Unnur Birna Jónsdóttir Backman leikur eitt af aðalhlutverkunum í nýrri íslenskri kvikmynd, Röskun, sem var frumsýnd í vikunni. Hún er svo gott sem alin upp í leikhúsinu, en móðir hennar var Edda Heiðrún Backman leikkona. Hún lék sitt fyrsta hlutverk í stórri erlendri sjónvarpsþáttaröð, Ørnen, en gekk svo í gegnum langt tímabil þar sem hún vildi alls ekki verða leikkona. Faðir Unnar er myndlistarmaðurinn Jón Axel Björnsson sem var með vinnustofuna sína á jarðhæðinni heima hjá þeim. Unnur Birna kíkti í Mannlega þáttinn á Rás 1 og ræddi við Gunnar Hansson og Guðrúnu Gunnarsdóttur um leiklistina, nýju kvikmyndina og ýmislegt fleira. Unnur Birna Backman gekk í gegnum mótþróaskeið á unglingsárunum og ætlaði alls ekki að verða leikkona. Hún ákvað eftir menntaskóla að slá til og hefur blómstrað síðan. Hún fer með hlutverk í Röskun, nýjum íslenskum sálfræðitrylli. Eins og að fara á sjó Röskun er sálfræðitryllir um ungan lögfræðing sem glímir við geðröskun eftir nauðgun svo hún veit ekki hvort um sé að ræða ímyndun, gerandann sem aldrei fannst eða hvort hún sé ásótt af konu sem var myrt í íbúðinni hennar tveimur árum áður. Handritið skrifaði Helga Arnardóttir og er myndin byggð á samnefndri bók Írisar Aspar Ingjaldsdóttur frá árinu 2019. Leikstjóri er Bragi Þór Hinriksson, eiginmaður Helgu. Þuríður Blær Jóhannesdóttir og Unnur Birna leika aðalhlutverk myndarinnar. Unnur segir að hlutverkið hafi verið krefjandi. Ég hef oft talað um að það að leika í sjónvarpi eða kvikmynd er svolítið eins og að fara út á sjó, þú bara hverfur. Þú ert mikið í þessum fasa, mætir í vinnuna og ert í tíu til tólf tíma og ferð svo bara heim. Sérstaklega ef þú ert stórt hlutverk er þetta bara það sem er í gangi þessa tvo mánuði. Hlutverkið krefjandi en stemningin yndisleg Þetta er spennumynd um þung málefni en stemningin á settinu einkenndist af hlýju. „Bragi Þór er svo yndislegur maður, það er svo bjart yfir honum og þetta var dásamleg reynsla,“ segir Unnur. „Það var allt rosalega kósý, þægilegt að vera á setti.“ En Unnur Birna leikur konu sem er hrædd stóran hluta myndar og í miklu tilfinningalegu uppnámi. „Að þurfa alltaf að leika konu í þessu ástandi, það tekur meira á en maður býst við. En það var alltaf yndislegt á setti, grínast og hlegið.“ Mikilvægt að öðlast innsýn í hugarheim þolanda Í undirbúningi fyrir hlutverkið las Unnur Birna bækur og hlustaði á sannsögulegar hljóðbækur um konur sem hafa orðið fyrir ofbeldi. Hún segir að það veiti mikilvæga innsýn í hugarheim þolenda og varpi ljósi á það sem margir eigi erfitt með að skilja, hvers vegna viðkomandi fari ekki frá makanum sínum. Fólk byrjar ekki bara samband með manneskju sem beitir ofbeldi og er leiðinlegur. Þetta byrjar vel en hægt og rólega fara veggirnir að hrynja. Það verða að vera hæðir á móti. Það var mikilvægt fyrir mig og okkur sem komum að myndinni að sýna það. Hætti að vera kúl að dansa og syngja og vera áberandi Sem fyrr segir er Unnur Birna alin upp umkringd listafólki. Faðir hennar er myndlistarmaður, móðir hennar leikkona, Brynja Jónsdóttir systur hennar er menntaður dansari og bróðir hennar Arnmundur