Cep telefonlarının küresel çapta birer kumarhaneye dönüştüğü dönemde, sanal kumar artık yalnızca yetişkinlerin değil, 15 yaşındaki çocukların bile kolayca ulaşabildiği bir bağımlılık haline geldi. Tek tıkla girilen siteler, sosyal medyada ardı ardına çıkan “kolay para” vaatleri ve reklamları özellikle gençleri farkında olmadan bu tuzağın içine çekiyor. Üstelik bu tehlike artık yalnızca ekranlarla sınırlı değil, yasa dışı kumar ağları, insanların cep telefonlarına gönderilen mesajlarla doğrudan hedef alıyor. Önce bonus geliyor “Sadece size özel”, “deneme bonusu”, “kayıpsız kazanç” gibi ifadelerle gelen SMS’ler, güven duygusu yaratmaya çalışarak linklerle yasa dışı kumar sitelerine yönlendiriyor. Böylece cep telefonları yalnızca iletişim aracı olmaktan çıkıp, kolay para kazanmak için kurgulanan çeşitli oyunlarla kumara erişimi kolaylaştıran birer taşınabilir kumarhaneye dönüşüyor. Bu tehlike, bireysel bir zaafın ötesine geçerek hayatları çökerten, aileleri dağıtan ve insanları geri dönüşü olmayan bir çaresizliğe düşürüyor. Geçen haftalarda Çankırı’da 37 yaşındaki beden eğitimi öğretmeni Şafak Çelik, merakla girdiği yasa dışı kumar sitelerinde kısa sürede kaybolduğunu, borç batağına düştüğünü anlatan bir video ile hayatına son verdi. Çelik gibi yasa dışı sanal kumar oynayarak evini satmak zorunda kalan, binlerce liralık borcun altına giren, elindeki arabayı ve birikimini kaybeden, ailesine kredi çektirmek zorunda kalan yüzlerce kişi bu görünmez yıkımın içinde sessizce çöküyor. Yaş 15’e düştü Türkiye Yeşilay Cemiyeti’nin hazırladığı Türkiye Kumar Raporu, çarpıcı verilerle kumara başlama yaşının 15’e kadar düştüğünü göstererek gençler açısından ciddi risk tablosunu işaret etti. Rapor, Türkiye’de 15 yaşın üzerindeki her 10 kişiden birinin hayatında en az bir kez kumar oynadığını ve en riskli grubun gençler olduğuna da dikkat çekiyor. ‘Bağımlı olana kadar kazandırıyor’ H.B., 10 yılı aşkın süredir kumar oynadığını, bir türlü bırakamadığını anlatıyor: “Sürekli oynuyorum, bağımlısıyım. Pişmanlıklarım oluyor ama bırakamıyorum. Sanal kumarda sistem şöyle: 10 bin TL yatırdınız ve kaybettiniz. Sizi oyunda tutmak için hemen bonus veriyor. Kaybetseniz bile defalarca, herhangi bir ücret ödemeden oynamanızı sağlıyor. Bu da insanı sistemin içine çekiyor ve bağımlı hale getiriyor. Bundan 3 yıl önce 500 TL yatırıp 72 bin TL kazandım. Arada kazandırıyorlar ama bir kez kazandırıyorlarsa 10 kez kaybettiriyorlar. Asıl amaçları sizi bağımlı yapana kadar küçük kazançlarla oyunda tutmak. Benim gibi oynayan, benden daha genç bir arkadaşım var. Ailesi onu bu bağımlılık yüzünden hastaneye yatırdı. Şu anda yatarak tedavi görüyor.” ‘7 milyona yakın para kaybettim’ Altı yıldır kumar bağımlılığıyla mücadele eden ve son 1 yıldır da psikolog eşliğinde kumarı bırakmak için tedavi gören Y. B. ise şunları aktardı: “Karşıma sanal kumar reklamları çıkıyordu, algoritma bile beni bu oyunlara yönlendiriyordu. ‘Dede’ denilen bir oyun var. Burada 8 tane aynı sembolü bulduğunuzda kazanıyorsunuz. Hızlı para kazanma hayalinin peşinde 6 yılda, 7 milyona yakın para