نگرانی‌ها از تبدیل قطعی اینترنت به انزوای دیجیتال کامل ایران

ایران وارد دهمین روز یکی از شدیدترین قطعی‌های اینترنت در تاریخ شده است؛ قطع ارتباطی که حدود ۹۲ میلیون شهروند را از دسترسی به اینترنت محروم و حتی تماس تلفنی و پیامک را نیز با اختلال مواجه کرده است. سرویس جهانی بی‌بی‌سی در گزارشی به این موضوع می‌پردازد و می‌نویسد جمهوری اسلامی از ۸ ژانویه خدمات اینترنت را قطع کرده است، که به‌ نظر می‌رسد با هدف مهار اعتراض‌ها و جلوگیری از نظارت و توجه بین‌المللی به سرکوب معترضان انجام شده است. دولت تاکنون زمان مشخصی برای بازگشت دسترسی اینترنت اعلام نکرده اما بر اساس گزارش‌های تازه، مقام‌ها ممکن است در حال بررسی محدودسازی دائمی اینترنت بین‌المللی باشند. در ۱۵ ژانویه، ایران‌وایر گزارش داد که فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، به خبرنگاران گفته است دسترسی به اینترنت بین‌المللی دست‌کم تا نوروز و اواخر ماه مارس برقرار نخواهد شد. ناظران آزادی اینترنت در پروژه «فیلترواچ» نیز بر این باورند که جمهوری اسلامی شتاب‌زده در حال پیاده‌سازی سامانه‌ها و مقررات جدیدی برای قطع ایران از اینترنت جهانی است. فیلترواچ به نقل از منابع دولتی ناشناس اعلام کرده است نباید انتظار وصل مجدد اینترنت بین‌المللی را داشت و حتی در صورت بازگشت، دسترسی کاربران هرگز به وضعیت پیشین باز‌نمی‌گردد. از قطع موقت تا سیاه‌چاله ارتباطی جمهوری اسلامی سال‌ها است کنترل سخت‌گیرانه‌ای بر اینترنت اعمال می‌کند. بسیاری از رسانه‌های اجتماعی و همچنین وب‌سایت‌های خبری خارجی در ایران مسدودند. با این حال، شمار زیادی از کاربران از طریق فیلترشکن‌ و وی‌پی‌ان‌ به برنامه‌هایی مانند اینستاگرام دسترسی پیدا می‌کردند. فعالان آزادی اینترنت در سازمان اکسس نو (Access Now) می‌گویند جمهوری اسلامی همواره از قطع اینترنت برای پنهان‌ کردن خشونت گسترده و سرکوب شدید معترضان استفاده کرده است. در جریان جنگ ۱۲ روزه در ژوئن ۲۰۲۵ نیز اینترنت قطع شده بود، اما خاموشی کنونی از همه موارد پیشین طولانی‌تر بوده است. این سازمان در بیانیه‌ای عمومی اعلام کرد بازگرداندن کامل اینترنت ضروری است و محدودسازی این خدمات حیاتی نه‌ تنها جان انسان‌ها را به خطر می‌اندازد، بلکه به مقام‌ها امکان می‌دهد نقض حقوق بشر را پنهان کنند و از پاسخگویی بگریزند. گزارش‌ها حاکی از آن است که قطع اینترنت به‌شدت به معیشت مردم آسیب زده و تجارت الکترونیک از جمله بخش‌هایی بوده که به‌شدت تحت تاثیر قرار گرفته است. علاوه بر این، به‌دلیل قطع ارتباطات، امکان تایید مستقل آمار واقعی کشته‌ها و بازداشت‌شدگان وجود ندارد. فیلترواچ می‌گوید این خاموشی ممکن است آغاز مرحله‌ای از «انزوای دیجیتال شدیدتر» و افزایش نظارت بر آنچه کاربران می‌گویند، ارسال می‌کنند یا می‌بینند باشد. Read More This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field) امیر رشیدی، مدیر امنیت سایبری و حقوق دیجیتال در گروه میان و مسئول فیلترواچ، به بی‌بی‌سی گفت جمهوری اسلامی به‌ سمت سیستمی لایه‌‌لایه حرکت می‌کند که در آن دسترسی به اینترنت جهانی خودکار نخواهد بود و منوط به تایید خواهد شد. به گفته او، این دسترسی احتمالا از طریق ثبت‌نام و بررسی امنیتی اعطا می‌شود و زیرساخت فنی آن از سال‌ها قبل وجود دارد. چه کسی درباره اینترنت تصمیم می‌گیرد؟ به گفته فیلترواچ، این برنامه‌ها علنی مطرح نمی‌شوند و تصمیم‌گیری‌های کلیدی بیش از پیش در اختیار نهادهای امنیتی قرار دارد و از وزارتخانه‌های غیرنظامی فاصله گرفته است. محافظت از جمهوری اسلامی در برابر حملات سایبری‌ــ که در سال‌های اخیر موارد شاخص و مخربی داشته‌ است‌ــ می‌تواند یکی دیگر از انگیزه‌های این اقدام باشد. تحلیلگران می‌گویند این طرح‌ها ممکن است کامل اجرا نشوند یا به‌صورت نامتوازن اعمال شوند؛ زیرا رقابت‌های درونی قدرت و فشارهای اقتصادی و فنی می‌تواند مانع اجرا شود. رشیدی به خطرات این اقدام برای ارائه‌دهندگان اینترنت و همچنین توانایی کاربران برای سازگاری یا مهاجرت به بسترهای آنلاین جایگزین اشاره می‌کند. در صورت اجرای این برنامه‌ها، ایران از الگوهای مشابه در روسیه و چین پیروی خواهد کرد. چین با «دیوار آتشین بزرگ»، دسترسی شهروندان به بخش بزرگی از اینترنت جهانی و تمامی شبکه‌های اجتماعس غربی مانند فیس‌بوک و اینستاگرام و همچنین یوتیوب را مسدود کرده است. روسیه نیز از سال ۲۰۱۹ آزمایش طرح «رو-نت» را آغاز کرده و حتی به‌دنبال ایجاد «کلید قطع» برای جدا شدن کامل از اینترنت جهانی در مواقع بحران است. اینترنت ایران به کدام سو می‌رود؟ در صورت صحت گزارش‌ها، ایران به‌سوی شبه‌ترکیبی دائمی از مدل‌های چینی و روسی کنترل اینترنت حرکت می‌کند. به گفته آلن وودوارد، استاد امنیت رایانه در دانشگاه ساری بریتانیا، به‌ نظر می‌رسد جمهوری اسلامی از خاموشی کنونی برای اجرای برنامه‌های بلندمدت و اعمال تغییرات فنی استفاده می‌کند. رشیدی تاکید می‌کند مسئله دیگر فنی نیست، بلکه سیاسی است و اجرای کامل این طرح‌ها به اراده سیاسی بستگی دارد. در این میان، اینترنت ماهواره‌ای مدار‌پایین مانند استارلینک، کنترل دولت را پیچیده‌تر کرده است. این خدمات امکان دور زدن سانسور و قطع اینترنت را فراهم می‌کنند. اگرچه دولت توانسته است در اینترنت برخی کاربران استارلینک اختلال ایجاد کند، اما پس از به‌روزرسانی نرم‌افزاری، برخی پایانه‌ها همچنان فعال‌اند و شرکت مالک اینترنت استارلینک نیز هزینه اشتراک کاربران ایرانی را رایگان کرده است. با وجود افزایش ابزارهایی که حکومت‌های سرکوبگر به کار می‌گیرند، وودوارد به آینده اینترنت خوش‌بین است. او به پیشرفت‌های اینترنت مدار‌پایین (LEO) و این موضوع اشاره می‌کند که بسیاری از تلفن‌های همراه اکنون حتی هنگام قطع اینترنت نیز می‌توانند برای مواردی مانند ارسال پیام‌های اضطراری (SOS) از ارتباط ماهواره‌ای استفاده کنند. وودوارد همچنین به ظهور برنامه‌هایی اشاره می‌کند که از شبکه‌های بی‌سیم بلوتوثی استفاده می‌کنند و می‌توانند در جاهایی که هیچ اتصال اینترنتی وجود ندارد، امکان ارتباط را فراهم کنند. وودوارد می‌گوید: «دسترسی به اینترنت در نهایت تقریبا به‌طور اجتناب‌ناپذیر فراگیر و جهانی خواهد شد، اما برای حکومت‌های سرکوبگر همیشه بازی موش و گربه باقی می‌ماند.» ایران اعتراض‌های ۱۴۰۴ قطع اینترنت اینترنت ملی قطع از اینترنت جهانی خاموشی دیجیتال مسدودسازی اینترنت سرکوب معترضان ایران به‌سوی شبه‌ترکیبی دائمی از مدل‌های چینی و روسی کنترل اینترنت در حرکت است. به‌ نظر می‌رسد جمهوری اسلامی از خاموشی کنونی برای اجرای برنامه‌های بلندمدت و اعمال تغییرات فنی استفاده می‌کند ایندیپندنت فارسی یک شنبه, ژانویه 18, 2026 - 18:30

پرچم جمهوری اسلامی روی صفحه نمایش لپ‌تاپ‌ــ شرق

سیاسی و اجتماعی jw id: hIlqILuK related nodes: ایران در «سیاه‌چاله ارتباطی»؛ طرح محرمانه جمهوری اسلامی برای قطع دائم اینترنت بین‌المللی خاموشی اینترنت در ایران؛ خسارت چند ده هزار میلیاردی به کسب‌وکارهای خرد و خانگی تحول مسیرهای دسترسی به اینترنت در ایران: از استارلینک تا اتصال مستقیم ماهواره به تلفن همراه Type: video SEO Title: نگرانی‌ها از تبدیل قطعی اینترنت به انزوای دیجیتال کامل ایران Inner related node: ایران در «سیاه‌چاله ارتباطی»؛ طرح محرمانه جمهوری اسلامی برای قطع دائم اینترنت بین‌المللی خاموشی اینترنت در ایران؛ خسارت چند ده هزار میلیاردی به کسب‌وکارهای خرد و خانگی تحول مسیرهای دسترسی به اینترنت در ایران: از استارلینک تا اتصال مستقیم ماهواره به تلفن همراه copyright: