Τα οφέλη και τι ακριβώς σημαίνει η συμφωνία της ΕΕ με τη Mercosur αναλύει η Κομισίον, λίγη ώρα μετά την υπογραφή του ιστορικού deal. Μέσω ερωτήσεων-απαντήσεων, η Κομισιόν εξηγεί διεξοδικά τη συμφωνία με τη Mercosur και τον συνολικό αντίκτυπο που θα έχει στην οικονομία της ΕΕ. Μάλιστα, καταγράφει, μεταξύ άλλων, τα οφέλη για τις μικρές επιχειρήσεις και τον αγροδιατροφικό τομέα, ενώ αναφέρεται και σε πιο τεχνικά ζητήματα. Αναλυτικά τι σημαίνει για την ΕΕ η συμφωνία με τη Mercosur Γιατί η ΕΕ διαπραγματεύτηκε συμφωνία εταιρικής σχέσης με τη Mercosur; Η Mercosur είναι μια μεγάλη αγορά για τις εξαγωγές της ΕΕ και ήταν μέχρι σήμερα ο μόνος σημαντικός εμπορικός εταίρος στη Λατινική Αμερική με τον οποίο η ΕΕ δεν είχε προτιμησιακή εμπορική συμφωνία. Εταιρείες της ΕΕ εξάγουν στις τέσσερις ιδρυτικές χώρες της Mercosur: 55 δισ. ευρώ σε αγαθά (το 2024), και 29 δισ. ευρώ σε υπηρεσίες (το 2023). Οι οικονομίες της Mercosur προστατεύονται επί του παρόντος σε μεγάλο βαθμό και οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πολλούς εμπορικούς φραγμούς όταν εξάγουν εκεί, γεγονός που καθιστά δύσκολο για αυτές να ανταγωνιστούν υπό δίκαιους όρους. Σε αυτές περιλαμβάνονται: υψηλοί εισαγωγικοί δασμοί επαχθείς διαδικασίες, και τεχνικούς κανονισμούς και πρότυπα που διαφέρουν από τα διεθνή πρότυπα. Η ΕΕ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Mercosur στον τομέα των αγαθών, μετά την Κίνα και μπροστά από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ΕΕ αντιπροσώπευε το 16,9 % του συνολικού εμπορίου της Mercosur το 2023. Η Mercosur είναι ο δέκατος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ στον τομέα των αγαθών. Οι επιχειρήσεις της ΕΕ έχουν τεράστιες δυνατότητες να εξάγουν ακόμη περισσότερα προϊόντα σε αυτή τη μεγάλη αγορά, η οποία αριθμεί περισσότερα από 295 εκατομμύρια άτομα. Η ΕΕ έχει ήδη συνάψει εμπορικές συμφωνίες με σχεδόν όλες τις άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Η επίτευξη συμφωνίας με τις χώρες της Mercosur μας επιτρέπει να επεκτείνουμε περαιτέρω την προτιμησιακή πρόσβαση στους εξαγωγείς της ΕΕ και να ενισχύσουμε τους πολιτικούς μας δεσμούς με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Η συμφωνία εταιρικής σχέσης της ΕΕ με τη Mercosur: να αρθούν οι εμπορικοί φραγμοί και να διευκολυνθούν οι επιχειρήσεις της ΕΕ να πωλούν αγαθά και υπηρεσίες στη Mercosur, καθώς και να διευκολυνθούν οι επενδύσεις· να συμβάλει στην εξασφάλιση βιώσιμης πρόσβασης σε πρώτες ύλες, ενισχύοντας έτσι την οικονομική μας ασφάλεια και παρέχοντας στη βιομηχανία της ΕΕ τις απαραίτητες κρίσιμες πρώτες ύλες· να βοηθήσει την ΕΕ και τη Mercosur να διαμορφώσουν παγκόσμιους εμπορικούς κανόνες σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα της ΕΕ· να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα στον κόσμο υπέρ του εμπορίου που βασίζεται σε κανόνες, απορρίπτοντας τον προστατευτισμό· να ενσωματώσουμε περαιτέρω τις αλυσίδες αξίας μεταξύ των δύο περιφερειών μας, βοηθώντας έτσι τις βιομηχανίες και των δύο πλευρών να παραμείνουν ανταγωνιστικές στην παγκόσμια αγορά· προβολή των αξιών μας μέσω λεπτομερών υποχρεώσεων σχετικά με το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένης της κλιματικής αλλαγής και της εργασίας. Ποια είναι τα κύρια επιτεύγματα που θα επιφέρει η συμφωνία; 1. Επιδίωξη εμπορικής ατζέντας βασισμένης σε αξίες Βάσει της συμφωνίας, η ΕΕ και η Mercosur συμφωνούν: την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων· προστασία του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής και της αποψίλωσης των δασών· προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης· συνεργασία για τα πρότυπα καλής διαβίωσης των ζώων, τη βιοτεχνολογία, την ασφάλεια των τροφίμων και την καταπολέμηση της μικροβιακής αντοχής. 2. Απαλλαγείτε από τους δασμούς Οι υψηλοί δασμοί της Mercosur καθιστούν ακριβότερα τα ευρωπαϊκά προϊόντα στη Mercosur. Η συμφωνία θα καταργήσει τους εισαγωγικούς δασμούς για πάνω από το 91% των εμπορευμάτων της ΕΕ που εξάγονται στη Mercosur. Οι δασμοί για ορισμένα προϊόντα θα ελευθερωθούν σε μεγαλύτερες περιόδους σταδιακής κατάργησης, ώστε να δοθεί επαρκής χρόνος στις εταιρείες των χωρών της Mercosur να προσαρμοστούν. Η Mercosur επιβάλλει υψηλούς δασμούς στις εισαγωγές ευρωπαϊκών προϊόντων, όπως: Αυτοκίνητα – 35 %· Ενδύματα και υφάσματα - 35% Δερμάτινα παπούτσια - 35% Αποστάγματα - 20-35% Κρασί - 27% Μηχανήματα – 14-20% Εξαρτήματα αυτοκινήτων: 14-18% Χημικές ουσίες — έως 18 % Φαρμακευτικά προϊόντα - έως 14% Στους τομείς αυτούς αναμένεται επίσης να σημειωθούν οι μεγαλύτερες αυξήσεις των εξαγωγών της ΕΕ προς τη Mercosur· μηχανοκίνητα οχήματα (20,7 δισ. ευρώ ή +200%), μηχανήματα (5,4 δισ. ευρώ ή +35 %) και χημικά προϊόντα (4,8 δισ. ευρώ ή +50%). Με την κατάργηση αυτών των δασμών, η συμφωνία με τη Mercosur θα διευκολύνει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να εξάγουν στις χώρες της Mercosur. 3. Ενίσχυση του εμπορίου με περαιτέρω τρόπους Η συμφωνία αποσκοπεί στην τόνωση των εξαγωγών της ΕΕ προς τη Mercosur με διατάξεις σχετικά με: Άρση των μη δασμολογικών φραγμών στο εμπόριο αγαθών· Κατάργηση της διακριτικής φορολογικής μεταχείρισης των εισαγόμενων εμπορευμάτων· Διευκόλυνση των συναλλαγών στον τομέα των υπηρεσιών και της εγκατάστασης στον τομέα των υπηρεσιών και της μεταποίησης· άνοιγμα των δημόσιων συμβάσεων· Διευκόλυνση του εμπορίου για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ)· Βελτίωση της πρόσβασης σε πρώτες ύλες που είναι απαραίτητες για την οικονομία της ΕΕ μέσω της μείωσης ή της κατάργησης των εξαγωγικών φόρων και της κατάργησης των εξαγωγικών περιορισμών και των εξαγωγικών μονοπωλίων. 