In Den Haag zijn hoorzittingen begonnen in een zaak genocidezaak tegen Myanmar. Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) onderzoekt of het land schuldig is aan genocide op de islamitische Rohingya-minderheid. De zaak draait om een grootschalige militaire operatie in de staat Rakhine om de Rohingya te verdrijven. Volgens de regering was de aanval gericht tegen militante Rohingya, maar de moslims zelf spreken van een etnische zuivering in het overwegend boeddhistische land. De VN stelde in 2018 al dat er in Myanmar 'genocidale handelingen' werden verricht. Dorpen werden platgebrand en inwoners verkracht of vermoord. Ongeveer 700.000 mensen werden gedwongen te vluchten naar buurland Bangladesh en leven daar nog altijd onder slechte omstandigheden in vluchtelingenkampen. Twaalf landen, onder wie Nederland De zaak werd ruim zes jaar geleden aangespannen door Gambia. Daarna sloten elf andere landen zich bij de aanklacht aan, waaronder Nederland. Gambia wil onder meer dat het ICJ Myanmar herstelbetalingen oplegt en dat het land garandeert dat het genocideverdrag niet opnieuw zal worden geschonden. Gambia baseert zich op het VN-genocideverdrag uit 1948, bedoeld om volkerenmoord te voorkomen en te bestraffen. Zowel Gambia als Myanmar heeft die verklaring ondertekend. Het verdrag beschrijft genocide als een zaak van internationale betrokkenheid, die moet worden berecht door een internationaal hof. In een tussenuitspraak uit 2020 oordeelde het ICJ al dat Myanmar per direct maatregelen moest nemen om de Rohingya te beschermen. Maar volgens mensenrechtenorganisaties zijn ook daarna ernstige misdaden gepleegd. Sinds de staatsgreep door het leger in 2021 zou de situatie voor de Rohingya-minderheid alleen maar slechter zijn geworden. Myanmar ontkent dat sprake is van genocide. Zuidoost-Azië correspondent Mustafa Marghadi: "Gambia gaat bij het ICJ beargumenteren waarom Myanmar in hun ogen de regels van het genocideverdrag heeft overtreden. Daarvoor krijgt het land drie dagen de tijd. Vervolgens krijgt Myanmar drie dagen de kans om zich te verdedigen. Er worden ook getuigen en experts gehoord. Daarna volgt nog niet meteen een uitspraak. Het hof moet eerst oordelen of de regels zijn overtreden en dat kan een paar maanden duren. Pas daarna kan het hof overgaan tot een veroordeling. Het is een hele belangrijke zaak. Ook omdat het lang geleden is dat het Internationaal Gerechtshof een genocidezaak inhoudelijk heeft behandeld." Het is nog de vraag of de gevluchte Rohingya na een eventuele veroordeling kunnen terugkeren naar Myanmar. Na de militaire staatsgreep is een gewapende volksopstand uitgebroken. De rebellengroep Arakan Army heeft de staat Rakhine bijna helemaal in handen en gebruikt ook geweld tegen de Rohingya. Wanneer het hof uitspraak doet in de zaak, is nog niet bekend. Als Myanmar wordt veroordeeld, kan dat gevolgen hebben voor toekomstige genocidezaken, waaronder de zaak tegen Israël die is aangespannen door Zuid-Afrika.