KENAN GÜRBÜZ / MUĞLA - Uygulama dünyaca ünlü 17 koyda yıllardır uygulanan “ilk gelen demir atar” anlayışını sona erdirerek kontrollü ve rezervasyonlu sistem getiriyor. Yeni uygulamayla bir tekne aynı koyda en fazla 3 gün, Göcek koyları genelinde ise en fazla 11 gün konaklayabilecek. Günlük bağlama ücretleri de tekne büyüklüğüne göre 500 ila 3000 TL arasında değişecek. Kirliliğe dijital önlem Dört adet atık alım teknesi, iki adet deniz yüzey temizleme teknesi ve bir adet deniz dibi tarama temizleme teknesi TÜÇA tarafından bölgede konumlandırıldı. Gemi Atık Takip Sistemi (GATS) kapsamı dışında kalan gemiler tarafından üretilen atıkların izlenmesi, atık alım süreçlerinin takip edilmesi ve deniz kirliliğin önlenmesi amacıyla Mavi Kart Takip Sistemi (MKTS) çalışmaları da hızla devam ediyor. Kurulacak dijital alt yapı sayesinde deniz kirliliğinin önlenmesi, atık yönetiminin izlenebilir hale getirilmesi hedefleniyor. TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, çalışmanın kar amacı gütmeyen ve tamamen ekosistem odaklı bir model olduğunu, elde edilen tüm gelirin denizlerin ve çevrenin korunması için kullanılacağını vurguladı. İşte o 17 koy Pilot bölge Göcek’te yaklaşık 805 kilometrekarelik alan yeni nesil bağlama alt yapısıyla donatılıyor. 17 koy şunlar: Bedri Rahmi, Binlik Koyu, Boynuz Bükü Koyu, Göbün Koyu, Göcek Adası, Göcek Doğu, Günlük Atbükü, İnceburun, Kille-Büyükovakoyu, Martı Koyu, Merdivenli Koyu, Osman Ağa Koyu, Sarsala Koyu, Sıralıbük Koyu, Tersane Adası, Yassıca Adası, Zeytin Adası. Sistem nasıl işleyecek? DERİA web sitesi ve mobil uygulaması, sistemin merkezini oluşturuyor. Uygulama üzerinden tekneler bağlama noktalarını harita üzerinde görebilecek, rezervasyon yapabilecek ve ödemelerini çevrim içi gerçekleştirebilecek. Koya varışta tekneleri 7/24 görevli palamar ekipleri karşılayacak. Koya giriş saati 14.00, çıkış ise 12.00 olarak uygulanacak. Diğer koylara da yaygınlaşacak Bakanlık kaynakları, Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde başlayan Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemi projesinin şu an için pilot bölge olarak seçilen Göcek ve Dalaman koylarında uygulanacağını kaydetti. Kaynaklar, sistemin diğer koylara da yaygınlaşacağını ifade etti. Yazın 2 bine dayanıyor Göcek’te toplam 6 marina faaliyet gösteriyor. Bu marinaların bağlama kapasitesi ise yaklaşık 850 yat ve tekne. Ancak bölgede yaz sezonunda günlük ortalama toplam tekne sayısı 2 bin civarında seyrediyor. 1500 tür yaşıyor Bölge; Akdeniz foku, orfoz ve Posidonia oceanica deniz çayırları dâhil yaklaşık 1500 türün yaşam alanı olması nedeniyle bilimsel açıdan da kritik önem taşıyor. Bilimsel çevreler ise özellikle deniz çayırlarının korunması açısından sistemin yakından izlenmesi gerektiğini belirtiyor.