4. Δείξτε στον κόσμο ότι η ΕΕ και η Mercosur απορρίπτουν τον προστατευτισμό Σε περιόδους γεωπολιτικής αναταραχής και οικονομικής αβεβαιότητας, μια συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ της ΕΕ και της Mercosur στέλνει ένα σαφές μήνυμα στον κόσμο ότι δύο από τις μεγαλύτερες οικονομίες της: Απορρίπτει τον προστατευτισμό και είναι ανοικτές για τις επιχειρήσεις και το εμπόριο βάσει δίκαιων κανόνων και υψηλών προτύπων. Ποιος θα είναι ο συνολικός αντίκτυπος στην οικονομία της ΕΕ; Ο συνολικός αντίκτυπος στο σύνολο της οικονομίας της ΕΕ ανέρχεται σε σχεδόν 80 δισ. ευρώ μόλις εφαρμοστεί πλήρως η συμφωνία, δηλαδή έως και 0,05 % προστίθεται στο συνολικό ΑΕΠ. Αυτό θα δώσει σημαντική ώθηση στην οικονομία της ΕΕ. Ο αναμενόμενος θετικός αντίκτυπος της συμφωνίας στο ΑΕΠ της ΕΕ είναι επίσης διπλάσιος από τον αντίκτυπο της συμφωνίας ΣΟΕΣ με τον Καναδά, η οποία έχει αποδείξει την αξία της μετά από 7 έτη προσωρινής εφαρμογής. Επιπλέον, σημαντικές διατάξεις των εμπορικών συμφωνιών δεν μπορούν να μοντελοποιηθούν και, ως εκ τούτου, τα οφέλη τους δεν συνυπολογίζονται στα αποτελέσματα του μοντέλου. Αυτό ισχύει ιδίως για την καλύτερη πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις, τη βελτίωση της πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας (πράγμα που έχει σημασία ιδίως για τις ΜΜΕ), τη μείωση του κόστους τήρησης των κανόνων και των κανονισμών ή την απόδειξη ότι τα προϊόντα πληρούν τις τεχνικές απαιτήσεις και τα πρότυπα για την ασφάλεια των τροφίμων ή την υγεία των ζώων και των φυτών. Πώς θα διευκολύνει η συμφωνία τις επιχειρήσεις της ΕΕ να πραγματοποιούν εμπορικές συναλλαγές και επενδύσεις στην περιοχή της Mercosur; Η συμφωνία θα διευκολύνει τις επιχειρήσεις όλων των μεγεθών της ΕΕ να δραστηριοποιούνται στη Mercosur: κατάργηση ή μείωση των τιμολογίων της Mercosur, έως την αναμενόμενη αξία των 4 δισ. ευρώ ετησίως· μείωση του κόστους συμμόρφωσης με τους κανόνες και τους κανονισμούς της Mercosur, οι οποίοι συχνά διαφέρουν από τα διεθνή πρότυπα· απλούστευση πολύπλοκων διαδικασιών για να αποδειχθεί ότι τα προϊόντα της ΕΕ πληρούν τις τεχνικές απαιτήσεις ή τα πρότυπα της Mercosur για την ασφάλεια των τροφίμων ή την υγεία των ζώων και των φυτών· αύξηση της πρόσβασης και των ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις της ΕΕ σε βασικούς κλάδους υπηρεσιών· κατάργηση των περισσότερων προτιμήσεων που παρέχονται στις εγχώριες επιχειρήσεις στο πλαίσιο κρατικών συμβάσεων τόσο σε ομοσπονδιακό όσο και σε πολιτειακό επίπεδο· παροχή περισσότερων πληροφοριών σχετικά με τον τρόπο επιχειρηματικής δραστηριότητας στις χώρες της Mercosur, ιδίως για τις ΜΜΕ. Τι θα σημαίνει η συμφωνία για το εμπόριο αγαθών; Η Mercosur θα καταργήσει τους εισαγωγικούς δασμούς στα ευρωπαϊκά αγαθά και θα άρει τα εμπόδια στις εξαγωγές της ΕΕ, όπως: αδικαιολόγητα περιοριστικούς κανόνες και κανονισμούς που διαφέρουν από τα διεθνή πρότυπα· μη αυτόματα πιστοποιητικά εισαγωγής· επαχθείς διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης. Η διευκόλυνση των εξαγωγών στη Mercosur θα ωφελήσει ιδίως τις επιχειρήσεις της ΕΕ που παράγουν και πωλούν: Αγροδιατροφικά προϊόντα· Μηχανήματα· Φαρμακευτικά προϊόντα· Αυτοκίνητα· Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και είδη ένδυσης. Όσο περισσότερες εξαγωγές πραγματοποιεί η Ευρώπη, τόσο περισσότερες θέσεις εργασίας μπορεί να διαφυλάξει και να δημιουργήσει. Τι θα σημαίνει η συμφωνία για τις συναλλαγές στον τομέα των υπηρεσιών και των επενδύσεων; Η συμφωνία θα διευκολύνει τις επιχειρήσεις της ΕΕ να πωλούν τις υπηρεσίες τους στη Mercosur, τόσο μέσω τοπικής εγκατάστασης όσο και σε διασυνοριακή βάση. Θα πρέπει να ωφεληθεί ευρύ φάσμα τομέων των υπηρεσιών και της μεταποίησης, συμπεριλαμβανομένων των εξής: Υπηρεσίες προς επιχειρήσεις· Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες· Τηλεπικοινωνίες· θαλάσσιες μεταφορές· Ταχυδρομικές υπηρεσίες και υπηρεσίες ταχυμεταφορών. Η συμφωνία θα μειώσει και θα εξαλείψει τις διακρίσεις και θα διευρύνει τις ευκαιρίες για τους παρόχους υπηρεσιών και τους επενδυτές της ΕΕ και της Mercosur. Η συμφωνία: να εμποδίσουν την ΕΕ ή τη Mercosur να συνεχίσουν να ρυθμίζουν τις αγορές υπηρεσιών τους κατά τρόπο που δεν εισάγει διακρίσεις, απελευθέρωση των δημόσιων υπηρεσιών, όπως η δημόσια υγειονομική περίθαλψη ή η χρηματοδοτούμενη από το κράτος εκπαίδευση Τόσο για τους αλλοδαπούς όσο και για τους εγχώριους παρόχους υπηρεσιών, η συμφωνία δεν θα επηρεάσει την ικανότητα των ρυθμιστικών αρχών να αναπτύσσουν και να επιβάλλουν κανόνες και πρότυπα που δεν εισάγουν διακρίσεις: προστασία της υγείας, της ασφάλειας και του περιβάλλοντος, καθώς και των καταναλωτών· εξασφάλιση υψηλής ποιότητας υπηρεσιών και παρόχων υπηρεσιών· διασφάλιση των εργασιακών δικαιωμάτων και των συνθηκών εργασίας. Πώς θα βοηθήσει η συμφωνία τις μικρές επιχειρήσεις; Οι εμπορικοί φραγμοί επηρεάζουν δυσανάλογα τις μικρότερες επιχειρήσεις περισσότερο από τις μεγάλες, διότι οι μικρές επιχειρήσεις ενδέχεται να μην έχουν τον χρόνο και τους πόρους για να τους ξεπεράσουν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ΕΕ διασφάλισε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) με σκοπό την αντιμετώπιση των ειδικών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν στις εμπορικές και επενδυτικές δραστηριότητες. Η ΕΕ επιθυμεί η συμφωνία: να καταστούν οι κανονισμοί της Mercosur πιο διαφανείς· απλούστευση των τελωνειακών διαδικασιών της Mercosur. Ήδη σήμερα, περισσότερες από 30.000 ΜΜΕ της ΕΕ εξάγουν στη Mercosur. Κάνοντας το εμπόριο και τις επενδύσεις με τη Mercosur ευκολότερες, περισσότερες μικρές επιχειρήσεις θα ξεκλειδώσουν νέες ευκαιρίες και θα επεκτείνουν την πελατειακή τους βάση. Πώς θα ωφελήσει η συμφωνία τον αγροδιατροφικό τομέα της ΕΕ; Ο αγροδιατροφικός τομέας της ΕΕ αναμένεται να επωφεληθεί από την ευκολότερη πρόσβαση στην αγορά της Mercosur και από περισσότερες ευκαιρίες πώλησης των προϊόντων του σε 295 εκατομμύρια καταναλωτές της Mercosur. Η Mercosur διαθέτει μεγάλο καταναλωτικό δυναμικό για ευρωπαϊκά προϊόντα υψηλής ποιότητας, όπως κρασιά, τυριά, γαλακτοκομικά προϊόντα και χοιρινό κρέας, τα οποία επί του παρόντος υπόκεινται σε υψηλούς δασμούς. Για παράδειγμα: Οίνος: 27% Αφρώδεις οίνοι: 20-35% Αποστάγματα - 20-35% Σοκολάτα: 20% Ουίσκι και άλλα αποστάγματα: 20-35% Προϊόντα ζαχαροπλαστικής, βάφλες και μπισκότα: 18% Κονσερβοποιημένα ροδάκινα: 55% Αναψυκτικά: 20-35%. Οι συνολικές εξαγωγές γεωργικών προϊόντων της ΕΕ προς τη Mercosur αναμένεται να αυξηθούν κατά σχεδόν 1,2 δισ. ευρώ (+ 49 %), ενώ οι περισσότεροι γεωργικοί τομείς της ΕΕ προβλέπεται να αυξήσουν τις εξαγωγές τους. Αυτό αφορά κυρίως τα οπωροκηπευτικά (+ 185 εκατ. ευρώ ή + 36 %), τα φυτικά έλαια (+ 185 εκατ. ευρώ ή + 21 %), τα γαλακτοκομικά (+ 85 εκατ. ευρώ ή + 102 %) και τα ποτά (+ 608 εκατ. ευρώ ή + 53 %). Η συμφωνία θα άρει αυτούς τους υψηλούς δασμούς και άλλους εμπορικούς φραγμούς, όπως ασαφείς κανόνες και κανονισμούς ή επαχθείς διαδικασίες, έτσι θα είναι ευκολότερο για τους Ευρωπαίους παραγωγούς να εξάγουν στη Mercosur. Πώς θα βοηθήσει η συμφωνία τους παραγωγούς τροφίμων και ποτών της ΕΕ να διαθέσουν στην αγορά τα διακριτά περιφερειακά προϊόντα τους (γεωγραφικές ενδείξεις); Η ΕΕ παράγει πολλά μοναδικά τοπικά τρόφιμα και ποτά υψηλής ποιότητας, όπως το Roquefort, το Parmigiano Reggiano, η Polska Wódka [πολωνική βότκα] και το ιρλανδικό ουίσκι, τα οποία προστατεύονται βάσει ειδικού καθεστώτος που ονομάζεται «γεωγραφικές ενδείξεις» (ΓΕ). Οι γεωγραφικές ενδείξεις διασφαλίζουν την αυθεντικότητα, επιτρέπουν την τιμολόγηση υψηλής ποιότητας και απαγορεύουν τα προϊόντα απομίμησης. Η συμφωνία Mercosur θα αναγνωρίσει 344 ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενδείξεις, απαγορεύοντας τις απομιμήσεις, καθώς και παραπλανητικούς όρους, σύμβολα, σημαίες ή εικόνες. Μόνο γνήσια προϊόντα, όπως, για παράδειγμα, το τυρί Roquefort που παρασκευάζεται στο Roquefort της Γαλλίας, θα φέρουν την ονομασία ΓΕ. Η προστασία αυτή ωφελεί τους παραγωγούς της ΕΕ, στηρίζει τις εξαγωγές και εξασφαλίζει στους καταναλωτές της Mercosur τη γνησιότητα των προϊόντων. Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται στο ειδικό ενημερωτικό δελτίο . Πώς θα ανοίξει η συμφωνία την αγορά δημοσίων συμβάσεων της Mercosur; Η συμφωνία θα διευκολύνει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να υποβάλλουν προσφορές για κυβερνητικές συμβάσεις στις χώρες της Mercosur επί ίσοις όροις με τις τοπικές εταιρείες. Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία υποβολής προσφορών για συμβάσεις θα είναι απλούστερη, διαφανέστερη και θα εισάγει λιγότερες διακρίσεις για τις εταιρείες της ΕΕ. Πρόσθετα μέτρα από τον Δεκέμβριο του 2024 Γιατί πρότεινε η Επιτροπή πρόσθετα μέτρα μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών; Μετά την ολοκλήρωση των πολιτικών συζητήσεων με τη Mercosur τον Δεκέμβριο του 2024, η Επιτροπή συμμετείχε σε εντατική διαβούλευση με τα κράτη μέλη, τους βουλευτές του ΕΚ και τα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των γεωργικών οργανώσεων, των ΜΚΟ και της βιομηχανίας. Τα άνευ προηγουμένου πρόσθετα μέτρα που πρότεινε η Επιτροπή ανταποκρίνονται άμεσα στις προτεραιότητες και τις ανησυχίες που εκφράστηκαν κατά τη διάρκεια των εν λόγω διαβουλεύσεων: Διμερείς διασφαλίσεις - η Επιτροπή πρότεινε να ενισχυθούν περαιτέρω οι διασφαλίσεις για την προστασία των ευαίσθητων ευρωπαϊκών προϊόντων από κάθε επιβλαβή αύξηση των εισαγωγών από τη Mercosur. Μια ειδική νομική πράξη που θα συμφωνηθεί μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου θα θέσει σε λειτουργία το κεφάλαιο για τις διμερείς διασφαλίσεις της ΕΜΚΣ. Η διασφάλιση αυτή, επιπλέον των αυστηρών δασμολογικών ποσοστώσεων για ευαίσθητα προϊόντα, θα παράσχει πλήρη και ολοκληρωμένη προστασία για όλες τις ευαισθησίες της ΕΕ στον γεωργικό τομέα. Υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά πρότυπα (ΥΦΠ) — η ΕΕ διαθέτει ένα από τα υψηλότερα πρότυπα ασφάλειας των τροφίμων στον κόσμο και προτεραιότητά μας είναι η διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας των πολιτών μας. Οι ευρωπαίοι πολίτες πρέπει να μπορούν να εμπιστεύονται τα τρόφιμα που αγοράζουν και καταναλώνουν, και οι απαιτήσεις μας είναι αδιαπραγμάτευτες. Για την επίτευξη αυτών των στόχων και τη διασφάλιση της συμμόρφωσης και της προβλεψιμότητας, η συμφωνία περιλαμβάνει κεφάλαια για τα ΥΦΠ και δημιουργεί διαλόγους για θέματα που σχετίζονται με την αγροδιατροφική αλυσίδα. Η Επιτροπή και η Βραζιλία συνεργάζονται για την έναρξη διαλόγου υψηλού επιπέδου για θέματα ΥΦΠ, παράλληλα με μια επιτροπή ΥΦΠ ΕΕ-Mercosur, προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμόρφωση και επίσης να διευκολυνθεί η ταχεία επίλυση των ζητημάτων που ενδέχεται να προκύψουν. Η ΕΕ έχει επίσης ενισχύσει τους ελέγχους στα προϊόντα που εισάγονται στην ΕΕ, αυξάνοντας τον αριθμό των λογιστικών ελέγχων σε τρίτες χώρες και ενισχύοντας τους ελέγχους στα σύνορα της ΕΕ. Ευθυγράμμιση των προτύπων παραγωγής – όπως περιγράφεται στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Ένα όραμα για τη γεωργία και τα τρόφιμα», η Επιτροπή εφαρμόζει συνεχώς, σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες, ισχυρότερη ευθυγράμμιση των προτύπων παραγωγής που εφαρμόζονται στα εισαγόμενα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των φυτοφαρμάκων. Όσον αφορά τα πλέον επικίνδυνα φυτοφάρμακα που απαγορεύονται στην ΕΕ, η Επιτροπή θα θεσπίσει αρχή σύμφωνα με την οποία τα εν λόγω κατάλοιπα φυτοφαρμάκων δεν επιτρέπεται να επιστρέφουν στην ΕΕ μέσω εισαγόμενων προϊόντων. Συγκεκριμένες δράσεις στο πλαίσιο αυτής της αρχής είναι οι εξής: Έναρξη εκτίμησης επιπτώσεων, το πρώτο μέρος της οποίας θα είναι μελέτη που θα εκπονηθεί από το Κοινό Κέντρο Ερευνών και θα ολοκληρωθεί έως το καλοκαίρι του 2026. Θα εξετάσει τις επιπτώσεις στις εμπορικές ροές για την ΕΕ, την ανταγωνιστικότητα των Ευρωπαίων παραγωγών και τον δυνητικό αντίκτυπο στους καταναλωτές. Η εκτίμηση επιπτώσεων θα τροφοδοτήσει περαιτέρω μέτρα πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, πιθανής νομοθετικής πρότασης που θα υποβληθεί εν προκειμένω. Πρόταση τροποποίησης του σχετικού κανονισμού για τον καθορισμό ανώτατων ορίων καταλοίπων στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων για την απλούστευση της ασφάλειας των τροφίμων και των ζωοτροφών (Omnibus X), ώστε να τεθεί σε εφαρμογή η ανωτέρω αρχή, μετά την εκτίμηση επιπτώσεων. Σχέδιο κανονισμού για τη μείωση όλων των ανώτατων ορίων καταλοίπων στο τεχνικό μηδέν για τις δραστικές ουσίες carbendazim, benomyl και thiophanate-methyl, μετά τις εξελίξεις στα διεθνή πρότυπα, και την απαγόρευση της εισαγωγής προϊόντων που περιέχουν τέτοια κατάλοιπα. Η Επιτροπή εντείνει επίσης τις ενέργειές της σε σχέση με τους ελέγχους των εισαγωγών. Ο αριθμός των ελέγχων που διενεργούνται σε τρίτες χώρες θα αυξηθεί κατά 50 %, ενώ οι έλεγχοι που διενεργούνται στους συνοριακούς σταθμούς ελέγχου της ΕΕ θα αυξηθούν κατά 33 % την περίοδο 2026-2027. Η Επιτροπή παρέχει στήριξη στα κράτη μέλη που διενεργούν τους περισσότερους από αυτούς τους ελέγχους στα σύνορα της ΕΕ. Χρηματοδοτική στήριξη - τέλος, στο πλαίσιο του νέου ΠΔΠ, η Επιτροπή έχει θεσπίσει ένα ισχυρό δίχτυ ασφαλείας για τη στήριξη των γεωργών στην απίθανη περίπτωση που η συμφωνία έχει επιζήμιες επιπτώσεις στις γεωργικές αγορές της ΕΕ (βλ. περισσότερα κατωτέρω). Ποιο είναι το νέο Ενιαίο Δίχτυ Ασφαλείας για τα μέτρα αντιμετώπισης κρίσεων; Η Επιτροπή πρότεινε τη θέσπιση ενός νέου ενιαίου διχτυού ασφαλείας για μέτρα αντιμετώπισης κρίσεων, με συνολική ικανότητα 6,3 δισ. ευρώ — διπλασιάζοντας ουσιαστικά το τρέχον γεωργικό αποθεματικό. Αυτή η ενισχυμένη στήριξη θα συμβάλει στην προστασία των γεωργών μας σε περιόδους διαταραχών της αγοράς και αυξανόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Στην πράξη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις της αγοράς μετά τη σταδιακή εφαρμογή της συμφωνίας, ιδίως όσον αφορά τον γεωργικό τομέα. Γιατί πρότεινε η Επιτροπή πρόσθετη νομική πράξη, ενώ η ΕΜΚΣ διαθέτει ήδη διατάξεις σχετικά με τις διασφαλίσεις; Από την αρχή των διαπραγματεύσεων με τη Mercosur, ένας από τους βασικούς μας στόχους ήταν η αντιμετώπιση των ανησυχιών των Ευρωπαίων γεωργών με στόχο την προστασία των πιο ευαίσθητων τομέων της ΕΕ. Εργαζόμαστε συνεχώς για τρόπους ενίσχυσης αυτής της υποστήριξης και αυτό το έγγραφο είναι η τελευταία εκδήλωση αυτής της προσπάθειας. Θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με τις γεωργικές κοινότητες και τον αγροδιατροφικό τομέα της ΕΕ για να διασφαλίσουμε ότι διαθέτουμε όλα τα απαραίτητα στοιχεία που θα τους επιτρέψουν να επωφεληθούν από τις εξαγωγικές ευκαιρίες που ανοίγονται με την παρούσα συμφωνία και να τις προστατεύσουμε από κάθε πιθανή βλάβη. Το κεφάλαιο ΕΜΚΣ καθορίζει τα δικαιώματα των μερών να λαμβάνουν διμερή μέτρα διασφάλισης. Ωστόσο, δεν ρυθμίζει τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αυτό εντός της Ένωσης. Για να είναι πλήρως λειτουργικά στο δίκαιο της Ένωσης, τα διμερή κεφάλαια διασφάλισης στο πλαίσιο των ΣΕΣ πρέπει πάντα να τίθενται σε λειτουργία μέσω νομικής πράξης της Ένωσης. Η πράξη αυτή ρυθμίζει, βάσει του δικαίου της Ένωσης, τον τρόπο με τον οποίο η Ένωση κάνει χρήση των δικαιωμάτων που έχει επιφυλάξει στη ΣΕΣ. Η Επιτροπή ανέλαβε σειρά πολιτικών δεσμεύσεων σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα κάνει χρήση των δικαιωμάτων που έχει επιφυλάξει η Ένωση στο κεφάλαιο για τις διμερείς διασφαλίσεις της ΕΜΚΣ. Οι δεσμεύσεις αυτές είναι πλήρως συμβατές με το κεφάλαιο για τις διμερείς διασφαλίσεις, παρέχοντας μεγαλύτερη σαφήνεια και διαφάνεια όσον αφορά την προβλεπόμενη εφαρμογή του εν λόγω κεφαλαίου από την Επιτροπή. Ως εκ τούτου, η νομική πράξη που θέτει σε εφαρμογή το κεφάλαιο για τις διμερείς διασφαλίσεις της ΕΜΚΣ θα συμπληρώσει επίσης ορισμένα από τα περιθώρια πολιτικής που αφήνει στην Ένωση το εν λόγω κεφάλαιο, προβλέποντας ιδίως: Ενισχυμένη παρακολούθηση: η Επιτροπή θα παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις τάσεις της αγοράς, ώστε να είναι σε θέση να εντοπίζει τυχόν κινδύνους εκ των προτέρων, παρέχοντας μεγαλύτερο περιθώριο αντίδρασης. Πλήρης διαφάνεια: η Επιτροπή θα αποστέλλει ανά εξάμηνο έκθεση παρακολούθησης στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των εισαγωγών. Ταχείες δράσεις: να κινεί έρευνα χωρίς καθυστέρηση, κατόπιν αιτήματος ενός μόνο κράτους μέλους, όταν υπάρχουν επαρκείς λόγοι· τη λήψη αποφάσεων εντός 5 εργάσιμων ημερών από την παραλαβή αιτήματος για ανάληψη δράσης σε επείγουσες περιπτώσεις· ενεργοποίηση προσωρινών μέτρων διασφάλισης το αργότερο εντός 21 ημερών από την παραλαβή του αιτήματος στις πλέον επείγουσες περιπτώσεις, εάν υπάρχει επαρκής κίνδυνος βλάβης· με στόχο την ολοκλήρωση πλήρων ερευνών σε 4 μήνες (ουσιαστικά ταχύτερα από τους 12 μήνες που επιτρέπονται από την ΕΜΚΣ). Έναρξη ερευνών όταν οι εισαγωγές αυξάνονται κατά τουλάχιστον 5 % και οι τιμές εισαγωγής είναι τουλάχιστον κατά 5 % χαμηλότερες από τις εγχώριες τιμές. Σαφήνεια σχετικά με τα πιθανά μέτρα: τα μέτρα μπορούν να συνίστανται σε: προσωρινή αναστολή του χρονοδιαγράμματος δασμολογικής μείωσης του σχετικού προϊόντος, ή μείωση της δασμολογικής προτίμησης στο επίπεδο του ΜΕΚ ή του βασικού συντελεστή (όποιο από τα δύο είναι χαμηλότερο). Πώς θα προστατεύσει η συμφωνία τα ευρωπαϊκά πρότυπα, συμπεριλαμβανομένων των προτύπων για την ασφάλεια των τροφίμων; Τα ζώα, τα φυτά και τα τρόφιμα που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ, τα οποία παράγονται στην εγχώρια αγορά ή εισάγονται από οποιαδήποτε τρίτη χώρα, πρέπει να συμμορφώνονται με τις υγειονομικές και φυτοϋγειονομικές απαιτήσεις της ΕΕ. Οι απαιτήσεις αυτές δεν είναι διαπραγματεύσιμες και εφαρμόζονται ανεξάρτητα από τις εμπορικές συμφωνίες που συνάπτονται με τρίτες χώρες, όπως η συμφωνία ΕΕ-Mercosur. οι κανόνες της ΕΕ εφαρμόζονται σε όλα τα προϊόντα που πωλούνται στην ΕΕ, είτε παράγονται στην εγχώρια αγορά είτε εισάγονται· τα τρόφιμα πρέπει να είναι ασφαλή ανεξάρτητα από την προέλευσή τους, εντός ή εκτός της επικράτειας της ΕΕ. Τα πρότυπα αυτά βασίζονται σε επιστημονικές και επικαιροποιημένες εκτιμήσεις κινδύνου. Ενώ οι τρίτες χώρες έχουν φυσικά το δικαίωμα να καθορίζουν τα δικά τους πρότυπα ασφάλειας των τροφίμων που ισχύουν στην επικράτειά τους, τα τρόφιμα μπορούν να εισάγονται στην ΕΕ και να διατίθενται στην αγορά για τους καταναλωτές μόνο εάν και όταν συμμορφώνονται με τα πρότυπα και τους κανόνες μας. Οι χώρες και οι εγκαταστάσεις που παράγουν τρόφιμα πρέπει να αποδεικνύουν ότι συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της ΕΕ. Μόνο όταν συμβεί αυτό μπορούν να καταχωριστούν ως επιτρέπεται να εξάγουν στην ΕΕ. Οι υγειονομικές και φυτοϋγειονομικές απαιτήσεις εισαγωγής της ΕΕ πρέπει επίσης να πιστοποιούνται από τις αρχές τρίτων χωρών κατά την εξαγωγή στην ΕΕ και να ελέγχονται κατά την είσοδο στην ΕΕ από υπαλλήλους των κρατών μελών. Η Επιτροπή διενεργεί τακτικούς ελέγχους τόσο σε τρίτες χώρες όσο και σε κράτη μέλη για την επαλήθευση των εν λόγω δραστηριοτήτων. Τα αυστηρά υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά πρότυπα της ΕΕ δεν θα αλλάξουν Τα υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά πρότυπα (ΥΦΠ) της ΕΕ δεν τροποποιούνται από εμπορικές συμφωνίες, όπως αυτή με τη Mercosur. Οι κανόνες αυτοί είναι οι ίδιοι για τους εισαγωγείς και τους εγχώριους παραγωγούς. Τα τρόφιμα που εισάγονται στην ΕΕ πρέπει να συμμορφώνονται με τους ισχύοντες κανόνες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς (ΓΤΟ) και τη συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια καταλοίπων για τα φυτοφάρμακα, τα κτηνιατρικά φάρμακα ή τις προσμείξεις που καθορίζονται από την ΕΕ. