Modern ordularda general rütbesi, yalnızca kıdemin değil; kurumsal süzgeçlerden geçmiş liyakatin, stratejik sorumluluğun ve devlet adına alınan hayati kararların sembolüdür. Bir general, barış zamanında ordunun harbe hazırlık seviyesini yönetir; savaş zamanında ise binlerce askerin hayatını ve devletin geleceğini etkileyen kararların nihai sorumluluğunu taşır. Bu nedenle çağdaş ordular, general sayısını sınırlı tutar ve bu rütbeyi hiyerarşinin en dar noktasına yerleştirir. Venezuela örneği ise bu evrensel askeri mantığı tersine çeviren istisnai bir tablo sunuyor. Bugün Venezuela Silahlı Kuvvetleri’nin (FANB) aktif personel mevcudu yaklaşık 120–150 bin arasında değişirken, general ve amiral sayısının 2 bin 400 civarında olduğu biliniyor. Bu oran, bir general başına ortalama 60 asker düştüğü anlamına geliyor. Karşılaştırmak gerekirse, NATO ordularında bu rakam binin üzerindedir. Venezuela’daki tablo, askeri terminolojiyle ifade edilecek olursa, bir generalin sorumluluk alanının bir “takım” seviyesine kadar daraldığını göstermektedir. Bu durum, basit bir personel dengesizliği değil; aksine, ordunun niteliği ve rejimin güvenlik anlayışı hakkında doğrudan fikir veren yapısal bir göstergedir. Rütbenin Aşınması ve Hiyerarşinin Tersyüz Edilmesi Köklü askeri geleneklere sahip ordularda general olabilmek için subayların yaklaşık 30 yıllık bir kariyer sürecinden geçmesi gerekir. Kıta görevleri, kurmaylık sınavları, akademik eğitimler ve liyakat esaslı sicil değerlendirmeleri bu sürecin temel bileşenleridir. Amaç, sınırlı sayıdaki üst rütbeye yalnızca en yetkin kadroların ulaşmasını sağlamaktır. Venezuela’da ise general rütbesi, bu işlevini büyük ölçüde yitirmiştir. Rütbenin bu denli yaygınlaştırılması, hiyerarşik piramidi daraltmak yerine genişletmiş; emir-komuta zincirini güçlendirmek yerine bulanıklaştırmıştır. Sonuç olarak general rütbesi, askeri bir zirve olmaktan çıkıp sıradanlaşmış, hatta işlevsel anlamını kaybetmiştir. Bu noktada ortaya çıkan soru şudur: Eğer bu kadar çok general kışlada asker yönetmiyorsa, ne yapmaktadır? “Generalato” Modeli: Sadakat Üzerine Kurulu Bir Güvenlik Mimarisi Venezuela’daki rütbe enflasyonu, askeri bir ihtiyaçtan değil, bilinçli bir darbe önleme (coup-proofing) stratejisinden kaynaklanmaktadır. Hugo Chávez döneminde temelleri atılan bu model, tek bir güçlü askeri aktörün ortaya çıkmasını engellemeyi hedeflemiştir. Yetki, sorumluluk ve imtiyazlar çok sayıda generale dağıtılarak, potansiyel bir askeri müdahalenin kolektif biçimde felç edilmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede general rütbesi, askeri liyakatin değil, rejime sadakatin ödülü haline gelmiştir. Rütbe, bir komuta yetkisinden ziyade, sisteme dâhil olmanın ve sistemden pay almanın aracına dönüşmüştür. Kışladan Ekonomiye: Üniformalı Bürokrasi Venezuela’daki generallerin önemli bir kısmı bugün klasik askeri görevlerde değil; devletin ekonomik ve idari merkezlerinde konumlanmıştır. Petrol şirketi PDVSA’dan gıda dağıtım ağlarına, maden bölgelerinden liman ve lojistik hatlarına kadar uzanan geniş bir alanda, üniformalı bir yönetici sınıf ortaya çıkmıştır. Bu yapı, ordunun kurumsal