Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr - Dünyanın en büyük gıda şirketlerinden biri olan İsviçre merkezli Nestlé, bebeklerin sağlığını doğrudan ilgilendirebilecek olağanüstü bir ürün geri çağırma kararı açıkladı. Şirket, Türkiye dahil 25 ülkede satılan bazı SMA marka bebek maması ve devam sütü ürünlerini piyasadan topluyor. Geri çağırma, ürünlerde gıda zehirlenmesine yol açabilen bir toksin riski bulunduğu şüphesi üzerine alındı. SMA mamalarının içinde bulunan 'Cereulide' maddesinin meydana getirebileceği sonuçları uzman isimler açıkladı ve uyarılarıyla ebeveynleri bilinçli olmaya davet etti. TEDBİR AMACIYLA GERİ TOPLUYORLAR Nestlé'nin 6 Ocak’ta yaptığı resmi açıklamaya göre, belirli partilere ait SMA bebek maması ve devam sütü ürünlerinde 'Cereulide' adı verilen bir toksinin bulunma ihtimali tespit edildi. Bu madde, Bacillus cereus adlı bakteri tarafından üretilebilen ve tüketildiğinde mide bulantısı, kusma ve karın krampları gibi gıda zehirlenmesi belirtilerine yol açabilen bir toksin olarak biliniyor. Nestlé, önlem amacıyla bu ürünlerin tüketilmemesi gerektiğini duyurdu ve ebeveynlere yönelik uyarıda bulundu. Yetkililer, geri çağırmanın 'ihtiyatlı bir tedbir' olduğunu ve şu ana kadar bu ürünlerle bağlantılı hiçbir hastalık vakasının bildirilmediğini belirtti. Geri çağırma listelerine göre, ürünler Avrupa ülkeleri yanında Türkiye’de de satılmış durumda. Türkiye’ye özel parti numaraları henüz kamuya açık şekilde duyurulmamış olsa da Nestlé’nin resmi internet sitesinde ve İngiltere Gıda Standartları Ajansı’nın (FSA) sayfasında tüm etkilenen ürünlerin parti kodları yayımlandı. Tüketicilerden ambalaj üzerindeki parti kodlarını kontrol etmeleri ve riskli ürünleri kullanmamaları istendi. Yapılan geri çağırma duyurusunun ardından Gıda Yüksek Mühendisi Merve Atınç Saral ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Sevil Bilir'e danıştık. Merve Atınç Saral açıklamalarına, Cereulide maddesini tanımlayarak başlarken, bu toksin maddenin sindirim sistemi üzerinde akut toksik etki oluşturabileceğini ve kusma ağırlıklı gıda zehirlenmesi tablosuna neden olabileceğini belirtti. Isıya karşı oldukça dayanıklı olan bu maddenin kaynar suyla hazırlama/yeniden ısıtma gibi ev uygulamalarında da yok olmadığını belirtti. LİSTEDE PİRİNÇ DE VAR Bu maddenin sıklıkla bulantı-kusma, karın ağrısı ve kramplara neden olabileceğinin altını çizen Saral, "Nadiren ve yüksek maruziyetlerde daha ciddi tablolar bildirildiği için (özellikle bebekler gibi kırılgan gruplarda) yaklaşım 'önlemci' olur. Bu yüzden geri çağırmalar 'hastalık bildirimi yokken bile' yapılabilir' dedi. Cereulide 'in bir katkı maddesi olmadığını, bakterinin uygun koşullarda gıdanın içinde ürettiği bir toksin olduğunu söyleyen Saral, "Dolayısıyla sadece bebek mamalarında olur demek doğru değil. Nişastalı pişmiş ürünler örneğin pirinç/pilav, makarna vb. ürünler oda sıcaklıklarında uzun süre kalmamalı ve pişirilip bekletilmemeli" açıklamasında bulundu. Alıntı Metni Saral, gündeme gelen Cereulide'in ısıya dayanıklı olması ve akut zehirlenme riski nedeniyle ciddiye alınsa da, 'en tehlikeli' tek madde olarak sınıflandırılması doğru olmadığını açıkladı. Nedeni ise Cronobacter gibi patojenlerin düşük dozda ağır enfeksiyon riski taşırken, arsenik