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την ενίσχυση των ελέγχων στα τρόφιμα, τα ζώα και τα φυτικά προϊόντα που εισέρχονται στην ΕΕ. Τα νέα μέτρα περιλαμβάνουν αυξημένους ελέγχους εντός των συνόρων της ΕΕ και σε τρίτες χώρες, στενότερη παρακολούθηση και συχνότερους ελέγχους, καθώς και τη δημιουργία ειδικού προγράμματος με στόχο την κατάρτιση των εθνικών αρχών στον τομέα αυτό. Στα τέλη Ιανουαρίου 2026 θα συσταθεί ειδική ομάδα για τους ελέγχους των εισαγωγών, με σκοπό την περαιτέρω βελτίωση της αποτελεσματικότητας των εν λόγω ελέγχων. Η ΕΕ παραμένει ελεύθερη να ρυθμίζει την ασφάλεια των τροφίμων Η ΕΕ παραμένει πλήρως ανεξάρτητη όσον αφορά τη ρύθμιση των νέων υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών προτύπων προς το συμφέρον της υγείας των καταναλωτών της ΕΕ. Η συμφωνία περιλαμβάνει την «αρχή της προφύλαξης», η οποία μας επιτρέπει να λαμβάνουμε μέτρα για την προστασία της υγείας των πολιτών της ΕΕ όταν τα επιστημονικά στοιχεία σχετικά με το αν τα εισαγόμενα τρόφιμα είναι ασφαλή ή όχι είναι ασαφή. Αυτό αναφέρεται ρητά στο κεφάλαιο για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Σύμφωνα με τον κανονισμό της ΕΕ για τα ανώτατα όρια καταλοίπων (ΑΟΚ), η εισαγωγή προϊόντων που περιέχουν κατάλοιπα φυτοφαρμάκων που δεν έχουν εγκριθεί στην ΕΕ είναι δυνατή εάν δεν ενέχουν κίνδυνο για τους καταναλωτές. Παρότι είναι ασφαλής για τους καταναλωτές και βασίζεται στην επιστήμη, η Επιτροπή δίνει προσοχή στις ανησυχίες που εκφράζουν οι πολίτες της ΕΕ, η κοινωνία των πολιτών, οι οργανώσεις γεωργών και οι πολιτικοί θεσμοί ότι οι πρακτικές αυτές είναι αθέμιτες ή προβληματικές. Ως εκ τούτου, όπως περιγράφεται στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Ένα όραμα για τη γεωργία και τα τρόφιμα», η ΕΕ θα επιδιώξει δικαιότερους ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τη γεωργία σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Επιτροπή θα εξετάσει τη δυνατότητα, σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες, ισχυρότερης ευθυγράμμισης των προτύπων παραγωγής που εφαρμόζονται στα εισαγόμενα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των φυτοφαρμάκων. Μεταξύ άλλων πρωτοβουλιών, η Επιτροπή έχει θεσπίσει την αρχή ότι τα πλέον επικίνδυνα φυτοφάρμακα που απαγορεύονται στην ΕΕ για υγειονομικούς ή περιβαλλοντικούς λόγους δεν επιτρέπεται να επιστρέφουν στην ΕΕ μέσω εισαγόμενων προϊόντων. Για την επίτευξη προόδου, η Επιτροπή δρομολόγησε φέτος εκτίμηση επιπτώσεων. Κατά περίπτωση, θα προταθούν τροποποιήσεις του εφαρμοστέου νομικού πλαισίου με βάση τα συμπεράσματα της εν λόγω αξιολόγησης. Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή πρότεινε, στο πλαίσιο της πρότασης της δέσμης μέτρων για την απλούστευση της νομοθεσίας για τα τρόφιμα και την ασφάλεια, της 16ης Δεκεμβρίου, την τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας ώστε να προβλέπεται ότι, για ουσίες που δεν έχουν εγκριθεί στην Ένωση και έχουν ορισμένες ιδιαίτερα επικίνδυνες ιδιότητες, τα ανώτατα όρια καταλοίπων (ΑΟΚ) μπορούν να μηδενιστούν, εάν κριθεί σκόπιμο μετά το αποτέλεσμα εκτίμησης επιπτώσεων. Όπως προαναφέρθηκε, η Επιτροπή ανακοίνωσε επίσης την ενίσχυση των ελέγχων στα τρόφιμα, τα ζώα και τα φυτικά προϊόντα που εισέρχονται στην ΕΕ. Καθόρισε διάφορα μέτρα για την ενίσχυση των ελέγχων στα σύνορα της ΕΕ και σε τρίτες χώρες. Τέλος, χάρη στη συμφωνία ΕΜΚΣ, η ΕΕ και η Mercosur θα συνεργαστούν στενότερα μεταξύ τους, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο διεθνών φορέων καθορισμού προτύπων. Βιωσιμότητα, περιβάλλον, πρότυπα Τι γίνεται με την καλή μεταχείριση των ζώων; Η συμφωνία Mercosur είναι η πρώτη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) που περιλαμβάνει όρους σχετικούς με την καλή μεταχείριση των ζώων. Στη συμφωνία, η ΕΕ εξάρτησε την προτιμησιακή πρόσβαση για τα νωπά αυγά που εξάγονται στην ΕΕ από την εφαρμογή των προτύπων παραγωγής της ΕΕ για τα αυγά. Τα αυγά που εισάγονται στην ΕΕ μπορούν να επωφεληθούν από δασμολογική προτίμηση μόνο εάν παράγονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της οδηγίας της ΕΕ για την καλή μεταχείριση των ζώων όσον αφορά τις όρνιθες ωοπαραγωγής. Για να μπορούν να τύχουν δασμολογικής ατέλειας, τα καταγόμενα νωπά αυγά πρέπει να συνοδεύονται από πιστοποιητικό συμμόρφωσης με την οδηγία 1999/74/ΕΚ του Συμβουλίου ή με ισοδύναμα επίσημα πρότυπα για την καλή διαβίωση των ζώων. Ως συνήθως, οποιαδήποτε συμπερίληψη οποιουδήποτε όρου σε ΣΕΣ αποτελεί μέρος διαπραγμάτευσης με τον εμπορικό εταίρο και ισχύει για τις εισαγωγές και τις εξαγωγές. Τα νωπά αυγά είναι το μόνο προϊόν που υπόκειται στις εν λόγω διατάξεις, οι οποίες συνδέονται άμεσα με τη νομοθεσία της ΕΕ. Για τις εισαγωγές άλλων ζωικών προϊόντων (βόειο κρέας, κρέας πουλερικών), η νομοθεσία της ΕΕ για την καλή μεταχείριση των ζώων εφαρμόζεται επίσης σε σχέση με τη σφαγή και ορισμένες διατάξεις σχετικά με τη μεταφορά ζώντων ζώων. Η συμμόρφωση ή η ισοδυναμία με την εν λόγω νομοθεσία καθορίζεται από την Επιτροπή κατόπιν επιτόπιων επαληθεύσεων. Επιπλέον, η συμφωνία καθορίζει τις προϋποθέσεις για έναν εποικοδομητικό διάλογο, στο πλαίσιο μιας μακροπρόθεσμης διαδικασίας ενίσχυσης των συνθηκών καλής διαβίωσης των ζώων σε διμερές και διεθνές επίπεδο — μεταξύ άλλων μέσω ειδικής ομάδας εργασίας που θα εξετάσει το θέμα αυτό. Επιπλέον, η Επιτροπή ολοκλήρωσε δημόσια διαβούλευση σχετικά με την αναθεώρηση της νομοθεσίας της ΕΕ για την καλή μεταχείριση ορισμένων ζώων στο αγρόκτημα, μεταξύ άλλων σχετικά με το αν και σε ποιο βαθμό θα πρέπει να εφαρμόζονται ισοδύναμα πρότυπα καλής μεταχείρισης των ζώων στις εισαγωγές ζώων και ζωικών προϊόντων. Μετά την εκτίμηση επιπτώσεων, η Επιτροπή θα προβεί σε σχετικές προτάσεις. Πώς θα συμβάλει η συμφωνία στην προώθηση της βιώσιμης γεωργίας και στις δύο περιοχές; Η ΕΕ και η Mercosur συμφώνησαν να συνεργαστούν στενότερα για τη βελτίωση των προτύπων καλής διαβίωσης των ζώων. Οι εταίροι συμφώνησαν να καταπολεμήσουν από κοινού τη μικροβιακή αντοχή που συνδέεται με τη χρήση αντιμικροβιακών στον άνθρωπο και τα ζώα — μια πρώτη φορά για μια συμφωνία με την ΕΕ. Συμφωνήθηκε επίσης η συνεργασία στον επιστημονικό τομέα για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας των τροφίμων και προστασίας της υγείας. Η συμφωνία περιλαμβάνει δεσμεύσεις για τη διασφάλιση της βιώσιμης διαχείρισης των δασών, την καταπολέμηση της παράνομης υλοτομίας και του συναφούς εμπορίου. Πώς θα προστατεύσει η συμφωνία τα ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα της ΕΕ; Από την έναρξη των διαπραγματεύσεων με τη Mercosur, ένας από τους βασικούς μας στόχους ήταν η αντιμετώπιση των ανησυχιών των Ευρωπαίων γεωργών με στόχο την προστασία των τους πιο ευαίσθητους τομείς της ΕΕ. Η συμφωνία ανοίγει την αγορά της ΕΕ σε αγαθά από τη Mercosur, αλλά περιορίζει τις εισαγωγές ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων από τη Mercosur, όπως το βόειο κρέας, η αιθανόλη, το χοιρινό κρέας, το μέλι, η ζάχαρη και τα πουλερικά. Αυτό επιτυγχάνει τη σωστή ισορροπία. Επιπλέον, ο κανονισμός διασφάλισης που συμφωνήθηκε από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα ενισχύσει περαιτέρω την προστασία των γεωργών της ΕΕ. Με τον τρόπο αυτό θα διασφαλιστεί η έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή διμερών μέτρων διασφάλισης για τα γεωργικά προϊόντα, με τον καθορισμό σαφών ενεργοποιήσεων, ενισχυμένης παρακολούθησης και μηχανισμών ταχείας αντίδρασης. Πώς θα προασπίσει η συμφωνία τα δικαιώματα και τη βιωσιμότητα των εργαζομένων στην ΕΕ και τη Mercosur; Η ΕΕ και η Mercosur συμφώνησαν ότι η συμφωνία πρέπει να στηρίξει τα υφιστάμενα κλιματικά και περιβαλλοντικά πρότυπα και τα εργασιακά δικαιώματα και όχι να τα μειώσει ή να τα αποδυναμώσει. Η συμφωνία απαγορεύει σε αμφότερες τις πλευρές να ενθαρρύνουν αδικαιολόγητα το εμπόριο και τις επενδύσεις με παρεκκλίσεις από την περιβαλλοντική και εργατική νομοθεσία ή να μην την επιβάλλουν. Και οι δύο πλευρές έχουν ισχυρή νομοθεσία για την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων και έχουν επίσης συμφωνήσει να διασφαλίσουν τον σεβασμό των βασικών εργασιακών δικαιωμάτων, όπως ορίζονται από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ). Τα μέτρα αυτά αφορούν: Απαγόρευση των διακρίσεων στην εργασία, Εξάλειψη της παιδικής εργασίας και της καταναγκαστικής εργασίας, την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και το δικαίωμα συλλογικής διαπραγμάτευσης, Δεσμεύσεις σχετικά με την επιθεώρηση εργασίας και την υγεία και ασφάλεια στην εργασία. Επιπλέον, η συμφωνία περιλαμβάνει δεσμεύσεις για τη βιώσιμη αλιεία και τη βιώσιμη διαχείριση των δασών, μεταξύ άλλων. Βάσει της συμφωνίας, η ΕΕ και η Mercosur δεσμεύονται να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και τη συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή. Η συμφωνία θα ανοίξει επίσης ευκαιρίες για αλυσίδες εφοδιασμού προϊόντων που παράγονται με τρόπο που συμβάλλει στη διατήρηση του περιβάλλοντος, όπως τα καρύδια Βραζιλίας από φυσικά δάση. Θα είναι εκτελεστές οι δεσμεύσεις για τα δικαιώματα των εργαζομένων και την προστασία του περιβάλλοντος; Οι δεσμεύσεις που ορίζονται στο τμήμα για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη θα είναι εκτελεστές μέσω μηχανισμού επίλυσης διαφορών που περιλαμβάνει: εξωτερική επανεξέταση από ανεξάρτητη ομάδα εμπειρογνωμόνων, έναν ρόλο για την κοινωνία των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των εκπροσώπων των εργοδοτών και των συνδικαλιστικών οργανώσεων, σε όλα τα στάδια, αξιοποιώντας την εμπειρογνωμοσύνη διεθνών οργανισμών, όπως η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας. Πώς θα διασφαλίσει η συμφωνία το δικαίωμα των κυβερνήσεων να θεσπίζουν ρυθμίσεις προς το δημόσιο συμφέρον; Η συμφωνία δεν θα επηρεάσει το δικαίωμα της ΕΕ ή της Mercosur να θεσπίζουν ρυθμίσεις για στόχους δημόσιας πολιτικής, όπως η προστασία της δημόσιας ζωής, της ζωής ή της υγείας των ζώων και των φυτών, καθώς και του περιβάλλοντος, των εργαζομένων ή η παροχή δημόσιων υπηρεσιών. Όπως όλες οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και εμπορίου της ΕΕ, η συμφωνία ΕΕ-Mercosur αφήνει τις κυβερνήσεις και των δύο πλευρών εντελώς ελεύθερες να διαχειρίζονται τη διανομή νερού ή άλλες βασικές υπηρεσίες κατά την κρίση τους. Εξακολουθούν να επιλέγουν αν οι υπηρεσίες αυτές αποτελούν μέρος του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα. Η συμφωνία θα επιτρέψει στην ΕΕ και τη Mercosur να συνεργαστούν σε ορισμένα ρυθμιστικά ζητήματα —σε εθελοντική βάση. Η συνεργασία θα ισχύει μόνο για τη νομοθεσία της ΕΕ που επηρεάζει το εμπόριο ή τις επενδύσεις. Δεν θα περιλαμβάνει τη νομοθεσία των κρατών μελών της ΕΕ. Τι θα πάρουν οι χώρες της Mercosur από τη συμφωνία; Θα καταστεί ευκολότερο για τη Mercosur να εξάγει στην ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι οι εξαγωγείς της Mercosur τηρούν τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ για τη βιωσιμότητα, την υγεία και την ασφάλεια των τροφίμων. Η συμφωνία θα συμβάλει επίσης στην ενσωμάτωση των βιομηχανιών της Mercosur στις εξαιρετικά καινοτόμες αλυσίδες αξίας της ΕΕ. Αυτό με τη σειρά του θα τους βοηθήσει να γίνουν πιο ανταγωνιστικοί. Οι χώρες της Mercosur θέλουν να βασίζονται λιγότερο στις εξαγωγές βασικών προϊόντων και να διαφοροποιούν τις οικονομίες τους παράγοντας αγαθά και υπηρεσίες υψηλότερης αξίας. Η συμφωνία θα τους βοηθήσει να το πράξουν. Η εμπορική συμφωνία θα δώσει περισσότερες ευκαιρίες στους πολίτες της Mercosur να είναι σε θέση να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στην ΕΕ, μεταξύ άλλων σε προσωρινή βάση μέσω της φυσικής παρουσίας τους στις χώρες της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω επιχειρηματικών συμβάσεων ή ως ανεξάρτητοι επαγγελματίες. Με τη συμφωνία, οι κυβερνήσεις της Mercosur δεσμεύονται να καταστήσουν ευκολότερη και απλούστερη την επιχειρηματική