عربستان سعودی در مسیر بازآفرینی نقشه گردشگری جهان

در عصری که گردشگران در پی اصالتی آمیخته با مدرنیته‌اند و به جای بازدیدهای شتابزده، تجربه‌های عمیق و ماندگار را می‌جویند، عربستان سعودی در آستانه مرحله‌ای تاریخی و سرنوشت‌ساز ایستاده است. امروز گردشگری در عربستان سعودی صرفا یک انتخاب تفریحی یا بخشی حاشیه‌ای در ساختار اقتصاد ملی نیست، بلکه به اهرمی راهبردی برای توسعه بدل شده و پیشران اصلی چشم‌اندازی بلندپروازانه است، چشم‌اندازی که در پی بازآفرینی و دگرگون ساختن سیمای این سرزمین پهناور است. تحولی بنیادین این آمار و ارقام، تصویری روشن از موفقیتی استثنایی در صنعت گردشگری عربستان سعودی ترسیم می‌کند: سهم این بخش از تولید ناخالص داخلی از ۳.۵ درصد در سال ۲۰۱۹ به ۵ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته و قرار است این رقم تا سال ۲۰۳۰ به ۱۰ درصد برسد. این تنها بیانگر رشد و افزایش عددی نیست، بلکه نشانه دگرگونی اساسی و تغییر ساختاری در زمینه‌های مختلف است. آنچه امروز در عربستان سعودی جریان دارد جهشی گذرا یا موجی کوتاه‌مدت نیست، بلکه تحولی فراگیر و برنامه‌ریزی‌شده در عرصه گردشگری است. این کشور در سال ۲۰۲۵ پذیرای بیش از ۱۲۲ میلیون گردشگر بوده است؛ آماری که در قیاس با سال قبل ۵ درصد رشد را نشان می‌دهد و بیانگر شتاب‌گیری روزافزون این مسیر است. Read More This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field) اما فراتر از تعداد بازدیدکنندگان، مهم‌ترین شاخص میزان هزینه‌کرد گردشگران است که با رشدی ۶ درصدی به حدود ۸۰ میلیارد دلار رسیده است. این رقم نشان می‌دهد عربستان سعودی دیگر نه تنها میزبان تعداد تعداد زیادی گردشگر است، بلکه توانسته گردشگران با قدرت خرید بالا را نیز جذب کند. این روند را آمارهای سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) نیز تایید می‌کند؛ نهادی که در مه ۲۰۲۵ عربستان سعودی را به‌عنوان کشور پیشرو جهان از نظر رشد درآمد گردشگری بین‌المللی و سومین کشور در سطح جهان از نظر تعداد گردشگران معرفی کرد. هدف اولیه جذب ۱۰۰ میلیون گردشگر، که برای سال ۲۰۳۰ برنامه‌ریزی شده بود، در سال ۲۰۲۳ و شش سال زودتر از زمان تعیین‌شده تحقق یافت. اکنون هدف جدیدی متصور است: دستیابی به ۱۵۰ میلیون سفر در هر سال تا پایان دهه جاری. توسعه سرمایه انسانی: شغل‌ها و فرصت‌های پایدار البته ارقام یادشده اتفاقی به دست نیامده‌اند. آنها نتیجه یک راهبرد ملی بلندپروازانه یعنی «چشم‌انداز ۲۰۳۰» هستند که گردشگری را مسیر اصلی تنوع‌بخشی به اقتصاد و ایجاد فرصت‌های شغلی تلقی می‌کند. تعداد افراد شاغل در این بخش از مرز یک میلیون نفر گذشته و با رشد سالانه ۶.۴ درصد، اکنون تقریبا یک‌چهارم نیروی کار این صنعت ( ۲۴.۳ درصد) را شهروندان عربستان سعودی تشکیل می‌دهند. اما این تنها آغاز راه است؛ هدف بلندپروازانه‌تر دستیابی به ۱.۶ میلیون شغل تا سال ۲۰۳۰ است. این هدف از طریق همکاری با برندهای بزرگ هتلداری جهانی مانند هیلتون دنبال می‌شود. هیلتون قصد دارد ۲۰ هزار فرصت شغلی جدید ایجاد کند که بیش از نیمی از آنها به شهروندان عربستان سعودی اختصاص خواهد داشت. این تصویر نشان‌دهنده ابعاد مختلف اجتماعی و اقتصادی مکمل این تحول و شکوفایی در صنعت گردشگری است. جهشی کیفی در زیرساخت‌ها و صنعت هتلداری زیرساخت‌های گردشگری با شتابی چشمگیر در حال گسترش‌اند تا با این رونق روافزون همگام شوند. آمارهای رسمی نشان می‌دهد در سه‌ ماه پایانی سال ۲۰۲۵، مجوز تاسیسات اقامتی گردشگری رشدی ۴.۶ درصدی داشته و شمار آنها به پنج هزار و ۶۲۲ واحد رسیده است؛ افزایشی که بیانگر تقویت ظرفیت و کیفیت میزبانی در این کشور است. بر اساس برآوردهای شرکت بین‌المللی نايت فرانک، عرضه اتاق در هتل‌های باکیفیت تا پایان سال ۲۰۲۶ حدود ۲۹ درصد افزایش خواهد یافت. سال ۲۰۲۶ افقی تازه در مسیر این تحول خواهد گشود؛ با افتتاح ۹ اقامتگاه مجلل در مقصد ساحلی آمالا در کرانه‌های دریای سرخ و گسترش تجربه‌های گردشگری فاخر در جزیره شورا. این پروژه‌ها نه‌تنها ظرفیت میزبانی را ارتقا می‌دهند، بلکه جایگاه عربستان سعودی را به‌مثابه یکی از قطب‌های نوظهور گردشگری لوکس در سطح جهان تثبیت می‌کنند. از قطب گردشگری مذهبی تا مقصدی همه‌جانبه برای گردشگران جهان البته توسعه بخش گردشگری عربستان سعودی حاصل تنوعی بی‌سابقه در منابع جذب گردشگر است. هرچند گردشگری مذهبی همچنان جایگاهی محوری در این صنعت دارد و شمار زائران عمره در سال ۲۰۲۴ به ۳۵.