Kardiologët shpjegojnë çfarë ndodh në minutat e para, pse aritmitë janë vdekjeprurëse dhe pse “ora e artë” është vendimtare për mbijetesën Edhe pse infarkti i miokardit shpesh perceptohet si një gjendje ku “ka kohë” për të reaguar, realiteti është shumë më i rrezikshëm. Statistikat tregojnë se rreth 70 për qind e njerëzve e mbijetojnë sulmin në zemër, por një e treta e pacientëve humbin jetën, ndërsa më shumë se gjysma nuk arrijnë as deri në spital, të dhëna që përputhen edhe me raportet e American Heart Association , sipas të cilave rreziku më i madh i vdekjes ndodh pikërisht në minutat e para pas bllokimit të enëve koronare. Këto shifra tregojnë qartë se çdo minutë është jetike dhe pse simptomat e infarktit nuk guxojnë të injorohen, sepse pikërisht në ato çaste të hershme vendoset fati i muskulit të zemrës. Aritmitë malinje që shfaqen si pasojë e dëmtimit akut të muskulit të zemrës janë shkaku kryesor i vdekjes që ndodh para se pacientët me infarkt miokardi të arrijnë në spital. Sipas udhëzimeve klinike të European Society of Cardiology , fibrilacioni ventrikular dhe takikarditë kërcënuese për jetën janë komplikimet më të shpeshta dhe më fatale në fazën e hershme të infarktit. Për këtë arsye, te disa njerëz infarkti nuk lë kohë të mjaftueshme për zhvillimin e simptomave tipike dhe kërkimin e ndihmës, ndërsa te të tjerë organizmi arrin ta përballojë goditjen fillestare, duke mundësuar mbërritjen në spital dhe nisjen e trajtimit. Shkalla e dëmtimit të muskulit të zemrës varet para së gjithash nga ajo se cila enë gjaku është prekur dhe nëse ajo është e bllokuar plotësisht apo pjesërisht, transmeton Telegrafi. “Fuqia” e infarktit, pra madhësia e mbresës që formohet, varet nga madhësia e enës së gjakut që është bllokuar, si dhe nga fakti nëse ajo është mbyllur plotësisht apo jo, dhe këta janë faktorët më të rëndësishëm në prognozën e ecurisë së sëmundjes. Megjithatë, në përfundim ndikojnë edhe rrethana të tjera, si mosha, sëmundjet shoqëruese, ekzistenca e mëparshme e sëmundjes koronare, gjendja e veshkave, çrregullimet e elektroliteve, por edhe terapia që personi ka përdorur para infarktit, si dhe zakone të dëmshme si pirja e duhanit. Është interesante se njerëzit që më parë nuk kanë pasur të diagnostikuar sëmundje të zemrës nuk kanë domosdoshmërisht një prognozë më të favorshme. Dihet se te njerëzit më të rinj shpesh ndodh formimi i papritur i mpiksjeve të gjakut, zakonisht në enë më të mëdha të zemrës, gjë që çon në dëmtime më të mëdha të muskulit të zemrës. Në anën tjetër, te personat me sëmundje koronare të mëparshme, muskuli i zemrës është pjesërisht i përshtatur me furnizimin e reduktuar me oksigjen dhe mund të tolerojë për një periudhë pak më të gjatë ndryshimet që ndodhin gjatë infarktit. Ora e artë dhe shqetësimet atipike Në të gjithë këtë proces, koha mbetet një nga faktorët kyç. Sa më shumë të pritet, aq më i madh është dëmtimi i muskulit të zemrës dhe rreziku i komplikimeve. Çdo minutë gjatë së cilës një pacient me infarkt miokardi nuk merr ndihmë çon drejt një dëmtimi gjithnjë e më të rëndë të muskulit të zemrës, duke rritur rrezikun e komplikimeve dhe të vdekjes së papritur kardiake. Për infarktin vlen rregulli i njohur i “orës së artë”: rezultatet më të mira arrihen nëse qarkullimi i gjakut në enën e prekur rivendoset brenda 60 minutave, qoftë me barna apo gjatë koronarografisë, fakt i theksuar edhe në rekomandimet zyrtare të kardiologëve evropianë. Skenari më i rëndë Edhe kur mjekët arrijnë të ndërhyjnë në kohë, në raste të rralla infarkti mund të jetë aq i rëndë sa zemra nuk arrin më të pompojë mjaftueshëm gjak ose zhvillohen komplikime të tjera serioze. Në këto situata mund të shfaqet një gjendje e ngjashme me shokun, ku organizmi reagon në mënyrë të paparashikueshme dhe trajtimi bëhet shumë më i vështirë. Simptomat më të rëndësishme që nuk guxojnë të nënvlerësohen janë dhimbja shtrënguese në gjoks ose ndjenja e presionit pas kockës së kraharorit, e cila mund të përhapet në krahun e majtë, shpatull, qafë ose nofull. Ndonjëherë infarkti shoqërohet edhe me shqetësime atipike, si dhimbje në pjesën e sipërme të barkut, të përziera, të vjella, dobësi e papritur, djersitje e tepruar ose mungesë ajri. Shans më i madh për mbijetesë Në pyetjen se çfarë duhet të dijë dhe të bëjë secili prej nesh për të rritur shanset për të mbijetuar infarktin, qoftë te vetja apo te një person pranë nesh, mjekët theksojnë se para së gjithash duhet të reduktohen faktorët e rrezikut dhe të mbahen nën kontroll sëmundjet kronike. Pirja e duhanit, ushqyerja jo e shëndetshme, mungesa e aktivitetit fizik, si dhe kontrolli i dobët i tensionit të gjakut, diabetit dhe yndyrave në gjak, rrisin ndjeshëm rrezikun për infarkt miokardi. Po aq e rëndësishme është edhe njohja e ndihmës së parë: masazhi i jashtëm i zemrës (pa frymëmarrje artificiale), deri në mbërritjen e Ndihmës së Shpejtë, te një person që ka humbur vetëdijen dhe nuk merr frymë, mund t’i shpëtojë jetën dikujt edhe në rastet e aritmive malinje që shfaqen gjatë infarktit të miokardit. /Telegrafi/