δραστηριότητα στις χώρες τους, βελτιώνοντας το επιχειρηματικό κλίμα. Θα το πράξουν μέσω πιο προβλέψιμων και διαφανών διαδικασιών και κανονισμών και παρέχοντας βελτιωμένη πρόσβαση στην αγορά τους. Αυτό θα τους βοηθήσει να προσελκύσουν περισσότερες επενδύσεις από την Ευρώπη, καθώς και από τον υπόλοιπο κόσμο. Τόσο η ΕΕ όσο και η Mercosur επιθυμούν: διαμορφώνουν τους παγκόσμιους εμπορικούς κανόνες σύμφωνα με τα πρότυπά τους και τις κοινές αξίες της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, και να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα στον κόσμο ότι δύο από τις μεγαλύτερες οικονομίες της απορρίπτουν τον προστατευτισμό. Πώς θα διευκολύνει η συμφωνία την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση στις χώρες της Mercosur; Στο πλαίσιο του επενδυτικού θεματολογίου της Global Gateway ΕΕ-ΛΑΚ, ένα ταμείο ενισχυμένης συνεργασίας ύψους 1,8 δισ. ευρώ θα στηρίξει, μεταξύ άλλων: Επενδύσεις στην ανάπτυξη νέων βιώσιμων αλυσίδων αξίας των δασών, για παράδειγμα στον Αμαζόνιο. Η προσαρμογή των οικονομικών παραγόντων της Mercosur, ιδίως των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων (ΠΜΜΜΕ), των γυναικών, των γεωργών μικρών εκμεταλλεύσεων, των αυτοχθόνων πληθυσμών και των παραδοσιακών κοινοτήτων, στο νέο οικονομικό και εμπορικό περιβάλλον που δημιουργείται από τη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur. Ανάπτυξη ικανοτήτων για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής και εργατικής νομοθεσίας. Επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και δημιουργία προστιθέμενης αξίας, για παράδειγμα σε κρίσιμες πρώτες ύλες, συμπεριλαμβανομένης της ανάντη επεξεργασίας και της παραγωγής συσσωρευτών. Πότε ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις; Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν στις 28 Ιουνίου 1999. Μετά την αναστολή των συνομιλιών, οι διαπραγματεύσεις άρχισαν εκ νέου το 2010. Οι μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις απέκτησαν νέα ώθηση το 2016 και η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις το 2019 μετά από νέες προσφορές για μείωση των δασμών. Τέλος, στις 6 Δεκεμβρίου 2024, η ΕΕ και η Mercosur κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία για την περαιτέρω βελτίωση της συμφωνίας και την αντιμετώπιση των ανησυχιών σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η πολιτική συμφωνία πέτυχε μια φιλόδοξη, ισορροπημένη και συνολική συμφωνία εταιρικής σχέσης. Το νέο εμπορικό πλαίσιο - μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ των δύο περιφερειών - θα εδραιώσει μια στρατηγική πολιτική και οικονομική εταιρική σχέση. Τι διαφέρει το 2026 από τη συμφωνία του 2019; Η νέα συμφωνία ΕΕ-Mercosur είναι μία από τις πιο φιλόδοξες συμφωνίες όσον αφορά τη βιωσιμότητα. Η συμφωνία αυτή θα αντικατοπτρίζει τα τελευταία πρότυπα της ΕΕ για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη και θα υπερβαίνει ακόμη και ορισμένες από τις πιο πρόσφατες συμφωνίες μας, όπως η συμφωνία ΕΕ-Χιλής ή η συνολική οικονομική και εμπορική συμφωνία ΕΕ-Καναδά (CETA). Εκτός από το κείμενο που προέκυψε από τις διαπραγματεύσεις του 2019, η νέα συμφωνία θα καταστήσει τη συμφωνία του Παρισιού ουσιώδες στοιχείο της σχέσης ΕΕ-Mercosur. Αυτό θα διασφαλίσει ότι η συμφωνία μπορεί να ανασταλεί σε περίπτωση που ένα από τα μέρη παραβιάζει σοβαρά τη συμφωνία του Παρισιού ή αποφασίσει να αποχωρήσει από αυτήν. Θα διασφαλίσει επίσης συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ανάσχεση της αποψίλωσης των δασών μετά το 2030, σύμφωνα με τις εθνικά καθορισμένες συνεισφορές στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού. Ένα ταμείο ενωσιακής στήριξης ύψους 1,8 δισ. ευρώ θα διευκολύνει αμοιβαία επωφελείς δράσεις για τη δίκαιη πράσινη και ψηφιακή μετάβαση στις χώρες της Mercosur, στο πλαίσιο της Global Gateway. Αυτό θα εξασφαλίσει την ανάπτυξη των τοπικών βιομηχανιών, εξοπλίζοντας τις χώρες της Mercosur με τις απαραίτητες βιομηχανικές ικανότητες για την αντιμετώπιση μελλοντικών προκλήσεων. Επιπλέον, η νέα συμφωνία περιλαμβάνει νέες διατάξεις σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, τους εξαγωγικούς δασμούς και τα οχήματα. Θα προωθήσει η συμφωνία τον πολιτικό διάλογο; Η νέα συμφωνία θα ενισχύσει τον πολιτικό διάλογο και θα αυξήσει τη συνεργασία σε τομείς όπως η μετανάστευση, η ψηφιακή οικονομία, η έρευνα και η εκπαίδευση, τα ανθρώπινα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των αυτοχθόνων πληθυσμών, η εταιρική και κοινωνική ευθύνη, η προστασία του περιβάλλοντος, η διακυβέρνηση των ωκεανών, καθώς και η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο. Αρχιτεκτονική της συμφωνίας και των επόμενων βημάτων Γιατί επιλέξατε αυτή την αρχιτεκτονική; Θα υπάρξει συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur και, ενώ θα υποβληθεί σε κύρωση από τα 27 κράτη μέλη, θα εφαρμοστεί η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία. Με τον τρόπο αυτό διαφυλάσσεται η ακεραιότητα της νέας συμφωνίας, η οποία διατηρείται ως ενιαία συνολική συμφωνία όπως είχε αρχικά αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Επιτρέπει σε αυτές τις νέες ενισχυμένες εμπορικές ρυθμίσεις που εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ να τεθούν σε πλήρη ισχύ πολύ γρήγορα, με μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου και οικονομικά οφέλη για τους οικονομικούς φορείς· και Σέβεται τις καθιερωμένες αρμοδιότητες και προνόμια μεταξύ των θεσμικών φορέων στην ΕΕ. Πόσο έλεγχο έχουν οι εκλεγμένες κυβερνήσεις και οι βουλευτές του ΕΚ σε ολόκληρη τη διαδικασία; Οι εκλεγμένες κυβερνήσεις των 27 κρατών μελών και οι βουλευτές του ΕΚ είχαν τον πλήρη έλεγχο της συμφωνίας και τη δυνατότητα να λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις τους σε κάθε στάδιο των διαπραγματεύσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπραγματεύτηκε εξ ονόματος της ΕΕ σύμφωνα με εντολή που της ανέθεσαν οι κυβερνήσεις των 27 κρατών μελών της ΕΕ. Η Επιτροπή διασφάλιζε ανέκαθεν ότι η διαπραγματευτική διαδικασία είναι υπόλογη στα κράτη μέλη της ΕΕ και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι αρμόδιοι Επίτροποι της ΕΕ, καθώς και οι διαπραγματευτές