Храна што предизвикува проблеми со варењето Александра Спасеска 17.01.2026 / 12:54 Здравје Сите знаеме што е добро за вашите црева - овошје, зеленчук, растителни влакна и ферментирана храна. Но, подеднакво важно е и прашањето што треба да се намали или избегне ако сакаме варење без надуеност, киселини и постојани флуктуации. Науката сè повеќе покажува колку цревата се поврзани со остатокот од телото - од имунитет и воспаление до расположение и метаболизам. Затоа препораките постојано се ажурираат: често се споменуваат целта за 30 различни растителни намирници неделно, повеќе растителни влакна и медитеранската исхрана, која е поврзана со таканаречените „сини зони“ на долговечноста, пишува BBC Food. Нутриционистот Торал Шах објаснува дека цревниот микробиом е сложен систем на микроорганизми кои учествуваат во разградувањето на храната, апсорпцијата на хранливи материи и одбраната од штетни бактерии. Затоа, здравјето на цревата може да влијае и на синдромот на иритабилно црево, црниот дроб, дебелината, па дури и на менталното здравје. Иако храната не влијае на сите на ист начин, експертите сепак издвојуваат неколку групи намирници кои најчесто предизвикуваат проблеми за цревата. Ултрапреработена храна Ултрапреработената храна вклучува производи полни со индустриски адитиви - засилувачи на вкус, емулгатори, адитиви и слично. Тие вклучуваат, на пример, шунка и колбаси, засладени житарици за појадок, колачиња, сладолед и слични производи. Тие често се богати со калории и хранливо „празни“. Не е целосно разбрано зошто се проблематични, но истражувањата сè повеќе ги поврзуваат со низа здравствени проблеми, при што влијанието врз цревниот микробиом и воспалението се споменуваат како важен механизам. Во пракса, ова може да значи поголема надуеност, промени во столицата, горушица и општо чувство дека „нешто не е во ред“. Затоа, експертите често препорачуваат пристап без драма: правилото 80/20 - јадете квалитетна храна поголемиот дел од времето и повремено дозволете си да јадете „ѓубре“, без да се чувствувате виновни. Пржена храна Пржената храна обично содржи повеќе заситени и транс масти, кои може да бидат потешки за варење и негативно да влијаат на рамнотежата на бактериите во цревата. Ова не значи дека мора да се збогувате со помфритот или пржената храна засекогаш, но ако цревата често ви даваат сигнали, вреди да пробате поблаги опции. Подобри опции се рерна, фритеза на топол воздух или кратко пржење во вок со помалку маснотии. Истото важи и за ова: 80/20 е пореално и поодржливо од целосни забрани. Храна полна со шеќер Рафинираниот шеќер не е проблем само „поради калориите“. Кога е премногу и премногу често, може да стимулира воспалителни процеси во цревата, да ја оштети мукозната мембрана и да ги „храни“ лошите бактерии на сметка на добрите. Слатките житарки, колачите и сладоледот се очигледни примери, но шеќерот често е скриен таму каде што не го очекувате. На пример: овошни сокови, ароматизирани јогурти, готови сосови, супи од кесичка, преливи за салати. Затоа етикетите имаат смисла - не поради опсесија, туку за да знаете што всушност консумирате. Британскиот NHS препорачува возрасните да не внесуваат повеќе од 30 грама „слободни шеќери“ дневно - ова ги вклучува додадените шеќери, но и оние од мед, сирупи и незасладени сокови, смутија и пиреа. Вештачки засладувачи Многу луѓе користат вештачки засладувачи како „беспрекорна“ замена за шеќер, но приказната е посложена. Шах објаснува дека долго време се сметало дека се практично инертни бидејќи не се разградуваат од дигестивните ензими и „минуваат“ низ телото. Сепак, некои истражувања (особено кај животни) сугерираат дека тие можат да влијаат на цревните бактерии. Кај луѓето, резултатите досега се мешани, па затоа не може да се извлече јасен заклучок. Накратко: тие не се автоматски „лоши“, но ако забележите дека се чувствувате подуено или непријатно по консумирање на одредени производи, можно е да не се вистинските за вас. Алкохол Нутриционистот Рохини Бајекал вели дека алкохолот е често меѓу најлошите избори за цревата бидејќи може да ја наруши рамнотежата на добрите и лошите бактерии, да предизвика воспаление и да ја иритира желудочната слузница (гастритис). Со поголеми количини, луѓето често пријавуваат надуеност, запек, киселини и општо човство на „тежина“. Умереноста е клучна - повремена чаша не е исто што и редовно претерување. Интересно е што црвеното вино често се споменува како можен исклучок: една студија го поврза умерениот внес на црвено вино со поголема разновидност на цревната микробиота, што обично се смета за добар знак. Но, сепак важи: „умерено“ е клучниот збор овде. цревно здравје Автор/Извор А.С. Прикажи во метро On