Heildartjón vegna innrásarstríðs Rússa í Úkraínu er talið vera tæplega tvö hundruð milljarðar Bandaríkjadala, sem jafngildir rúmlega 24 þúsund milljörðum íslenskra króna. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu Sameinuðu þjóðanna þar sem tjón og þarfir vegna innrásarinnar í Úkraínu er metið. Spjótin beinast í auknum mæli að samgöngum Á morgun verða fjögur ár síðan allsherjarinnrásin hófst. Alþjóðabankastofnanir, Sameinuðu þjóðirnar, Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins og ríkisstjórn Úkraínu standa að skýrslunni. Þetta er í fimmta sinn síðan allsherjarinnrásin hófst sem skýrslan er gefin út. Heildarkostnaður við endurreisn og efnahagsbata í Úkraínu er tæplega sex hundruð milljarðar Bandaríkjadala á næsta áratug. Það er næstum þreföld áætluð verg landsframleiðsla Úkraínu árið 2025. Á þessum árum hafa mestar skemmdir orðið í fjórum geirum: húsnæði, orkuinnviðum, samgöngukerfinu og verslun og iðnaði. Eyðileggingin er mest í borgum næst víglínunni. Heildartjón vegna innrásarstríðs Rússa í Úkraínu er talið jafngilda 24 þúsund milljörðum íslenskra króna. Christophoros Politis, aðstoðarforstjóri Þróunarstofnunar Sameinuðu þjóðanna í Úkraínu, segir skýrsluna mælikvarða á hver staðan sé varðandi tjón, þarfir, félagsleg og efnahagsleg áhrif af völdum innrásarstríðsins. „Og þetta er mikilvægur mælikvarði bæði hvað varðar vísindalegt eðli hans, því við erum að tala um tölur, staðreyndir og greiningar sem nýtast í stefnumótun úkraínskra stjórnvalda, en um leið leiðbeini þetta alþjóðlegu samstarfi og fjárfestingum aðildarríkja um allan heim, þar á meðal Íslandi.“ Hann þakkar Íslandi fyrir nýlegt framlag til innviðaverkefnis Þróunarstofnunarinnar upp á nærri 400 milljónir króna. Politis segir að á marga vegu hafi innrásarstríðið ekki mikið breyst á síðustu fjórum árum. Rússar hafa síðustu mánuði aukið mjög árásir á orku- og samgöngukerfið. „Og áður var spjótum ekki beint sérstaklega að samgöngum. Jafnvel varðandi orkumannvirki hefur árásarmynstrið breyst. Áður var markmiðið að skerða flutningsgetu en nú er það orkuframleiðsla, flutningur og jafnvel árásir á náttúruauðlindir. Sem er mikið áhyggjuefni á margan hátt því það er lamandi fyrir allan orkuiðnaðinn, líf fólks og lífsviðurværi og hefur áhrif á tilveru fólks og seiglu samfélaga, einkum á fremstu víglínunni.“ Árhifin á daglegt líf fólk séu nokkurn vegin þau sömu og þegar innrásin hófst. Árásir á samgöngur og samgönguinnviði hafa aukist mikið. 21 prósent af heildartjóninu sé í þessum geira. „Þetta hefur lamandi áhrif því við vitum öll hversu mikilvægar samgöngur eru, svipað mikilvægar og orka og auðvitað húsnæði. Samgöngur og orka eru lykilþættir í því að skapa og viðhalda landsframleiðslu, sem er þegar mjög viðkvæm í Úkraínu.“ Mikilvægt að nýta gagnagrunninn Politis segir mikilvægt að nýta sér gagnagrunninn sem fæst í þessari skýrslu. „Þessi mikli þekkingarauður sem Alþjóðabankastofnanir, Sameinuðu þjóðirnar og ESB hafa skapað og breyta honum í opinbera stefnu og markvissa nýtingu auðlinda.“ Hægt sé að nota skýrsluna til að forgangsraða hvar þurfi að ráðast í fjárfestingar og hvar þörfin sé mest. Hann tekur dæmi um Þróunarstofnun SÞ í Úkraínu og fjárfestingu sem gerð hefur verið í að hreinsa jarðsprengjur í landinu. Um 140 þúsund ferkílómetrar eru hugsanlega mengaðir af jarðsprengjum. Í gegnum fjárfestingar alþjóðasamfélagsins er búið að hreinsa 5 prósent landsins. „Auðvitað er þetta dropi í hafið miðað við 100 prósent en þetta eru framfarir sem hafa ekki sést í neinum öðrum geira.“ Skýrslan sé því áveðinn mælikvarði og sýni hvernig nálin hreyfist. Heildarkostnaður við endurreisn og efnahagsbata næstu tíu ár er tæplega sex hundruð milljarðar Bandaríkjadala. Politis segir þetta reikning sem verði að greiða. „Opinberar fjárfestingar geta ekki staðið undir þessu, þróunaraðstoð getur ekki staðið undir þessu ein og sér. Jafnvel lánapakkar geta ekki staðið undir þessu.“ Einkageirinn verði að stíga inn og mikilvægt sé að búa til umhverfi sem sé aðlaðandi fyrir fjárfesta til að stíga inn í. Einnig sé mikilvægt að fjárfesta í menntun og þjálfun fyrir batan sem samfélagið þurfi eftir stríðsástandið síðustu ár. Mikilvægt sé að undirbúa jarðveginn fyrir það sem koma skal. „Síðast en ekki síst undirbúa það sem kemur næst, óháð því hvað það verður.“