MİTHAT YURDAKUL / Ankara - Bin 188 aktif yapay zekâgirişimi bulunan Türkiye, Doğu ve Güneydoğu Avrupa’da yapay zekâunicorn’u (değeri 1 milyar doları aşan şirket) çıkarabilen tek ülke konumunda. Yurtdışında kurulan Türk kuruculu yapay zeka girişimleri, Türkiye merkezli girişimlere kıyasla çok daha yüksek yatırım tutarlarına ulaşabiliyor. Yapay zekâilgisi, patent rakamlarına da yüksek artışlarla yansıdı. Startups.watch ve Endeavor Türkiye’nin katkısıyla, girişim sermayesi fonu Yapay Zeka Fabrikası tarafından hazırlanan rapora göre, Türkiye’de bin 188 aktif yapay zeka girişimi bulunuyor. 24 katına ulaşıyor Türkiye, Doğu ve Güneydoğu Avrupa’da yapay zeka unicorn’u çıkarabilen tek ülke konumunda. Yurtdışında kurulan Türk kuruculu yapay zeka girişimleri, Türkiye merkezli girişimlere kıyasla çok daha yüksek yatırım tutarlarına ulaşabiliyor. Diaspora girişimlerinde ortalama yatırım tutarı, Türkiye’deki girişimlerin yaklaşık 24 katı seviyesinde. 2025 yılı itibarıyla diaspora girişimlerinin aldığı yatırımların medyan (orta değer) miktarı 2.4 milyon dolar seviyesindeyken, Türkiye merkezli girişimlerde bu rakam henüz 100 bin dolar bandında. Dünya genelinde 274 Türk aktif yapay zeka diaspora girişimi bulunurken, yapay zeka diasporası, son 1 yıl içinde 2 yapay zeka unicornu (Periodic Labs ve Fal.ai) çıkarmayı başardı. Mobil oyun konusunda Türk şirketlerinin ulaştığı beceri, yapay zeka uygulamalarının etkin kullanımında da öne çıkmayı kolaylaştırıyor. “Yapay Zekâ Galaksinin Koruyucuları...” Yapay zeka ilgisi patent rakamlarına da yansıdı. Türk Patent ve Marka Kurumu’na “yapay zeka” adı ile 187 markanın tescil ettirildiği öğrenilirken, yapay zeka adını içeren marka başvurularının ağırlıklı olarak 2024 yılından sonra yoğun şekilde yapıldığı ifade edildi. Türk Patent’e tescil ettirilen dikkat çekici bazı markalar şunlar oldu: “Yapay Zeka Ajansı, Yerli Yapay Zeka, Yapay Zeka Atlası, Yapay Zeka Varlık Yönetimi, Yapay Zeka İlaç Kozmetik, Yapay Zeka Üniversitesi, Yapay Zeka Koleji, Yapay Zeka Galaksinin Koruyucuları...”