H παγκόσμια και η ευρωπαϊκή οικονομία διανύουν περίοδο αναταράξεων, γεωπολιτικών συγκρούσεων και αστάθειας. Μέσα σε αυτό το αβέβαιο περιβάλλον η κυπριακή οικονομία ξεχωρίζει για τη σταθερότητα, την ανθεκτικότητα και την προοπτική της. «Παρόλα αυτά απαιτείται συνεχής εγρήγορση, συνετή πολιτική και επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων, τα οποία επιδεικνύουμε σταθερά ως Κυβέρνηση, ώστε να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη σταθερότητα της οικονομίας μας», σημειώνει ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, σε συνέντευξή του με αφορμή τα 20χρονα του περιοδικού IN Business (τευχ. 239). Την ίδια ώρα επισημαίνει τους δημοσιονομικούς κινδύνους που εξακολουθούν να υφίστανται, απαντά στο πώς η Κυβέρνηση θα τους χειριστεί και παραθέτει τις κινήσεις στις οποίες θα προβεί, ώστε να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της κυπριακής οικονομίας, αντιμετωπίζοντας τις όποιες σημερινές αδυναμίες. Εν ολίγοις, έχουν γνώσιν οι φύλακες, θα μπορούσε να συνοψίσει κανείς. Πώς θα αξιολογούσατε τη σημερινή κατάσταση της κυπριακής οικονομίας; H παγκόσμια και η ευρωπαϊκή οικονομία διανύουν περίοδο αναταράξεων, γεωπολιτικών συγκρούσεων και αστάθειας. Μέσα σε αυτό το αβέβαιο περιβάλλον η κυπριακή οικονομία ξεχωρίζει για τη σταθερότητα, την ανθεκτικότητα και την προοπτική της. Η οικονομική ανάπτυξη διατηρείται σε πολύ ικανοποιητικά επίπεδα, συγκρινόμενη ευνοϊκά σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Ποιες επιδόσεις οδηγούν, κυρίως, στα ευνοϊκά αυτά δεδομένα; Η απασχόληση παραμένει σε υψηλά επίπεδα, με την αγορά εργασίας να βρίσκεται ουσιαστικά σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης, ενώ ο πληθωρισμός συνεχίζει την πτωτική του πορεία. Από πλευράς δημόσιων οικονομικών η Κύπρος συγκαταλέγεται στις χώρες της ΕΕ με τις καλύτερες επιδόσεις. Παρουσιάζει ψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ - κάτω από το όριο του 60% μέχρι το τέλος του 2025 - και όχι μέχρι το τέλος του 2026 που ήταν ο αρχικός στόχος. Η αξιοσημείωτη αυτή πορεία επιβεβαιώνεται και από τις αξιολογήσεις των διεθνών οίκων πιστοληπτικής αξιολόγησης, αφού η Κύπρος επανακατατάσσεται, πλέον, στην κατηγορία Α΄ μετά από 13 χρόνια, με συνεχείς αναβαθμίσεις τα τελευταία δύο. Οι ισχυρές αυτές οικονομικές επιδόσεις επιτρέπουν στην Κυβέρνηση να εφαρμόζει στοχευμένες πολιτικές και μεταρρυθμίσεις προς όφελος των πολιτών και της κοινωνίας ευρύτερα. Ποιες είναι οι κυριότερες διαρθρωτικές αδυναμίες που καλείται η Κύπρος να ξεπεράσει; Στο πλαίσιο της συνεχούς βελτίωσης και ανάπτυξης της οικονομίας η Κυβέρνηση βρίσκεται διαρκώς σε μια προσπάθεια προώθησης σημαντικών μεταρρυθμίσεων. Στις κυριότερες προκλήσεις συγκαταλέγεται το υψηλό κόστος ενέργειας, το οποίο ταλανίζει την οικονομία μας, επηρεάζοντας διαχρονικά τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο η Κυβέρνηση στοχεύει στη βελτίωση της ισοκατανομής του εισοδήματος μέσω της ανακατανομής του φορολογικού βάρους προς όφελος των πιο ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού. Μεγάλη πρόκληση αποτελεί, ασφαλώς, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Τι θα κάνει η Κυβέρνηση γι’ αυτό; Το Υπουργείο Οικονομικών και η Κυβέρνηση, προωθούμε ένα συνδυασμό συγκεκριμένων πολιτικών και μέτρων, που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον εμπλουτισμό του οικονομικού μας μοντέλου μέσω της προώθησης νέων τομέων της οικονομίας, καθώς και την ενίσχυση του εξαγωγικού προσανατολισμού των επιχειρήσεών μας. Επιπρόσθετα στον τομέα του τουρισμού εφαρμόζουμε συγκεκριμένες