Fotograaf Harm van de Poel keek jarenlang vanuit zijn atelier uit op Tata Steel IJmuiden, de 'onontkoombare buurman' van alle IJmonders. Zijn tentoonstelling Black Snow is naast een kunstproject met zwartwitfoto's, ook een onderzoek naar de (on)zichtbare impact die het bedrijf op de omgeving en alle inwoners heeft. Het voormalige atelier van de kunstenaar was in het Witte Theater in IJmuiden. Het enigszins vervallen oude schouwburggebouw ligt aan het Noordzeekanaal en kijkt uit over de fabrieken van Tata Steel. "Het is een soort log beest dat rookt en puft", zegt Van de Poel, uitkijkend op de grijze gebouwen, schoorstenen en rookwolken aan de overkant. "Dat maakt het aan de ene kant wel fotogeniek en aantrekkelijk." Een onzichtbare deken over de IJmond Maar er is natuurlijk ook een andere kant: "De gemeenschap zit klem tussen economische afhankelijkheid en groeiende zorgen over de impact op milieu en gezondheid", analyseert de kunstenaar puntig op zijn eigen website. Hij ziet de invloed die Tata Steel op de omgeving als 'een onzichtbare deken die over de IJmond ligt'. Die werd in februari 2021 zichtbaar toen witte sneeuw bedekt werd door een zwart laagje stof, als gevolg van grafietregens afkomstig van Tata Steel. Vandaar de naam van de tentoonstelling: 'Black Snow'. Staand voor het Witte Theater peinst Van de Poel: "Het is de buurman waar je eigenlijk niet omheen kunt." Tekst loopt door. Een geëngageerd project Dat blijkt ook wel uit een stapel gezondheidsrapporten uit de afgelopen jaren. Zo is er bijvoorbeeld een verhoogde kans op hersenschade en kanker door grofstof dat vanuit de fabriekspijpen in de IJmond neerdwarrelt. Ook leven mensen rondom het fabrieksterrein zo'n twee maanden korter door fabrieksuitstoot. Curator Claire Hoogakker van het Verwey museum in Haarlem was naar eigen zeggen op zoek naar 'een geëngageerd project' en stuitte toen op een eerdere versie van Black Snow , met alleen nog foto's, te zien op de website van Van de Poel. Verschillende perspectieven Daarna diepte kunstenaar Van de Poel zijn fotoproject verder uit. Niet alleen met nog meer zwartwitfoto's, maar ook met interviews. Hij sprak allerlei betrokkenen, zoals werknemers van Tata Steel, omwonenden en politici. Die gesprekken zijn via QR-codes te beluisteren in het Verwey museum, terwijl bezoekers rondgeleid worden tussen levensgrote landschapsfoto's en intieme portretten. Hoogakker: "We hopen dat al die mensen, met al die verschillende perspectieven, hier in het museum samenkomen." Daarom organiseert het museum veel meer dingen rondom 'Black Snow': zo komt er ook rondetafelgesprek in de duinen met werknemers, activisten, lokale politici en experts, een theatervoorstelling met een interactief nagesprek, een debat met deskundigen, een filmavond in de Filmkoepel Haarlem en fotografieworkshops. Black Snow is vanaf vrijdag 16 januari tot zondag 28 juni te zien in het Verwey museum in Haarlem.