MİLLİYET.COM.TR / İran’da 28 Aralık’tan bu yana süren ve rejim karşıtı en kitlesel protestolara dönüşen gösteriler, Orta Doğu’yu ve küresel dengeleri sarsmaya devam ediyor. Ülke genelinde binlerce kişinin sokaklara çıktığı protestolarda 2 bin 500’den fazla kişinin hayatını kaybettiği belirtilirken, Washington’un atacağı adım tüm dünyanın odaklandığı başlık haline geldi. ‘NASIL DEĞİL NEDEN MÜDAHALE EDİLECEĞİ GÜNDEMDE’ ABD yönetiminde karar süreci devam ederken, Beyaz Saray’a yakın yetkililere göre Washington’un şu aşamada yalnızca nasıl müdahale edileceğini değil, neden müdahale edileceğini de tarttığı vurgulanıyor. Masadaki senaryolar arasında Tahran’daki yönetimi devirmek , rejimin baskı aygıtını zayıflatmak ya da İran’ı nükleer başlıkta geri adım atmaya zorlamak bulunuyor. Ancak hangi yolun seçileceği hala netleşmiş değil. ‘İDAM DURDU, TRUMP’IN PARMAĞI HALA TETİKTE’ ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü Oval Ofis’ten yaptığı son açıklamada, İran’daki şiddetin durduğuna ve 26 yaşındaki Efran Soltani’nin idam edilmeyeceğine dair yetkili kaynaklardan bilgi aldığını söyledi. Trump, “Bana öldürmelerin durduğu ve idamın iptal edildiği söylendi” ifadelerini kullandı. Ancak ABD Başkanı, askeri seçeneği açıkça dışlamaktan kaçındı ve “Durumu izleyeceğiz ve göreceğiz” sözleriyle müdahale ihtimalini bilinçli olarak belirsiz bıraktı bu da uluslararası kamuoyunda ‘Trump’ın parmağı hala tetikte” yorumlarının yapılmasına neden oldu. ‘GERİ DÖNÜŞÜ OLMAYAN KARAR ÖNCESİ SON HAMLE’ ABD merkezli haber ajanslarına konuşan iki Avrupalı yetkili, ABD’nin askeri müdahalesinin hala olası göründüğünü iddia ederken, yetkililerden biri bu adımın önümüzdeki 24 saat içinde bile atılabileceğini dile getirdi. Diplomatik kulislerde, Washington’un geri dönüşü olmayan bir karar öncesinde son hamlelerini yaptığı değerlendirmeleri yapılıyor. ‘ASKERİ CEPHEDE HAZIRLIKLAR SÜRÜYOR MU?’ Öte yandan Askeri cephede ise hazırlıkların sürdüğüne dair işaretler dikkat çekiyor. Wall Street Journal’a konuşan bir ABD Donanması yetkilisi, Trump’ın müdahaleye karar vermesi halinde manevra alanının sınırlı olabileceğini söyledi. Yetkiliye göre, askeri personel ve teçhizatın önemli bir bölümünün daha önce Karayipler’e konuşlandırılmış olması , seçenekleri daraltıyor ancak tamamen ortadan kaldırmıyor. ‘BİR HAFTA SÜRECEK GİZLİ SEVKİYAT’ Bu tabloyu güçlendiren bir başka gelişme de Çarşamba gecesi ortaya çıktı. Bir uçak gemisi filosunun Güney Çin Denizi’nden Orta Doğu’yu kapsayan CENTCOM bölgesine kaydırılması yönünde emir verildiği bildirildi. Bu sevkiyatın yaklaşık bir hafta süreceği , ancak kararın sembolik değil operasyonel anlam taşıdığı ifade edilirken Trump’ın Tahran’a karşı olası bir operasyonda zaman kazanmak için Oval Ofis’te saldırıyı pek dile getirmediği düşünülüyor. ‘BEKLE-GÖR POLİTİKASI’ Bununla birlikte Trump, 14 Ocak’ta verdiği bir röportajda İran’daki mevcut yönetimin çökebileceği görüşünü yineledi. Son Şah’ın oğlu Rıza Pehlevi için “çok iyi bir adam” ifadesini kullanan Trump, buna rağmen desteğe dair net bir mesaj vermedi. “İyi görünüyor ama ülkesindeki durumu nasıl yöneteceğini bilmiyorum. Henüz orada değiliz” sözleri, Washington’un bekle-gör politikasını sürdürdüğüne işaret etti. İRAN’DAN MİSİLLEME SİNYALİ Tahran cephesinden gelen açıklamalar ise sertliğini koruyor. İran Devrim Muhafızları lideri, ABD veya İsrail’den gelebilecek bir saldırıya “kararlılıkla karşılık verileceği” uyarısında bulunurken ABD’nin dünyadaki üslerini işaret etti. İran yönetimi, ülkedeki rejim karşıtı hareketin arkasında ABD ve İsrail’in bulunduğunu savunuyor. ‘TAM KONTROLE SAHİBİZ’ Buna karşın İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Fox News’e verdiği röportajda kontrolün tamamen sağlandığını iddia etti. “Artık durum sakin, tam kontrole sahibiz” diyen Arakçi, kısa vadede infaz yapılmayacağını da söyledi. BM’DE İRAN GÜNDEMLİ TOPLANTI İran’daki kriz, uluslararası gündemin de merkezine oturdu. ABD’nin talebi üzerine konu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin gündemine taşındı. Bugün New York’ta yapılacak toplantıda Orta Doğu’daki gelişmeler masaya yatırılacak. HAVA SAHASI YENİDEN AÇILDI Gerilimin tırmanmasıyla birlikte İran, hava sahasını yaklaşık beş saat boyunca neredeyse tüm uçuşlara kapattı. FlightRadar24’ün X üzerinden paylaştığı bilgilere göre, yalnızca uluslararası uçuşlara ve önceden izin almış kalkışlara izin verildi. Hava sahası perşembe sabahı erken saatlerde yeniden açıldı. 'DERHAL TERK EDİN' Bölgedeki risk artışı nedeniyle Batılı ülkeler de harekete geçti. Pentagon’un ABD vatandaşlarına İran’ı derhal terk etmeleri yönündeki çağrısının ardından birçok ülke benzer adımlar attı. İngiltere, Katar’daki hava üssünden personel çekmeye başladı ve Tahran’daki büyükelçiliğini geçici olarak kapattı. Polonya, vatandaşlarına İran’ı hemen terk etmeleri çağrısında bulundu. KATAR’DAKİ ÜSTE HAREKETLİLİK Katar’ın başkenti Doha’da ise ABD’nin El-Udeyd Hava Üssü’nde artan bölgesel gerilim nedeniyle önleyici tedbirler alındığı, bazı Amerikan personelinin üs dışına çıkarıldığı doğrulandı. NE OLMUŞTU? İran'da 28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin döviz karşısındaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayılmıştı. İran'ın başkenti Tahran'da 8 Ocak'ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylar sonrasında ülke yönetimi internet erişimini engellemişti. İsrail TV'sinde konuşulan Türkiye senaryosu! 'Yeni bir NATO kuruluyor, hedef sadece Tel Aviv değil' Alican Sınır Kapısı'nda 33 yıllık kilit açılıyor! Türkiye-Ermenistan vize kolaylaştırma kararı sonrası yeni gelişme ‘HGS’ mağduriyeti tartışma yarattı! Sürücüler otoparklardan gelen cevapla şaşkına dönüyor