sınırlarını fiilen ortadan kaldırmıştır. Generaller artık sadece asker değil; devlet kaynaklarını yöneten, dağıtan ve denetleyen siyasi aktörlerdir. Bu durum, rejimin güvenlik aygıtı ile ekonomik çıkar mekanizmasını iç içe geçirmiştir. Ortaya çıkan tablo, klasik bir ulusal ordu modelinden ziyade, silahlı bir patronaj ağına işaret etmektedir. Askeri Güç mü, Rejim Aracı mı? Bu yapının en kritik sonucu, Venezuela ordusunun fonksiyonel dönüşümüdür. Ordu, ülkeyi dış tehditlere karşı savunmak üzere yapılandırılmış bir kurum olmaktan uzaklaşmış; rejimin iç güvenliğini ve siyasi devamlılığını sağlayan bir araç haline gelmiştir. Rütbelerin şişirilmesi, komuta zincirini güçlendirmek yerine parçalamış; operasyonel etkinliği azaltmıştır. Kâğıt üzerinde modern silah sistemlerine sahip olan ordu, pratikte yolsuzluk, sadakat ilişkileri ve kurumsal dağınıklık nedeniyle kırılgan bir yapı sergilemektedir. Bu nedenle Venezuela’daki general sayısı, askeri kapasitenin değil; rejimin kendini koruma refleksinin bir göstergesi olarak okunmalıdır. Kâğıttan Kaplan: Envanter ve Kapasite Kâğıt üzerinde Venezuela; Su-30MK2 uçakları, S-300 hava savunma sistemleri ve T-72 tanklarıyla Latin Amerika'nın en caydırıcı güçlerinden biri gibi görünüyor. Ancak sahadaki gerçeklik tam bir lojistik felaket. 2025-2026 dönemindeki veriler, Rusya'dan yedek parça akışının aksaması ve bakım yetersizliği nedeniyle tankların ve uçakların yarısından fazlasının gayri faal olduğunu gösteriyor. Buna karşılık Şili ve Brezilya gibi bölgesel güçler, çok daha az sayıda generalleri olmasına rağmen, NATO standartlarında, daha profesyonel ve harbe hazır ordulara sahip. Venezuela'nın 2026 başındaki ABD müdahalesi karşısındaki kırılganlığı, bu "hipertrofik" yapının modern bir konvansiyonel tehdit karşısında ne kadar etkisiz kaldığını kanıtladı. Yabancı Varlık ve Stratejik Sonuçlar Venezuela'nın egemenliği, rejimin hayatta kalması karşılığında yabancı güçlere adeta ipotek edilmiş durumda. Küba: 500 ila 2.000 arasındaki askeri ve istihbarat danışmanıyla kışlalardaki sadakat kontrolünü sağlıyor. Maduro’nun korumasını da onlar sağlıyordu. Rusya ve İran: S-300 sistemlerinin bakımı, İHA üretimi ve stratejik danışmanlık gibi kritik alanlarda rejime destek veriyor. Rütbe Çokluğu, Kurumsal Zayıflık Venezuela ordusundaki 2 bin 400 general, güçlü bir askeri yapının değil; rütbenin siyasallaştığı, liyakatin yerini sadakatin aldığı bir sistemin ürünüdür. Bu generaller, ordunun savaşma yeteneğini artırmaktan çok, rejimin ayakta kalma maliyetini paylaşan siyasi paydaşlara dönüşmüştür. Ortaya çıkan yapı, ne klasik anlamda bir ulusal savunma gücüdür ne de işlevsel bir askeri hiyerarşi. Aksine, kendi halkına karşı konuşlanmış, ekonomik ve siyasi çıkarlarla örülmüş askeri bir kleptokrasi görünümü vermektedir. Venezuela örneği, modern devletlerde ordunun sayısal büyüklüğünün değil, kurumsal niteliğinin belirleyici olduğunu gösteren çarpıcı bir vakadır. *Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. venezuela ordu GENERAL Dr. Osman Gazi Kandemir, Independent Türkçe için yazdı Dr. Osman Gazi Kandemir Cumartesi, Ocak 10, 2026 - 16:30 Main image:

Fotoğraf: Reuters