เกษตรกรเจ้าของสวนยางพารา น.ส.วารุณี หะเส็ม อายุ 40 ปี บ้านน้ำราบ หมู่ที่ 4 ตำบลบางสัก อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง ผุดแนวคิดใช้พื้นที่ว่างระหว่างรอต้นยางพาราวัยอ่อนเจริญเติบโตให้เกิดประโยชน์สูงสุด ด้วยการทดลองปลูกข้าวไร่ทั้งข้าวเหนียวดำและข้าวเจ้า บนพื้นที่กว่า 5 ไร่  นับเป็นปีแรกและเป็นรายเดียวในหมู่บ้านที่ปลูกข้าวในลักษณะดังกล่าว ควบคู่กับการสืบสานวิถีการเกี่ยวข้าวด้วย ‘แกระ’ เครื่องมือดั้งเดิมที่กำลังจะเลือนหายไปจากชุมชน หวังสร้างความมั่นคงทางอาหาร ลดรายจ่ายในครัวเรือน และเพิ่มรายได้เสริมระหว่างรอผลผลิตจากสวนยางพาราในอนาคต  นอกจากนี้ในช่วงเก็บเกี่ยวยังเป็นแบบดั้งเดิมด้วยเช่นกัน คือ ชาวบ้านในพื้นที่ได้ร่วมกันลงแขกเกี่ยวข้าวไร่ในแปลงนาของน.ส.วารุณี หะเส็ม อายุ 40 ปี เกษตรกรในพื้นที่โดยใช้วิธีการเกี่ยวข้าวด้วย ‘แกระ’ ซึ่งเป็นเครื่องมือเกี่ยวข้าวแบบโบราณ ใบมีดทำจากเหล็กกล้า มีลักษณะเป็นแผ่นบางคม มีหูแหลมสำหรับตอกติดกับกระดาน และมีด้ามจับเสียบขวางกับกระดาน  เวลานำมาใช้งาน ผู้เกี่ยวจะใช้นิ้วกลางและนิ้วนางสอดเข้าไปในช่องของแกระ แล้วใช้นิ้วดึงรวงข้าวให้ขาดทีละรวง เป็นวิธีการเกี่ยวข้าวที่ต้องอาศัยความชำนาญ ความละเอียด และความอดทน  การเกี่ยวข้าวด้วยแกระถือเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน ก่อนที่จะถูกแทนที่ด้วยเครื่องจักรกลการเกษตรในยุคปัจจุบัน ทำให้วิธีการดังกล่าวเริ่มหาดูได้ยาก และเสี่ยงต่อการสูญหาย  ชาวบ้านน้ำราบจึงพร้อมใจกันรื้อฟื้นวิถีดั้งเดิมนี้ขึ้นมาอีกครั้ง ไม่เพียงเพื่อเก็บเกี่ยวผลผลิตเท่านั้น แต่ยังเป็นการถ่ายทอดความรู้ให้แก่เยาวชนและคนรุ่นใหม่ในชุมชน ได้เรียนรู้รากเหง้าทางวัฒนธรรมการทำนาของบรรพบุรุษ สำหรับปีนี้ น.ส.วารุณีได้ทดลองปลูกข้าวไร่เป็นปีแรก บนพื้นที่รวม […]