Friesland wil dat een groot deel van de opbrengsten van gaswinning direct in de regio worden geïnvesteerd. Wat het demissionaire kabinet betreft, wordt 5 procent van de aardgasbaten gedeeld met de regio. De provincie Friesland eist 33 procent en hoopt dat de Tweede Kamer ingrijpt. Gedeputeerde Friso Douwstra (CDA) zou het liefst zien dat er in de provincie helemaal geen gas meer wordt gewonnen, laat hij weten bij Omrop Fryslân . Maar als het dan toch moet, wil hij flink meedelen in de winst die wordt gemaakt. Gezien "de impact van de mijnbouw op de leefomgeving", eist Douwstra een derde van de opbrengsten op. Sinds de sluiting van het grote Groningenveld zet het Rijk volop in op de winning van gas uit de relatief kleine gasvelden. Voor een deel is dat op zee. Voor een ander deel wordt gas gewonnen op land zoals in de kop van Overijssel, in Drenthe en in Friesland. Daarmee neemt de afhankelijkheid van buitenlands gas af en is een stabiele en betrouwbare energievoorziening gegarandeerd, zo is het idee. "In een wereld die steeds instabieler wordt, is het belangrijk dat we zelf verantwoordelijkheid nemen voor onze energievoorziening", aldus demissionair minister Hermans. Bodemdaling van 22 centimeter Maar net als in Groningen, is de gaswinning ook uit kleine velden omstreden. Vorig jaar juni bijvoorbeeld stapte de Friese gemeente Tytsjerksteradiel samen met de provincie en het Friese waterschap naar de rechter. De eis was dat de gaswinning in de gemeente zou stoppen en dat de door de minister verleende vergunning zou worden ingetrokken. Er zou sprake zijn van een bodemdaling van meer dan 22 centimeter. "Hierdoor is er onomkeerbare schade aangericht met gevolgen voor wonen, landbouw en infrastructuur", aldus de gemeente toen . Juist om de kritiek die ook bij andere gasvelden klinkt te overwinnen, heeft minister Hermans nu een akkoord gesloten met onder meer de olie- en gassector voor de gaswinning op land. In tegenstelling tot wat er vroeger in Groningen gebeurde, blijft een klein deel van de opbrengst dus voortaan in de buurt. "Van de aardgasbaten gaat ruim 70 procent van de winst naar de schatkist, maar met deze afspraak over batendeling deelt de regio voortaan direct mee", zei de minister gisteren . Afbouwen gaswinning Maar met die 5 procent is Friesland dus helemaal niet tevreden. Er is ook kritiek op andere delen van het akkoord. Zo wordt niet duidelijk beschreven hoe de gaswinning tot het jaar 2045 wordt afgebouwd. Ook worden kwetsbare gebieden niet uitgesloten van gaswinning. Remco van Mourik van Wetterskip Fryslân maakt zich zorgen over gaswinning in veenweidegebieden. Die zou ervoor kunnen zorgen dat het water- en bodemsysteem onherstelbaar wordt aangetast. Eind januari wordt het akkoord behandeld in de Tweede Kamer. Gemeenten, maar ook het waterschap en de provincie, hebben geen directe invloed op die besluitvorming. Zij roepen Tweede Kamerleden op om de belangen van Friesland te behartigen.