ve ağır metaller kronik maruziyet nedeniyle ayrı bir tehdit oluşturuyor olması. Saral bu durumun riskin düzeyinşn maruziyet biçimine ve bebeğin kırılganlığına göre değiştiğinin altını çizdi. OYUNCAK VE BİBERONLARDA DA AYNI TEHLİKE VAR Nestlé'nin duyurusunun ardından gündeme gelen Cereulide maddesi bebek ve çocukların oynadığı çeşitli oyuncaklarda ya da suluk gibi gıda kaplarında da aynı tehlikenin olup olmadığı sorusunu akıllara getirdi. Merve Atınç Saral, bu konuda iki farklı 'tehlike dili' bulunduğunun altını çizerek şu açıklamalarda bulundu: "Cereulide, oyuncak, suluk ya da gıda kaplarında görülebilecek bir madde değil; gıdanın içinde olan ve bakteriler tarafından üretilen bir toksin. Ancak biberon veya sulukların iyi temizlenmemesi, ıslak bırakılması ve biofilm oluşması durumunda, içine konan süt benzeri gıdalar uygun sıcaklıkta beklediğinde mikrobiyal çoğalma riski artabiliyor ve toksin oluşumu için zemin hazırlanabiliyor." Buna karşılık kap kacak ve oyuncaklarda asıl risk alanının kimyasal migrasyon ve fiziksel güvenlik olduğunu ileten Merve Atınç Saral, " BPA/BPS, ftalatlar, melamin, ağır metal içeren boyalar, mikroplastik aşınması ya da parça kopması gibi riskler Cereulide’den tamamen farklı bir kategori oluşturuyor. Uzmanlar ebeveynlere özellikle toz mama hazırlarken iki aydan küçük, prematüre veya bağışıklığı hassas bebeklerde 70 derece su yaklaşımı gibi ek önlemleri sağlık profesyonelleriyle değerlendirmeyi, hazırlanan mamayı bekletmemeyi ve hızlı tüketmeyi öneriyor" dedi. Alıntı Metni SAHTE MAMALARA DİKKAT! Bebek gıdalarındaki riskler konusunda endişeler artarken Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Sevil Bilir bu maddeye maruziyet sonrasında alınabilecek önlemleri sıralayarak açıklamalarına başladı. Doç. Dr. Bilir, "Buna maruz kalan bireylerde özellikle çocuklarda bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, karında kramp ya da halsizlik görülebiliyor. Bu semptomların aniden başlaması ya da şüpheli gıda tüketiminden sonra başlaması akla Cereulid'i getirebilir. Hiçbir hastalık teması olmaksızın, beklenmedik bir zamanda ve ilgili şüpheli maddenin özellikle şüpheli gıda veya mama tüketiminin sonrasında aniden belirtiler başlamışsa ailenin derhal bir hekimle iletişime geçmesinde fayda var" dedi. Meteoroloji'den 63 kent için alarm! İstanbul dahil: Kar, fırtına, sağanak Mama alırken bilinen yerlerin tercih edilmesi gerektiğinin tekrar tekrar altını çizen Doç. Dr. Sevil Bilir, bu mamaları evde uygun koşullarda saklamak, açtıktan sonra belirtilen tüketim tarihlerini hiçbir şekilde geçmemek ve her seferinde, her öğün için mamayı taze bir şekilde hazırlamanın önemli olduğunu hatırlattı. Bilir aynı zamanda pirinç, patates, süt bunlar kolay bozulabilen şeyler. Bir de mesela bugün söz konusu olan toksin ısıya dirençli. O yüzden de işte 'Bozuktu ama ben kaynar suyla yaptım' demek kurtarmıyor. Bazı toksinleri ısıtmak meseleyi çözmüyor ya da bazı toksinler kaynatmakla yok olmuyor. Bir de ev yapımı konserveleri özellikle bebekler ve çocuklar için artık tehlikeli buluyoruz. İçlerine toksin karışıp toksin şeklinde uzun süre kalabiliyor" hatırlatmasında bulundu. İletişime geçtiğimiz Nestle Türkiye, konuya dair resmi bir açıklamada bulundu. