Η υγειονομική κρίση που ξέσπασε τις τελευταίες ημέρες με την εμφάνιση του αφθώδους πυρετού σε έξι συνολικά κτηνοτροφικές μονάδες στις περιοχές Λειβάδια και Ορόκλινη, προκαλεί έντονο προβληματισμό, δεδομένου πως οι κρατικές υπηρεσίες διαμήνυαν, όχι μόνο ετοιμότητα, αλλά και την λήψη μέτρων, αμέσως μετά την εμφάνιση του ιού στα κατεχόμενα, τον περασμένο Δεκέμβριο. Εντούτοις, παρά τις ενέργειες που έγιναν και την αυξημένη επιτήρηση που - σύμφωνα με τις αρμόδιες υπηρεσίες - τέθηκε σε εφαρμογή, η εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένη. Πέραν των πέντε χιλιάδων ζώων, βοοειδών και αιγοπροβάτων, έχουν επηρεαστεί και οδηγούνται σε θανάτωση, οι φωνές αγωνίας των κτηνοτρόφων που πλήττονται εντείνονται καθημερινά, ενώ ο αποκλεισμός των μετακινήσεων ζώων σε παγκύπρια βάση, έχει ήδη τεθεί σε ισχύ, επηρεάζοντας συνολικά τον πρωτογενή τομέα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αυξημένης πίεσης και αβεβαιότητας, στο τραπέζι τίθεται πλέον και το ενδεχόμενο εμβολιασμού των ζώων ως μέτρο αποτροπής περαιτέρω εξάπλωσης, μια επιλογή που μέχρι πρότινος δεν αποτελούσε βασικό σενάριο διαχείρισης της κρίσης. Ήδη έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για την εξασφάλιση εμβολίων, ενώ το ζήτημα του εμβολιασμού τελεί υπό συνεχή ανασκόπηση και αξιολόγηση από την αρμόδια αρχή, αναλόγως της πορείας της ζωικής ασθένειας, της επιδημιολογικής εικόνας και της ταχύτητας με την οποία εξελίσσονται τα δεδομένα επί του πεδίου. Μέσα σε όλα αυτά, προστίθεται και το πλέον ανησυχητικό σενάριο που εξετάζουν το Υπουργείο Γεωργίας, οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και η Αστυνομία, σε σχέση με την προέλευση του ιού από τις κατεχόμενες περιοχές, μια εξέλιξη που θεωρείται πιθανή, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα πρώτα κρούσματα είχαν εντοπιστεί στις μη ελεγχόμενες περιεχόες, εδώ και μήνες. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο εντείνει την ανησυχία των υγειονομικών και κτηνιατρικών αρχών, καθώς σε αυτή την περίπτωση η διασπορά δεν θα μπορεί να αποδοθεί σε ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ενδέχεται να συνδέεται με επαναλαμβανόμενη και οργανωμένη διακίνηση, γεγονός που αλλάζει τα δεδομένα ως προς την έκταση και τη διαχείριση της κρίσης. Η αστυνομική έρευνα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και το ενδεχόμενο να γίνονται παράνομες εισαγωγές ζώων αλλά και ζωοτροφών από τις κατεχόμενες περιοχές, όπου ο αφθώδης πυρετός καταγράφεται εδώ και εβδομάδες, βρίσκεται στο επίκεντρο των εξετάσεων. Μάλιστα, σύμφωνα με αρμόδιες κυβερνητικές πηγές, εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο η διακίνηση να πραγματοποιείται από περισσότερους του ενός διακινητές, όπως οι ίδιοι εκτιμούν, οι οποίοι ενδεχομένως εκμεταλλεύονται τα κενά που παρατηρούνται στη νεκρή ζώνη, παρά τα αυξημένα μέτρα που είχαν ληφθεί ή τουλάχιστον αυτό είχε δηλωθεί. Το στοιχείο αυτό, εφόσον επιβεβαιωθεί, καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο σοβαρή, με την ανάγκη για ενίσχυση των ελέγχων, να κρίνεται επιτακτική, ενώ παράλληλα, φαίνεται να εξετάζονται και άλλα πιθανά σενάρια ως προς την αλυσίδα μετάδοσης. Ήδη έχουν ληφθεί καταθέσεις τόσο από κτηνοτρόφους όσο και από λειτουργούς