İran'da 28 Aralık'ta başlayan ve 17'inci gününde olan protestolarda bilanço giderek artıyor. Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 13 Ocak'ta yayımladığı haberinde, 133'ü güvenlik görevlisi ve biri savcı, 9'u 18 yaşın altında toplam 664 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 721 kişinin de gözaltına alındığını duyurmuştu. TRUMP’IN MASASINDAKİ 4 SENARYO ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki hükümet karşıtı protestolara yönelik kanlı müdahalenin ardından Tahran rejimine karşı "çok güçlü seçenekleri" değerlendirdiğini açıkladı. İngiltere merkezli The Telegraph'ın yayımladığı analizlere göre, Beyaz Saray’ın masasında askeri saldırılardan siber operasyonlara kadar dört temel senaryo bulunuyor. Senaryolardan ilki , rejime mesaj göndermek amacıyla Devrim Muhafızları (IRGC) üsleri veya füze tesislerine yönelik sınırlı saldırılar düzenlenmesi olarak gösterildi. Geçtiğimiz Haziran ayında İsrail’in Tahran’daki İstihbarat Bakanlığı’nı vurmasına benzer bir "nokta operasyonu" ile rejimin geri adım atması hedefleniyor. Ancak uzmanlar, bu hamlenin "yetersiz" görülmesi halinde caydırıcılığını yitirebileceği uyarısında bulundu. İkinci senaryo ise, güvenlik güçlerinin protestocuları öldürmesini tamamen durdurmak veya rejimi sarsmak için daha geniş çaplı bir harekat planı. Seçenek, sadece bakanlık binalarını değil, ülke genelindeki Besic milis noktalarını ve iletişim merkezlerini de kapsıyor. Fakat bu çapta bir operasyon için ABD’nin bölgeye ciddi bir askeri yığınak yapması ve Basra Körfezi’ne uçak gemisi göndermesi gerekeceği belirtildi. HAMANEY'E SUİKAST İHTİMALİ Üçüncü ve en dikkat çeken senaryolardan biri ise, Hamaney'e suikast veya alıkoyma olarak gösterildi. Venezuela Devlet Başkanı Maduro’nun kaçırılması operasyonundaki başarıdan cesaret alan bazı danışmanların, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’i hedef alma seçeneğini tartıştığı iddia edildi. Dördüncü senaryo ise, bölgesel bir savaştan kaçınmak isteyen Trump için "kinetik olmayan" en güçlü seçenek olarak da gösterilen siber saldırılar. Bu plan, rejimin iletişim ağlarını felç etmeyi ve Elon Musk’ın Starlink terminalleri aracılığıyla İran halkına kesintisiz internet sağlamayı içeriyor. Böylece eylemcilerin koordinasyonu güçlendirilirken, devlet propagandası engellenmiş olacak. İRAN'DAN SERT CEVAP: VARLIKLARINIZ YOK OLUR İran Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf, ABD’nin olası bir müdahalesine karşı rest çekerek, "Bölgedeki tüm varlıklarınızın nasıl yok edileceğini gelin ve görün. Amerikan üsleri ve gemileri meşru hedefimizdir" açıklamasında bulundu. İRAN'DA GÖSTERİLER NASIL BAŞLADI? İran'da döviz kurunun ulusal para birimi karşısındaki yükselişi, ekonomik sorunları arttırdı. Piyasalarda belirsizlik ve durgunluk ekonomik yönden zor günler geçiren Tahran esnafının protestolarına neden oldu. Bazı kentlerde esnaf kepenk kapatırken, esnafın da yer aldığı sokak gösterileri rejim karşıtı protestolara dönüştü. Birçok şehirde binlerce kişi sokaklara döküldü. İlk günlerde gösterilere müdahale etmeyen emniyet güçleri, eylemlerin artması üzerine göz yaşartıcı gaz ve saçma atan tüfeklerle sokaklara indi. Yer yer göstericilerle polis arasında çatışmalar yaşandı. İRANLI SİYASETÇİLERİN TEPKİLERİ NE OLDU? İran lideri Ali Hamaney , protestoların başlamasından sonra 3 Ocak'taki ilk konuşmasında, ülkede protestolara yol açan ekonomik taleplerin meşru olduğunu ancak ülkeyi güvensiz hale getirmek isteyen gruplara karşı daha sert tedbirler alınması gerektiğini söyledi. Dövizdeki yükselişin "düşmanın işi" olduğunu öne süren Hamaney, düşmanlarının halkın ekonomik sorunlarından çıkar elde etmeye çalıştığını belirtti. Hamaney, "Protesto edenle konuşuruz fakat kaos çıkaranla konuşmanın bir anlamı yok. Kaosçulara hadleri bildirilmelidir" diye konuştu. İran lideri Hamaney, ABD Başkanı Donald Trump'ı gösterileri körüklemekle suçladığı 9 Ocak'taki konuşmasında ise "yabancı güçler tarafından desteklenen ajanlara müsamaha göstermeyeceğini" belirterek, göstericilere sert müdahale edileceğine işaret etti. Hamaney, "Herkes bilmelidir ki İslam Cumhuriyeti yüz binlerce şerefli insanın kanıyla iktidara geldi, sabotajcıların karşısında geri adım atmayacaktır." ifadelerini kullandı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise gösterilerin başlamasından 2 gün sonra yaptığı konuşmasında, protestocuların temsilcileriyle diyalog kurulması talimatı verdiğini söyledi. Pezeşkiyan, "İçişleri Bakanı’na, protestocuların temsilcileriyle diyalog yoluyla görüşmesini ve onların haklı taleplerini dinlemesi talimatını verdim. Hükümet, sorunların giderilmesi için harekete geçecektir." değerlendirmesinde bulundu. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan , 1 Ocak'taki konuşmasında ülkede ekonominin kötüye gidişatından ABD'nin değil kendilerinin sorumlu olduğunu söyledi. Pezeşkiyan, "İnsanlar memnun değilse, bu bizim hatamızdır. Suçu ABD veya başkalarında aramayın. Sorumluluk bizdedir." dedi. Olayların şiddetinin arttığı bu günlerde, 11 Ocak'taki konuşmasında Pezeşkiyan, göstericilerin itirazlarını görmezden gelmediklerini, sorunları çözmek için çaba gösterdiklerini söyledi. Pezeşkiyan, "Bizim görevimiz halkın sorunlarını çözmek ve endişelerini gidermektir. Aynı zamanda kargaşa çıkaranların ülkeyi altüst etmesine izin vermemektir." diye konuştu. AV TÜFEĞİ, KESİCİ ALET... İran Adli Tıp Kurumu Başkanı Abbas Mescidi Arani, hayatını kaybeden çoğu protestocunun silahlı teröristler tarafından kesici aletlerle hayati organları hedef alınarak veya yakın mesafeden av tüfeğiyle vurularak öldürüldüğünü açıkladı. ABD'NİN İRAN'A SALDIRI İHTİMALİ NE? Amerikan medyası , Trump yönetiminin İran'a müdahale senaryolarını netleştirdiğini ve 13 Ocak'ta Trump'a bu konudaki olası planlara ilişkin brifing verileceğini duyurdu. ⁠WSJ ve Axios'a göre , masada, 3 kritik seçeneğin olması bekleniyor. Birincisi; İran'ın askeri ve sivil altyapısına yönelik "gizli siber silahların" (secretive cyber weapons) devreye sokulması. İkincisi; Starlink Operasyonu. Sadece uyduyu açmak değil, Starlink terminallerinin (donanım) fiziki olarak İran içine sokulması. Bu, ABD'nin İran'ın "dijital egemenliğini" fiilen ihlal etmesi anlamına geliyor. Üçüncüsü; Askeri hedeflere hava saldırısı masada dururken Axios'a konuşan yetkililer, şimdilik ağırlığın "kinetik olmayan" (siber/ekonomik) seçeneklerde olduğunu belirtiyor. CNN ve NYT'ye göre ise ⁠Pentagon'un İran'a saldırılarda bazı çekinceleri var. ABD'li bazı yetkililer, askeri saldırının İran halkını "bayrak etrafında birleştirebileceğinden" ve protestoları zayıflatabileceğinden endişe ediyor. Üst düzey bir askeri yetkili, olası bir İran misillemesine karşı bölgedeki ABD savunmasını tahkim etmek için komutanların "daha fazla zamana" ihtiyacı olduğunu dile getirdi. İran yönetimi, ülkeye askeri saldırı durumunda bölgedeki ABD üsleri ve gemilerinin meşru hedef olacağını duyurmuştu. Bu taktikle 35 yaşında emekli oldular! 6 bin TL ile başlayıp servet elde ettiler: Kıvılcımı yakan soru... Son dakika... Uyuşturucu operasyonunda yeni dalga! Oktay Kaynarca ve Emel Müftüoğlu dahil 6 gözaltı