Policimi i simboleve dhe ruajtja e ligjit: Mësime nga ngjarjet e Badnji Dan në Kosovë

Incidentet e ndodhura në prag të Krishtlindjeve Ortodokse (Badnji dan) në Mitrovicën e Veriut dhe Graçanicë kanë nxitur debat të gjerë publik dhe janë politizuar brenda dhe jashtë Kosovës. Megjithatë, sipas një analize të publikuar nga The Kosovo Dispatch , këto ngjarje nuk përbëjnë çështje fetare, por tregojnë mangësi në zbatimin praktik të autoritetit policor në mjedise të ndjeshme etnike. Sipas analizës, rendi ligjor i Kosovës nuk ndalon shfaqjen e simboleve fetare apo etnike, ndërsa ndërhyrja e policisë lejohet vetëm në rastet kur ekzistojnë rreziqe konkrete për rendin publik. Në incidentet e regjistruara, një lidhje e tillë nuk është artikuluar qartë në terren, duke krijuar paqartësi ligjore dhe mungesë transparence institucionale. Në Mitrovicën e Veriut, policia ndërhyri për të ndaluar vendosjen e një banderole me urim tradicional ortodoks, duke konfiskuar përkohësisht banderolën dhe duke iniciuar kallëzim kundërvajtjeje ndaj kryetarit të komunës. Megjithatë, vetëm disa orë më vonë, banderola u kthye dhe u vendos pa incidente. Ndërkohë, në Graçanicë, policia ndaloi qytetarë që po ktheheshin nga prerja tradicionale e badnjakut, duke konfiskuar përkohësisht bluza me mbishkrime dhe simbole fetare. As në këtë rast nuk pati arrestime, dhunë apo çrregullim publik. The Kosovo Dispatch vlerëson se problemi kryesor nuk ishte qëllimi i policisë, por mungesa e artikulimit ligjor, disproporcionaliteti i masave dhe komunikimi i paqëndrueshëm institucional. Analiza thekson se disa oficerë nuk posedojnë njohuri të mjaftueshme gjuhësore dhe kulturore për mjedise me etni të përziera, çka rrit rrezikun e keqinterpretimit të shprehjeve të ligjshme. Po ashtu, theksohet se këto incidente u shfrytëzuan shpejt nga media dhe rrjete serbe për të ndërtuar narrativa për shtypje fetare, pavarësisht se shprehja ligjore u lejua në fund. Mungesa e reagimit të qartë dhe të shpejtë institucional, sipas analizës, krijoi hapësirë për deformim të fakteve. Në kontekstin politik, analiza përmend edhe mungesën e angazhimit të Listës Serbe me institucionet qendrore, duke vlerësuar se ky boshllëk qeverisjeje e vështirëson zgjidhjen teknike të çështjeve administrative dhe nxit përshkallëzim publik. The Kosovo Dispatch vlerëson ndërhyrjen e kryeministrit Albin Kurti si faktor kyç në deeskalimin e situatës dhe garantimin e shprehjes së ligjshme, por thekson se korrigjimi pas faktit nuk është i mjaftueshëm. Sipas analizës, Policia e Kosovës ka nevojë për udhëzime më të qarta operacionale, trajnim të detyrueshëm gjuhësor dhe kulturor, si dhe standarde më të forta për arsyetimin ligjor në momentin e zbatimit. Vetëm përmes mësimit institucional dhe përgjegjësisë së hapur, theksohet, mund të forcohet besimi publik dhe kredibiliteti ndërkombëtar i Kosovës nën sundimin e ligjit.