kaybettim. Kuruyemiş dükkânımı batırdım, evimi de satmak zorunda kaldım, hâlâ borç ödüyorum. Yaklaşık 1 yıldır psikolojik destekle bağımlılığından kurtulmak için tedavi görüyorum ama tamamen kurtuldum diyemem. Adım adım bağımlılıktan çıkmaya çalışıyorum.” Hatırlatıcı çok fazla İnsani Hayat Derneği Başkanı Yunus Çetinkol, uzun yıllardır uyuşturucu bağımlılarıyla çalıştıklarını, son 3 yıldır buna sanal kumar bağımlılarının eklendiğini söylüyor. Çetinol, şunları anlatıyor: “Bağımlılıkların hepsi birbirini tetikliyor ve iç içe geçmiş bir döngüye dönüşmüş. Uzun süre madde bağımlılığını en ağır ve kurtulması en zor bağımlılık olarak görüyorduk. Ama son yıllarda şunu net biçimde gördük ki sanal kumar bağımlılığından kurtulmak çok daha zor. Erimişi kolay, telefon cebinizde, internet her an elinizin altında. Risk faktörü düşük gibi algılanıyor ama hatırlatıcılar inanılmaz derecede fazla. Sosyal medyada dolaşırken izlediğiniz neredeyse her videonun arasında sanal kumar reklamlarıyla karşılaşabiliyorsunuz. İnsanlar farkında bile olmadan bu içeriklere maruz kalıyor. Bu kadar kolay ulaşılabilen bir bağımlılık türünde herkes, her an bu tuzağın içine düşebilir.” Pişman olanlar da var Bazı kumar bağımlıları sosyal medyada yapıkları paylaşımlarla pişmanlıklarını şu sözlerle paylaştı: ■ “Ben Serhat, 37 yaşındayım. İki çocuk babasıyım, 8 yıldır kumar bataklığının içindeyim. Büyük paralar kaybettim, tüm kredileri çektim ve hepsini kumarda yitirdim. Kasalarından para çaldım, kumara devam ettim. Eşim çocukları alıp gitti. Şimdi baba evinde tek bir odadayım.” ■ Bir baba olarak şu an bu illete bulaşmış oğlumu kurtarmak için çırpınıyorum. Muhtemelen 34 milyon kaybetti. Ne yapacağımı bilmiyorum. Anne babalar, lütfen çocuklarınızı kontrolsüz bırakmayın. Yarın çok geç olabilir.” ■ “2022 yılında sanal kumara başladım. İlk başta kazandım, sonra kaybetmeye başladım. Kaybettiklerimi geri almak için daha çok oynadım ama olmadı. Önce evim gitti, sonra arabam. Bankalara 3 milyon, şahıslara 300 bin borcum var. 15 gündür oynamıyorum ve kafam ilk kez rahat.” İki ev parası gitti Sanal kumar bağımlılığıyla mücadele eden 25 yaşındaki oğlunun yaşadıklarını anlatan H.A, oğlunun borçlarına kapatabilmek için 2 ev parası ödediklerini söylüyor: “Arabamız vardı, onu da satmak zorunda kaldık, hâlâ bankalara kredi ödüyoruz. Bizi şu anda ayakta tutan tek şey oğlumun bıraktığını söylemesi. 25-26 yaşındaki bir insanın elini kolunu bağlayamazsınız, telefonu elinden alamazsınız. Bu bir tıkla oynanan bir şey. Badece borç değil, bütün aileyi maddi ve psikolojik olarak tüketen bir süreç.” Evliliği bitti Yasa dışı sanal kumar batağına sürüklenen 29 yaşındaki B.B.’nin yaşadıklarını da kuzeni A.B. şu sözlerle aktardı: “Oynamaya ne zaman başladığını tam olarak bilmiyoruz. Ama sürekli birinci derece yakınlarından borç istiyordu. Daha sonra öğrendik ki bu kez daha uzak akrabalarına da ‘Paranızı verin, belli bir süre sonra iki katını alacaksınız’ diyerek vaatlerde bulunmuş. Borçları öyle büyüdü ki evini satmasına rağmen yaklaşık 4 milyon liralık borç ortaya çıktı. Bir yıllık evliliği sona erdi.”