πολιτικές για ενίσχυση του τουριστικού προϊόντος και για την ανάπτυξη νέων αγορών. Επίσης, υπάρχουν περιορισμοί στην αγορά εργασίας, όπως ελλείψεις δεξιοτήτων σε κρίσιμους τομείς και χαμηλή συμμετοχή σε προγράμματα κατάρτισης. Προκλήσεις παρουσιάζονται ακόμη στο σύστημα απονομής δικαιοσύνης παρά τα βήματα που έχουν γίνει, με χρονοβόρες διαδικασίες που επηρεάζουν το επιχειρηματικό περιβάλλον. Με τη γραφειοκρατία τι κάνουμε; Θα καταφέρουμε ποτέ να τη δαμάσουμε; Παρά τις ενέργειες που έχουν γίνει από αυτή την Κυβέρνηση, εξακολουθεί να υπάρχει γραφειοκρατία σε ορισμένους τομείς, η οποία δυσκολεύει τους πολίτες και τον επιχειρηματικό τομέα. Για τον σκοπό αυτό η Κυβέρνηση προωθεί την ψηφιακή μετάβαση ως ένα σημαντικό πυλώνα για βελτίωση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητάς μας. Η αντιμετώπιση των πιο πάνω απαιτεί στοχευμένες πολιτικές και επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων, κάτι που αποτελεί προτεραιότητα γι’ αυτή την Κυβέρνηση. Οι επιδόσεις της κυπριακής οικονομίας αντανακλώνται συνεχώς στις αξιολογήσεις από διεθνείς οίκους. Ποιοι δημοσιονομικοί κίνδυνοι και ποιες προκλήσεις, όμως, παραμένουν; Οι θετικές αξιολογήσεις της κυπριακής οικονομίας από τους διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης αντικατοπτρίζουν τη συνετή δημοσιονομική πολιτική και τη σταθερή αναπτυξιακή της πορεία, καθώς και την εμπιστοσύνη που δείχνουν στις πολίτικες και τις πρακτικές που ακολουθεί η Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη στην οικονομία. Παρ’ όλα αυτά εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί δημοσιονομικοί κίνδυνοι και μεσοπρόθεσμες προκλήσεις που λαμβάνονται σοβαρά υπόψη. Οι κυριότεροι δημοσιονομικοί κίνδυνοι σχετίζονται με τις εξωτερικές γεωπολιτικές εντάσεις, οι οποίες δύνανται να επηρεάσουν την ενέργεια, τον τουρισμό και το εμπόριο με άμεσο αντίκτυπο στα δημόσια οικονομικά. Θεωρείτε σοβαρή απειλή την κλιματική αλλαγή με τις όποιες συνέπειες και ποιες άλλες παραμονεύουν; Ασφαλώς και υπάρχει ενδεχόμενο επιδείνωσης των δημοσιονομικών του κράτους λόγω των συνεπειών από την κλιματική αλλαγή, όπως είναι οι φυσικές καταστροφές, η ανάγκη για αποζημιώσεις στον πρωτογενή τομέα και οι επενδύσεις σε υποδομές και έργα πρόληψης και ετοιμότητας. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να τύχουν διαχείρισης οι ενδεχόμενες επιπτώσεις που μπορεί να προκύψουν σε σχέση με το τερματικό φυσικού αερίου στο Βασιλικό. Κίνδυνος προκύπτει, επίσης, από τυχόν επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών από την ενδεχόμενη ανάγκη χρηματοδότησης των ελλειμμάτων του ΟΚΥπΥ για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από την περίοδο που έχει καθοριστεί από τη σχετική νομοθεσία και η οποία λήγει στις 31/12/2026. Συνολικά, παρά την ισχυρή δημοσιονομική θέση της Κύπρου, απαιτείται συνεχής εγρήγορση, συνετή πολιτική και μεταρρυθμιστική αποφασιστικότητα, τα οποία επιδεικνύουμε σταθερά ως Κυβέρνηση, ώστε να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη σταθερότητα της οικονομίας μας. Πώς μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της η κυπριακή οικονομία; Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της κυπριακής οικονομίας αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα γι’ αυτή την Κυβέρνηση, γι’ αυτό προωθούμε στοχευμένες παρεμβάσεις σε συγκεκριμένους τομείς. Μεταξύ των σημαντικότερων δράσεων περιλαμβάνονται η προώθηση της ψηφιακής μετάβασης των επιχειρήσεων, η βελτίωση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού με έμφαση στην πράσινη οικονομία, την τεχνολογία