Siberkondri ve dijitalkondri çağı

Bugün çok basit bir baş ağrısı, birkaç dakika içinde bizi beyin tümöründen nadir bir sinir hastalığına kadar uzanan karanlık bir yolculuğa çıkarabiliyor. Çünkü artık ilk başvurduğumuz yer bir doktor değil, internet. İşte tam da burada çağımızın yeni görünmez salgınlarından biriyle karşı karşıyayız, siberkondri, diğer adıyla dijitalkondri. Siberkondri (Dijitalkondri) nedir? Kişinin yaşadığı bedensel ya da ruhsal belirtileri internet üzerinden araştırması, bu araştırmalar sonucunda gerçek dışı ya da abartılı hastalık senaryolarına inanması ve bunun yoğun kaygıya dönüşmesi durumudur. Aslında kökeni eski bir kavrama dayanıyor. Hipokondri yani hastalık hastası olmak. Ancak dijital çağda bu yeni bir boyut kazandı. Çünkü artık bilgi sınırsız, filtre yok, uzman görüşü ile komplo teorisi yan yana, en kötü senaryolar daha görünür durumda. Neden ortaya çıkıyor? 1. Bilgiye sınırsız erişim İnternette her bilgiye ulaşabiliyor olmak, onu doğru yorumlayabileceğimiz anlamına gelmez. Tıbbi bilgiler bazen kişiyi bilgilendirmek yerine korkutabilir. 2. Belirsizliğe tahammülsüzlük İnsan zihni belirsizliği sevmez oysa internet, bu belirsizliği azaltmak yerine çoğu zaman katlar. 3. Kaygı bozuklukları ve kontrol ihtiyacı Siberkondri çoğu zaman tek başına değildir. Genellikle yaygın anksiyete bozukluğu, obsesif düşünce yapısı, kontrol ihtiyacı yüksek kişilik özellikleri ile birlikte görülür. 4. Pandemi COVID-19, siberkondrinin adeta hızlandırıcısı oldu. Herkes belirtileri takip etmeye, vücudunu dinlemeye, en ufak değişikliği tehdit olarak algılamaya başladı. 5. Algoritmaların karanlık etkisi Arama motorları ve sosyal medya, en çok tıklanan ve en çok korku uyandıran içerikleri öne çıkarır. Çünkü korku, dikkat çeker. Siberkondri uzun vadede, sürekli kaygı ve panik ataklara, gereksiz acil servis başvurularına, sağlıklı beden algısının bozulmasına, gerçek hastalıkların gözden kaçmasına, doktor-hasta ilişkisinin zedelenmesine, hayat kalitesinin düşmesine neden olabilir. İnterneti doktorun yerine koymayın, İnternet bilgi verebilir, ama teşhis koyamaz, yapay zekâ sizi tedavi edemez, sadece ihtimaller sunar.