και οι υπηρεσίες της Επιτροπής: να συνεργαστούν με τα κράτη μέλη της ΕΕ για την προετοιμασία των διαπραγματεύσεων και των διαπραγματευτικών κειμένων· να υποβάλει έκθεση στα κράτη μέλη που συνέρχονται στο πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων· να ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τις εξελίξεις· και να εμφανιστεί ενώπιον της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συγκρότησε επίσης ειδική ομάδα παρακολούθησης για την παρακολούθηση των διαπραγματεύσεων. Η Επιτροπή υποβάλλει τακτικά εκθέσεις σχετικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων στην εν λόγω ομάδα, καθώς και στις αντιπροσωπείες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που είναι αρμόδιες για τις σχέσεις με τη Mercosur και τη Βραζιλία. Η απόφαση για την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας λαμβάνεται από τις 27 εκλεγμένες κυβερνήσεις των κρατών μελών που συνέρχονται στο πλαίσιο του Συμβουλίου. Η απόφαση αυτή απαιτεί ειδική πλειοψηφία. Όταν το Συμβούλιο ψηφίσει, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να δώσει την έγκρισή του. Μετά την έγκριση του ΕΚ, το Συμβούλιο ολοκληρώνει τη διαδικασία κύρωσης της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας από την ΕΕ, επιτρέποντάς της να τεθεί σε ισχύ. Η ΕΜΚΣ θα εξακολουθήσει να υπόκειται σε εθνική κύρωση στα 27 κράτη μέλη. Έχει αξιολογήσει η Επιτροπή τον αντίκτυπο που θα μπορούσε να έχει η συμφωνία αυτή στην ΕΕ και τη Mercosur; Από την έναρξη των διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή έχει εκπονήσει διάφορες μελέτες σχετικά με τον δυνητικό αντίκτυπο μιας συμφωνίας με τη Mercosur. Το 2021 η Επιτροπή δημοσίευσε εκτίμηση επιπτώσεων στη βιωσιμότητα σχετικά με τον δυνητικό οικονομικό, κοινωνικό, περιβαλλοντικό αντίκτυπο και τον αντίκτυπο στα ανθρώπινα δικαιώματα του εμπορικού μέρους της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur. Σύμφωνα με την έκθεση, η συμφωνία θα έχει θετικό αντίκτυπο στις οικονομίες τόσο της ΕΕ όσο και των χωρών της Mercosur, αυξάνοντας τους μισθούς και συμβάλλοντας στη μείωση των ανισοτήτων. Ταυτόχρονα, ο αντίκτυπος στους ευαίσθητους αγροδιατροφικούς τομείς στην ΕΕ θα είναι περιορισμένος. Διάφορες εκδηλώσεις στρογγυλής τραπέζης και διάλογοι με την κοινωνία των πολιτών πραγματοποιήθηκαν στις Βρυξέλλες και στις χώρες της Mercosur. Οι παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν κατά τις συζητήσεις αυτές χρησιμοποιήθηκαν για την προετοιμασία της έκθεσης και τροφοδότησαν τη διαπραγματευτική διαδικασία. Το 2024 η Επιτροπή δημοσίευσε μελέτη στην οποία διερευνήθηκαν οι πιθανές επιπτώσεις 10 επικείμενων συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών στο πλαίσιο του τρέχοντος εμπορικού θεματολογίου της ΕΕ. Η μελέτη επιβεβαίωσε ότι οι ΣΕΣ που αναλύθηκαν έχουν τη δυνατότητα να ωφελήσουν τον αγροδιατροφικό τομέα της ΕΕ, ιδίως τους τομείς των γαλακτοκομικών προϊόντων, του χοιρείου κρέατος, των μεταποιημένων τροφίμων και ποτών. Επισημαίνει επίσης την τρωτότητα των τομέων του βοείου κρέατος, του πρόβειου κρέατος, του κρέατος πουλερικών, της ζάχαρης και του ρυζιού. Η οικονομική ανάλυση των αποτελεσμάτων των διαπραγματεύσεων (EANO) δημοσιεύθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2025, την ημέρα έγκρισης των προτάσεων της Επιτροπής για την υπογραφή και τη σύναψη της ΕΜΚΣ και της iTA. Το EANO υπερβαίνει την εκτίμηση των επιπτώσεων στη βιωσιμότητα, καθώς αξιολογεί τον οικονομικό αντίκτυπο του πραγματικού οικονομικού αποτελέσματος και δεν βασίζεται σε παραδοχές. Πώς φρόντισε η Επιτροπή να ακούσει όλους όσους συμμετείχαν στη συμφωνία; Η Επιτροπή υποβάλλει τακτικά εκθέσεις στις κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ και τηρεί ενήμερο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων, μέσω συνεδριάσεων της INTA, ειδικών ομάδων παρακολούθησης και παρέχοντας την κατάσταση σε τουλάχιστον 40 διμερείς συναντήσεις με μεμονωμένους βουλευτές του ΕΚ ή πολιτικές ομάδες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πραγματοποίησε επίσης πολυάριθμες συναντήσεις με εκπροσώπους πολλών από τις 460+ οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που είναι καταχωρισμένες στο πλαίσιο του συνεχιζόμενου διαλόγου της για την εμπορική πολιτική. Οι εν λόγω μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί που εδρεύουν στην ΕΕ περιλαμβάνουν: συνδικαλιστικές οργανώσεις, οργανώσεις καταναλωτών, ομοσπονδίες εργοδοτών, ομοσπονδίες επιχειρήσεων, γεωργικές οργανώσεις, περιβαλλοντικές οργανώσεις, οργανώσεις για την καλή διαβίωση των ζώων, ομάδες θρησκευτικού χαρακτήρα, δεξαμενές σκέψης, ομάδες με βάση την κοινότητα. Οι συνεδριάσεις αυτές επιτρέπουν σε ευρύ φάσμα οργάνων να εκφράζουν τις απόψεις τους και να σχολιάζουν τις διαπραγματεύσεις. Κατά τις συνεδριάσεις, η Επιτροπή ενημερώνει και ενημερώνει την κοινωνία των πολιτών σχετικά με τις διαπραγματεύσεις. Από το 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δημοσιοποιήσει όλα τα νέα έγγραφα διαπραγμάτευσης που κατατέθηκαν στις συνομιλίες. Οι πόρτες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι πάντα ανοιχτές. Κάθε οργάνωση που ενδιαφέρεται για τις συνομιλίες μπορεί να συναντηθεί με αξιωματούχους και να παρουσιάσει τις απόψεις και τις απόψεις τους. Ποια είναι τα επόμενα βήματα; Οι προτάσεις της Επιτροπής για σύναψη και υπογραφή περιλαμβάνουν δύο παράλληλες νομικές πράξεις: τη συμφωνία εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur (EMPA), με την επιφύλαξη της κύρωσής της από όλα τα κράτη μέλη· και την ενδιάμεση εμπορική συμφωνία (iTA), η οποία καλύπτει μόνο τα τμήματα της ΕΜΚΣ που εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ και πρόκειται να εγκριθεί μέσω της διαδικασίας κύρωσης μόνο από την ΕΕ. Η iTA θα λήξει όταν τεθεί σε ισχύ η ΕΜΚΣ. Μετά την απόφαση του Συμβουλίου να συνάψει και να υπογράψει την ΕΜΚΣ και την ITA στις 9 Ιανουαρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε σήμερα τη συμφωνία. Η ΕΕ και η Mercosur θα ακολουθήσουν τώρα τις αντίστοιχες διαδικασίες τους για να εργαστούν για την επικύρωση της συμφωνίας. Από την πλευρά της ΕΕ, η επίσημη επικύρωση της iTA θα απαιτήσει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr