσσάρων ετών λόγω κινδύνου πνιγμού. Συνήθως, ο πονόλαιμος υποχωρεί σε λίγες ημέρες και ακολουθούν άλλα συμπτώματα του κρυολογήματος. Αν όμως συνοδεύεται από πυρετό, έντονο πόνο, δυσκολία στην αναπνοή ή την κατάποση, λευκές πλάκες στον λαιμό ή παραμένει για περισσότερες από επτά ημέρες, οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτείται ιατρική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να πρόκειται για βακτηριακή λοίμωξη που χρειάζεται θεραπεία. Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr