Al zes dagen lang zijn alle 90 miljoen Iraniërs afgesloten van de buitenwereld. Om aanhoudende protesten de kop in te drukken, heeft het Iraanse regime het internet en grotendeels ook het telefoonverkeer stilgelegd. Sporadisch komen er toch beelden naar buiten. Dit gebeurt via de Amerikaanse satellietdienst Starlink, het communicatiebedrijf van Elon Musk. Hoeveel mensen in Iran precies gebruik maken van Starlink is moeilijk in te schatten. Betrouwbare informatie uit het land is schaars en er zijn ook geen buitenlandse journalisten aanwezig. Wel is zeker dat de mensen die Starlink gebruiken hun leven riskeren. Spionage-apparatuur Sinds vorig jaar is het in Iran verboden om Starlink te gebruiken. De zogenoemde Starlink-terminal, waarmee gebruikers met een schotelantenne verbinding maken met de satelliet, wordt beschouwd als spionageapparatuur en op het bezit daarvan staat een gevangenisstraf van maximaal tien jaar. Starlink is voor Iraniërs op dit moment een van de weinige manieren om nog enigszins contact te maken met de buitenwereld tijdens de grootste black-out ooit in het land, zegt Amir Rashidi. Hij is een Iraans expert in digitale rechten en veiligheid van de mensenrechtenorganisatie Miaan Group, gevestigd in de VS. "Zo'n grote black-out hebben we nog nooit gezien. Niet alleen al het internet ligt eruit, mensen kunnen ook niet bellen of berichten versturen." Al leek vanochtend een kleine groep mensen opeens te kunnen bellen naar het buitenland. Klopjacht van regime De Starlink-terminals die nu in Iran zijn, zijn allemaal het land in gesmokkeld. "Vooral via de Koerden in het noorden van het land", zegt Rashidi. "Maar ook via Dubai. Het is een grote zwarte markt geworden." Het regime probeert ze de laatste dagen actief op te sporen en te verstoren. Het lijkt erop dat dit gebeurt met zware militaire apparatuur, die normaal door het leger in een oorlog wordt gebruikt. Ook zijn er berichten dat het regime met drones op zoek is naar de schotelantennes. Toch lukt het verstoren van de verbindingen maar gedeeltelijk, zeggen verschillende experts. Internetwaakhond Netblocks stelt vast dat geprobeerd wordt om de satellietverbindingen in Iran te verstoren. "Dat is iets wat voorheen niet gebeurde", zegt oprichter Alp Toker. Hij voegt eraan toe dat Rusland mogelijk de technologie voor het verstoren met het regime heeft gedeeld. "Wat het regime probeert, is nog niet heel succesvol", ziet Rashidi. "Ze proberen het vooral in de omgeving van Teheran. Doordat Starlink duizenden satellieten heeft in een relatief lage baan om de aarde, heb je snel internet en is het moeilijker te jammen dan wanneer gebruik wordt gemaakt van één satelliet." Politiek drukmiddel Starlink lijkt inmiddels ook een politiek drukmiddel te zijn geworden voor de Amerikaanse regering. President Trump liet meermaals weten de betogers te steunen. Hij zei "klaar te zijn voor actie", zonder meer details te geven. Vandaag wordt de president bijgepraat over wat Starlink kan doen om de Iraniërs te helpen. Trump zegt daarover contact te hebben gehad met Musk. "Misschien kunnen we het internet weer aan de praat krijgen, als dat mogelijk is." Vorig jaar dreigde de VS juist Oekraïne af te sluiten van Starlink als het niet akkoord ging met bepaalde voorwaarden in de onderhandelingen over een mineralendeal. Het systeem is van levensbelang voor het Oekraïense leger in de oorlog tegen Rusland. Volgens Rashidi kan de internationale gemeenschap veel meer doen. "De big tech-bedrijven hebben alle hulpmiddelen in handen om te helpen." Toch ziet ook de expert dat Trump de touwtjes in handen heeft en dat het gaat om politieke bereidheid vanuit het Witte Huis. "Ik hoop dat hij doet wat hij zegt. Het is ongelofelijk belangrijk dat veel meer mensen Starlink krijgen, niet alleen om meer aan de buitenwereld te laten zien wat er gebeurt, maar ook om meer mensen in Iran te mobiliseren voor de protesten."