των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, ενώ αναμένεται τις επόμενες ημέρες να κατατεθούν νέα στοιχεία ενώπιον των Αρχών. Συγκεκριμένα, οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι αναμένεται να υποβληθούν στοιχεία που αφορούν διαφημίσεις για φθηνότερες ζωοτροφές στα κατεχόμενα, οι οποίες φαίνεται να λειτουργούν ως κίνητρο για κτηνοτρόφους, εκμεταλλευόμενες το υψηλότερο κόστος των ζωοτροφών στις ελεύθερες περιοχές. Το οικονομικό κίνητρο, σε συνδυασμό με την πίεση που δέχεται ο πρωτογενής τομέας, δημιουργεί ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου, το οποίο πλέον τίθεται υπό διερεύνηση. Την ίδια ώρα, η κατάσταση που επικράτησε το Σάββατο στην περιοχή της Ορόκλινης με τον αρχικό αποκλεισμό της περιοχής και τα χαμηλά αντανακλαστικά που καταγράφηκαν εκ μέρους των αρμοδίων, δεν επαναλήφθηκε την Κυριακή, καθώς οι περιοχές Ορόκλινη και Λειβάδια αποκλείστηκαν πλήρως. Ωστόσο, η καθυστέρηση που σημειώθηκε στον αρχικό αποκλεισμό προκάλεσε ιδιαίτερη ανησυχία, λαμβάνοντας υπόψη την υψηλή μεταδοτικότητα του ιού, ειδικότερα μέσω οχημάτων που μετέφεραν νεκρά ζώα. Παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις ότι λήφθηκαν όλα τα απαραίτητα μέτρα βάσει του σχεδίου δράσης και των σχετικών πρωτοκόλλων, η εικόνα των πρώτων ωρών δημιούργησε ερωτήματα ως προς τον βαθμό ετοιμότητας. Ο ολοκληρωτικός αποκλεισμός αποφασίστηκε τελικώς την Κυριακή, οπότε τέθηκε σε ισχύ η πλήρης απαγόρευση μετακίνησης ζώων σε ολόκληρη την Κύπρο. Παράλληλα, έκλεισαν πλήρως οι είσοδοι προς τις επηρεαζόμενες περιοχές, με εξαίρεση δύο σημεία τα οποία λειτουργούν ως οι μοναδικές είσοδοι και έξοδοι, υπό αυστηρούς ελέγχους και μόνο κατόπιν ειδικής άδειας. Επιπρόσθετα, τοποθετήθηκαν δεξαμενές τροχόλουτρα και αυτοματοποιημένα συστήματα απολύμανσης, με στόχο τον ψεκασμό και την απολύμανση των οχημάτων που εισέρχονται και εξέρχονται από τις ζώνες περιορισμού. Η ίδια πρακτική εφαρμόστηκε και στην περιοχή της Αραδίππου, όπου λειτουργούν από τις μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής αγελαδινού γάλακτος. Ο φόβος ενδεχόμενου επηρεασμού της παραγωγής οδήγησε στη λήψη προληπτικών μέτρων, παρά το γεγονός ότι οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες επαναλαμβάνουν σε όλους τους τόνους ότι ο αφθώδης πυρετός δεν μεταδίδεται μέσω των ζωικών προϊόντων και συνεπώς δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας για την κατανάλωση γάλακτος ή γαλακτοκομικών προϊόντων. Έντονες ανησυχίες εκφράστηκαν και από πλευράς αγροτικών οργανώσεων, οι οποίες ζήτησαν την εφαρμογή αυστηρότερων και στοχευμένων μέτρων, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα επηρεαστεί η παραγωγή χαλουμιού, ενός προϊόντος με εξαγωγική αξία που ξεπερνά τα 400 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Οι εκπρόσωποι των οργανώσεων έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης ενδέχεται να χαθούν σημαντικές θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής. Την ίδια ώρα, ζήτησαν από την πολιτεία να στηρίξει οικονομικά τους κτηνοτρόφους που επηρεάστηκαν από την κατάσταση, υπογραμμίζοντας ότι πολλοί εξ αυτών δεν φέρουν καμία ευθύνη για τα όσα διαδραματίστηκαν. Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης που επικρατεί αυτή τη στιγμή, το ενδεχόμενο εμβολιασμού κατά του αφθώδη πυρετού, το οποίο μέχρι πρόσφατα εξεταζόταν ως έσχατη επιλογή, πλέον φαίνεται να προκρίνεται ως αναγκαίο μέτρο. Ήδη έχουν ξεκινήσει οι πρώτες επαφές με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο την άμεση προμήθεια εμβολίων, ώστε να αποτραπεί περαιτέρω θανάτωση ζώων και να προστατευθεί το ζωικό κεφάλαιο της χώρας. Όπως ανέφερε ο Διευθυντής των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, Χριστόδουλος Πίπης, «Από τη στιγμή που διαπιστώσεις ότι ο ιός έχει επιθετικότητα και ταχύτητα διασποράς, σε συνδυασμό με το εύρος προσβολής του ζωικού κεφαλαίου, τότε τίθεται στο τραπέζι και το ενδεχόμενο εφαρμογής εμβολιασμού, ακριβώς για να διασφαλίσεις τον υπόλοιπο ζωικό πληθυσμό από το να προσβληθεί από τον συγκεκριμένο ιό». Στόχος όλων των αρμόδιων υπηρεσιών από την πρώτη στιγμή ήταν να περιοριστεί η μετάδοση της ασθένειας εντός της επαρχίας Λάρνακας και να αποτραπεί η εξάπλωσή της σε άλλες πόλεις. Σε ό,τι αφορά τις υπόλοιπες επαρχίες, έχουν ήδη ξεκινήσει εντατικοί έλεγχοι από τον περασμένο Δεκέμβριο, όταν εντοπίστηκαν τα πρώτα κρούσματα στα κατεχόμενα, ως μέτρο προληπτικής θωράκισης και καλύτερης επιτήρησης της κατάστασης. Αναμένεται η κάθοδος των εμπειρογνωμόνων Μέχρι την Τρίτη αναμένεται να φτάσουν στην Κύπρο εμπειρογνώμονες από τη Γενική Διεύθυνση Υγείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κατόπιν αιτήματος των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, προκειμένου να αξιολογήσουν επιτόπου την κατάσταση στις επηρεαζόμενες περιοχές. Οι ειδικοί θα εξετάσουν τα δεδομένα, τα μέτρα που έχουν ληφθεί και τον βαθμό συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά πρωτόκολλα, ενώ στη συνέχεια αναμένεται να υποβάλουν συγκεκριμένες εισηγήσεις για τη διαχείριση των περιστατικών και ενδεχομένως πρόσθετα διορθωτικά μέτρα για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης. Παράλληλα, θα διαμορφωθούν και οι τελικές αποφάσεις σε σχέση με τα επόμενα βήματα που αφορούν τον εμβολιασμό, ο οποίος εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει τις προσεχείς ημέρες, μόλις οριστικοποιηθεί η απαιτούμενη ποσότητα εμβολίων που θα χρειαστεί η Κυπριακή Δημοκρατία, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος του ζωικού πληθυσμού και τον βαθμό εξάπλωσης της νόσου. ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:  Επιδεινώνεται η κατάσταση με τον αφθώδη πυρετό, κρούσματα σε έξι μονάδες και 5000 ζώα-Δείχνουν μετάδοση του ιού από τα κατεχόμενα οι Κτηνιατρικές Κλειστό για το κοινό το Λιβάδι Ακρωτηρίου για προστασία των ελεύθερων αγελάδων-«Το μέτρο κρίθηκε αναγκαίο για να προστατευθούν τα ζώα» Ζήτησαν συνδρομή της ΕΕ για τον αφθώδη πυρετό, φθάνουν στην Κύπρο εμπειρογνώμονες-Αποκλείουν σημεία πρόσβασης σε κτηνοτροφικές μονάδες Συναγερμός ανά το παγκύπριο για τον αφθώδη πυρετό-Συστάσεις για μέτρα σε όλες τις κτηνοτροφικές μονάδες Ζητούν στήριξη προς πληγέντες και αυστηρή εφαρμογή πρωτοκόλλων οι κτηνοτρόφοι-«Προτεραιότητα η μη εξάπλωση του αφθώδη πυρετού» Μέτρα και στην Αθηένου για αφθώδη πυρετό, κλείνουν δρόμοι-«Ψεκασμοί στα ελαστικά οχημάτων που εισέρχονται σε κτηνοτροφικές περιοχές».  Σε επιφυλακή Ορόκλινη και Λειβάδια λόγω τον θετικών κρουσμάτων αφθώδους πυρετού-«Απόλυτη προτεραιότητα η προστασία της δημόσιας υγείας»