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Nestlé, Türkiye'de satılan ve aşağıda listelenen ürünlerin, yine aşağıda belirtilen parti numaralarıyla sınırlı olmak üzere gönüllü bir geri çağırma başlatmaktadır. Tüketicilerimizin güvenliği ve sağlığı Nestlé için her zaman en yüksek önceliktir. Gıda kaynaklı hastalıklara yol açabilen mikroorganizma toksini (cereulide) bulaşı ihtimali nedeniyle, yukarıda yer alan bebek beslenmesi ürünleri için daha geniş kapsamlı bir gönüllü geri çağırma/geri çekme kararı almış bulunuyoruz. Şu ana kadar bu ürünlerin tüketimiyle bağlantılı doğrulanmış herhangi bir hastalık vakası bildirilmemiştir. Bununla birlikte, sıkı ürün kalite ve güvenlik protokollerimiz doğrultusunda ve ihtiyatlılık ilkesi gereği bu gönüllü geri çağırma sürecini başlatmış bulunuyoruz. Bu ürünleri satın almış olabilecek tüketicilerin ürünü kullanmamaları gerekmekte ve satın aldıkları perakendeciye iade ederek geri ödeme almaları tavsiye edilmektedir. Herhangi bir hastalık şüphesi olan kişiler bir sağlık uzmanına başvurmalıdır. Bu geri çağırma sürecinde tüm resmi kurumlar ile işbirliği içinde çalışmaktayız. Bu durumun ebeveynler, bakım verenler ve perakende müşterilerimiz için yaratabileceği her türlü endişe veya rahatsızlıktan dolayı üzüntülerimizi bildiriyor, süreçteki anlayışınız için teşekkür ediyoruz." Söz konusu ürünler ve parti no'ları ise şu şekilde: SMA COMFORT 1 NLNWPB109-2 12x400g TR – Parti No: 51690346AC SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6(2x600g) TR – Parti No: 51680346BB SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6(2x600g) TR – Parti No: 51690346BA SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6(2x600g) TR – Parti No: 52660346BB SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6(2x600g) TR – Parti No: 52670346BA SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 12x400g TR – Parti No: 52660346AD SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6x800g TR – Parti No: 52660346AC SMA AR NWSPB014-1 Tin 12x380g TR – Parti No: 5124080661 SMA COMFORT 1 NLNWPB109-2 6x800g TR – Parti No: 51690346AA SMA COMFORT 1 NLNWPB109-2 12x400g TR – Parti No: 51330346AA SMA COMFORT 1 NLNWPB109-2 12x400g TR – Parti No: 51560346AA SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6(2x600g) TR – Parti No: 51320346BA SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 12x400g TR – Parti No: 51560346AC SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6x800g TR – Parti No: 51330346AB SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6x800g TR – Parti No: 51560346AB SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6(2x450g) TR – Parti No: 51330346BA SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6(2x450g) TR – Parti No: 51560346BB SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6(2x450g) TR – Parti No: 51570346BA SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6(2x450g) TR – Parti No: 51570346BB SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6(2x450g) TR – Parti No: 51670346BA SMA OPTIPRO 1 NLNWPB283 6(2x450g) TR – Parti No: 51680346BA SMA OPTIPRO1 NLNWPB283 12x400g TR – Parti No: 51710346AA SMA OPTIPRO1 NLNWPB283 6x800g TR – Parti No: 51710346AB Beyninde tümör vardı, Güney Afrika'ya gitti! 'Vücudum alarm verdi, gerekeni yaparak iyileştim'