και τα επαγγέλματα υψηλής εξειδίκευσης, η επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων στη δημόσια διοίκηση και η μείωση της γραφειοκρατίας, ώστε να δημιουργηθεί ένα πιο ευέλικτο και φιλικό επιχειρηματικό περιβάλλον. Διαβάστε επίσης: Κυπριακή οικονομία: Ανάπτυξη με αντοχές σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας - Τα σημαντικότερα γεγονότα του 2025 Επίσης, πολύ σημαντικό στοιχείο για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας αποτελεί η προώθηση της ενεργειακής μετάβασης, με μείωση του κόστους ενέργειας μέσω της διαφοροποίησης του ενεργειακού μείγματος, και της ενίσχυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η βελτίωση του εκπαιδευτικού μας συστήματος και η ευθυγράμμιση του με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας αποτελεί ακόμη ένα ουσιαστικό παράγοντα για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας μας. Στα ίδια πλαίσια εντάσσεται και η προσπάθεια για βελτίωση της επαγγελματικής κατάρτισης των πολιτών μας, ώστε να μπορούν να συνεισφέρουν ουσιαστικά στην αγορά εργασίας. Πώς θα περιγράφατε εν συντομία τη συμβολή των άμεσων ξένων επενδύσεων στην ανάπτυξη της οικονομίας; Οι ξένες επενδύσεις διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη και την εξέλιξη κάθε χώρας. Ειδικά για μικρές χώρες με περιορισμένους πόρους όπως η Κύπρος, οι ξένες επενδύσεις μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην οικονομική ανθεκτικότητα της χώρας. Οι επενδύσεις αυτές συμβάλλουν ταυτόχρονα στην ώθηση των εγχώριων επιχειρήσεων να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους και οδηγούν στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης. Επιπλέον διευκολύνουν τη μεταφορά προηγμένων τεχνολογιών, εμπειρογνωμοσύνης και βέλτιστων πρακτικών καθώς και την εισδοχή ταλέντων υψηλής εξειδίκευσης. Πώς μπορεί η Κύπρος να προσελκύσει περισσότερες και πιο ποιοτικές επενδύσεις; Η προσέλκυση ξένων επιχειρήσεων στον τομέα της τεχνολογίας που έχουμε παρατηρήσει στην Κύπρο τα τελευταία χρόνια, έχει ενισχύσει τις τοπικές δυνατότητες, έχει βελτιώσει την παραγωγικότητα και έχει ενισχύσει την καινοτομία και την έρευνα. Η Κύπρος προσελκύει ξένες επενδύσεις λόγω του ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντός της, της στρατηγικής της θέσης, του σύγχρονου νομικού πλαισίου και του υψηλού επιπέδου ζωής που διαθέτει αλλά και φυσικά λόγω του γεγονότος ότι είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι προσπάθειες της Κυβέρνησης στοχεύουν στη δημιουργία ενός σταθερού οικονομικού περιβάλλοντος, τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος με απλούστευση διαδικασιών και τη μείωση της γραφειοκρατίας. Σημαντική ακόμη είναι η προσπάθειά μας για την ενίσχυση της ψηφιακής μετάβασης, καθώς και την παροχή γρήγορων αδειοδοτήσεων. Σημαντικό εργαλείο προς την επίτευξη των στόχων μας είναι και η εφαρμογή της φορολογικής μεταρρύθμισης. Ποιες προτεραιότητες σκοπεύετε να θέσετε το επόμενο διάστημα στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας; Για το πρώτο εξάμηνο που η Κυπριακή Δημοκρατία θα έχει την προεδρία της ΕΕ, ως Υπουργός Οικονομικών θα προεδρεύω του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ, του γνωστού ECOFIN. Υπάρχουν σημαντικά θέματα τα οποία αναμένεται να διαχειριστεί η Κυπριακή Προεδρία, τα οποία μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ, τη συνέχιση της οικονομικής στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ουκρανία, την ενοποίηση των κεφαλαιαγορών, την προώθηση της απλοποίησης των κανόνων της ΕΕ καθώς και του ψηφιακού ευρώ.