۷  میلیون نفر رسید، اما رشد بی‌سابقه گردشگری جهانگردی نیز معادلات را دگرگون کرده است، به‌گونه‌ای که اکنون ۵۹ درصد از کل گردشگران بین‌المللی را شامل می‌شود، رشدی ۲۷ درصدی در مقایسه با سال ۲۰۱۹. هوش مصنوعی و فناوری: چشم‌انداز گردشگری هوشمند در آینده در قلب این تحول، فناوری و نوآوری به‌عنوان عوامل کلیدی توانمندساز برجسته می‌شوند. عربستان سعودی دیگر تنها به صدور ویزای الکترونیکی بسنده نمی‌کند، بلکه برای ایجاد یک گردشگری جامع و مبتنی بر دانش، از هوش مصنوعی بهره می‌برد. سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ سه برابر شود، عربستان سعودی را در ردیف مقاصد گردشگری هوشمند جهان قرار می‌دهد. این رویکرد نه‌تنها به نیازهای گردشگر مدرن، که برای برنامه‌ریزی سفر به ابزارهای دیجیتال تکیه می‌کند، پاسخ می‌دهد، بلکه با بهینه‌سازی مصرف انرژی و مدیریت جریان بازدیدکنندگان، پایداری و حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی را نیز تضمین می‌کند. گردشگری پایدار: چشم‌اندازی سبز برای آینده‌ای بهتر با این حال، موفقیت واقعی زمانی سنجیده می‌شود که کشور بتواند میان جاه‌طلبی‌های اقتصادی و مسئولیت‌های محیط‌زیستی و اجتماعی تعادل برقرار کند. در این زمینه، «ابتکار سبز عربستان سعودی» به‌عنوان چارچوبی بلندپروازانه برای حفاظت از ۳۰ درصد از مناطق خشکی و دریایی برجسته می‌شود. توسعه پروژه‌های بزرگ مانند دریای سرخ، آمالا و العلا بر اساس بالاترین استانداردهای پایداری انجام می‌شود، نه‌تنها برای حفاظت از محیط زیست، که برای ایجاد ارزش اقتصادی بلندمدت. پروژه‌های حمل‌ونقل عمومی عظیم مانند مترو ریاض و راه‌آهن سریع‌السیر حرمین، و نیز شبکه شارژ خودروهای برقی، همگی بخشی از این ساختار یکپارچه محسوب می‌شوند که گردشگری عربستان سعودی را به الگوی توسعه پایدار بدل می‌کند، نه عامل به هدر رفتن منابع. ظهور یک غول گردشگری جدید آنچه امروز در عربستان سعودی می‌بینیم، تحولی بی‌سابقه در مفهوم گردشگری است. کشوری که دهه‌ها نسبتا منزوی بود، حالا برای تمامی جهان مکانی جذاب و در دسترس است و آینده‌اش را با دقت رقم می‌زند. گردشگری دیگر تنها به نفت وابسته نیست، بلکه به یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد متنوع کشور بدل شده، از گردشگری صرفا دینی به مقصدی جامع که معنویت را با سرگرمی، میراث را با مدرنیته و رفاه را با پایداری ترکیب می‌کند. با چشم‌اندازی روشن، سرمایه‌گذاری‌های هوشمند و شراکت‌های بین‌المللی، عربستان سعودی نه‌تنها آماده استقبال از گردشگران است، بلکه مفهوم یک مقصد گردشگری جهانی در قرن ۲۱ را بازتعریف می‌کند. راه رسیدن به ۱۵۰ میلیون بازدیدکننده تا سال ۲۰۳۰ هموار شده و کشور برای میزبانی نمایشگاه جهانی ۲۰۳۰ و جام جهانی ۲۰۳۴ آماده می‌شود؛ رویدادهایی که نه‌تنها رویداد فرهنگی و ورزشی بزرگی خواهند بود، که تولد یک غول گردشگری جدید در سطح جهان را جشن می‌گیرند. رشد گردشگری عربستان سعودی جاذبه های گردشگری عربستان صنعت گردشگری عربستان سعودی پروژه دریای سرخ پارک آبی قدیه عربستان سعودی در آستانه تحول تاریخی گردشگری – از مقصدی حاشیه‌ای تا پیشران اصلی اقتصاد ملی محمد خیر ندمان دوشنبه, فِورِیه 23, 2026 - 07:15

اقامتگاه مجلل هابیتاس در شهر باستانی العلا در شمال غربی عربستان سعودی. Photo: AFP

دیدگاه related nodes: سازمان جهانی گردشگری: عربستان دومین رشد را در صنعت گردشگری دارد عربستان سعودی، درهای «العلا» را به روی گردشگران باز می‌کند سرمایه‌گذاری ۴۳میلیارد دلاری عربستان در صنعت گردشگری Type: news SEO Title: عربستان سعودی در مسیر بازآفرینی نقشه گردشگری جهان Inner related node: سازمان جهانی گردشگری: عربستان دومین رشد را در صنعت گردشگری دارد عربستان سعودی، درهای «العلا» را به روی گردشگران باز می‌کند سرمایه‌گذاری ۴۳میلیارد دلاری عربستان در صنعت گردشگری copyright: