Pse vitaminat B6, E dhe C nuk janë gjithmonë të padëmshme dhe kur doza e gabuar bëhet rrezik Në vitet e fundit, suplementet ushqimore janë bërë pjesë e përditshme e shumë njerëzve. Vitamina B6, E dhe C merren shpesh “për nerva”, “për imunitet” ose “për zemrën”, pa u menduar shumë për dozën dhe kohëzgjatjen. Megjithatë, studimet shkencore dhe përvoja klinike tregojnë se vitaminat nuk janë gjithmonë të padëmshme , sidomos kur merren në doza të larta dhe për një kohë të gjatë. Ekspertët e National Institutes of Health (NIH) dhe European Food Safety Authority (EFSA) theksojnë se, në megadoza, disa vitamina nuk sillen më si ushqyes, por si substanca me efekt farmakologjik, të afta të shkaktojnë pasoja të padëshiruara. Pikërisht vitaminat B6, E dhe C janë shembuj të mirë se pse parimi “më shumë është më mirë” nuk vlen gjithmonë. Vitamina B6 , e njohur si piridoksinë, është e nevojshme për funksionimin e nervave dhe metabolizmin, por vetëm në sasi shumë të vogla. Nevoja ditore për një të rritur është rreth 1.3 deri në 1.7 mg. Kur merret për muaj ose vite në doza të larta, sidomos mbi 25–50 mg në ditë, studimet e publikuara në revista neurologjike dhe të përmbledhura nga NIH kanë treguar rritje të rrezikut për dëmtime të nervave periferikë. Këto dëmtime shfaqen me mpirje, ndjesi shpimi gjilpërash, djegie në duar dhe këmbë, madje edhe vështirësi në ecje. Në disa raste, përmirësimi pas ndërprerjes së suplementit është i ngadalshëm dhe jo gjithmonë i plotë, transmeton Telegrafi. Edhe vitamina E , e njohur si antioksidant i fuqishëm, nuk është pa rrezik kur merret pa kontroll. Doza ditore e rekomanduar është rreth 15 mg, ndërsa shumë suplemente përmbajnë qindra njësi ndërkombëtare (IU). Meta-analiza të publikuara në BMJ , Annals of Internal Medicine dhe rishikime të Cochrane Collaboration tregojnë se përdorimi i dozave të larta, veçanërisht mbi 200–400 IU në ditë, lidhet me rritje të rrezikut për gjakderdhje dhe goditje hemorragjike në tru. Ky rrezik është edhe më i madh te personat që përdorin aspirinë ose barna për hollimin e gjakut. Studimi i madh SELECT, i botuar në JAMA , nuk gjeti përfitime mbrojtëse nga vitamina E, por ngriti shqetësime për përdorimin e saj afatgjatë në doza të larta. Vitamina C , ndoshta më e përdorura nga të gjitha, konsiderohet relativisht e sigurt, por edhe këtu doza bën diferencën. Nevoja ditore është rreth 75–90 mg, ndërsa shumë njerëz marrin 1 ose 2 gramë në ditë “për imunitet”. Sipas NEJM, BMJ dhe JAMA Internal Medicine, dozat e larta të vitaminës C mund të shkaktojnë shqetësime gastrointestinale dhe diarre, ndërsa te personat e predispozuar rrisin rrezikun për formimin e gurëve në veshka. Studimet tregojnë se përfitimi imunitar nuk rritet proporcionalisht me dozën, ndërsa rreziku po. Mesazhi që del nga literatura shkencore është i qartë: suplementimi nuk duhet të bëhet sipas këshillave të internetit apo trendeve , por sipas nevojës reale të organizmit. Vitaminat duhen marrë në dozat e duhura, për kohën e duhur dhe me qëllim të qartë. Analizat laboratorike, gjendja shëndetësore dhe terapia që përdorni janë faktorë kyç që duhen marrë parasysh. Në fund, ekspertët theksojnë një parim të thjeshtë, por shumë të rëndësishëm: suplementet nuk janë karamele dhe vitamina nuk është gjithmonë sinonim i sigurisë . Kur keni dilema, këshilla mjekësore është gjithmonë zgjidhja më e sigurt. /Telegrafi/