Ernst Backman er leikari. Í uppeldinu voru listaverk alltumlykjandi og list í ýmsu formi. „Það var beisik á mínu heimili að fara í leikhús og við vorum alltaf með mikið af listaverkum í kringum okkur á heimilinu. Ég er mjög þakklát fyrir þetta uppeldi,“ segir hún. Þegar hún er spurð hvers vegna hún ákvað á tímabili að skipta um kúrs og hætti við að fara í leiklist segir hún: Ég var að ræða þetta um daginn við vini mína, þetta er samblanda af því að unglingsárin eru erfið fyrir flesta. Þú vilt passa inn, svo er vandræðalegt að vera opinn, vera hávær. Þegar Edda Heiðrún Backman móðir Unnar veiktist var Unnur fimm ára. Hún lamaðist og hætti til dæmis að geta dansað og sungið, sem var nokkuð sem hún gerði mikið bæði í starfi og á heimilinu. „Hún var alltaf að syngja með okkur og dansa og svo hvarf það og ég held það hafi verið samspil af þessu. Ég var unglingur og það var ekki lengur kúl að vera opinn, syngja og dansa og maður vildi passa í kreðsuna.“ Edda Heiðrún lést þegar Unnur Birna var átján ára og í Menntaskólanum í Reykjavík reyndi hún að fara í hefðbundnari áttir en fjölskyldan og læra arkitektúr eða líffræði. Þá hafði hún þegar reynt fyrir sér í leiklist um árabil. Stóð sig með prýði fimm ára í fyrsta hlutverkinu Fyrsta hlutverk Unnar Birnu fékk hún fimm ára í skandinavískri glæpaseríu sem heitir Ørnen. Þrátt fyrir ungan aldur lifði hún sig ótrúlega inn í hlutverkið í prufunni og var valin þrátt fyrir að framleiðendur leituðu að ljóshærðri og bláeygri stelpu, en Unnur Birna er dökkhærð og brúneyg. „Ég var eins og stunginn grís að leika fórnarlamb, stelpu sem var rænt af rússneskum auðkýfingum sem voru að missa barnið sitt og þurftu eitthvað líffæri. Þá lá við höggi að fara til Íslands að ræna barni,“ segir hún um söguþráðinn. „Ég var látin síga niður Krísuvíkurbjarg, fór í gúmmíbát fimm ára. Ég stóð mig víst með prýði.“ „Kannski langar mig að vera leikkona“ Hún lék svo í þáttum í leikstjórn Reynis Lyngdals og kvikmynd Hilmars Oddssonar en ákvað á unglingsaldri að gera eitthvað annað en að verða leikkona. Þegar hún fékk símtal frá Reyni Lyngdal skömmu eftir útskrift úr framhaldsskóla og var beðin um að leika í framhaldi þáttanna Hraunið ákvað hún að skipta aftur um stefnu. „Þá varð ég svo spennt og hugsaði: Kannski langar mig að vera leikkona. Þá sótti ég um í LHÍ.“ Síðan hún útskrifaðist hefur hún fengið ýmis hlutverk en hefur einbeitt sér að kvikmyndaleik. „Sem kemur mér rosalega á óvart því ég elska að vera á sviði. En maður þarf að fylgja flæðinu.“ Sem dáleidd að fylgjast með föður sínum mála Hún er líka áhugasöm um myndlistina og þegar fjölskyldan bjó á Skerplugötu í Litla Skerjafirði var faðir hennar með vinnustofu í kjallaranum. Unnur Birna fékk stundum að fara niður að fylgjast með honum við störf. Ég hef verið mikil pabbastelpa líka, var mikið með honum á vinnustofunni að teikna og mála. Það er rosalega áhugavert að horfa á pabba vinna, maður er sem dáleiddur. Sjálfri þykir henni gaman að teikna en hún málar lítið. Mér finnst gaman að mála þegar ég geri það og í LHÍ var ég held ég eini leiklistarneminn sem sótti um valáfanga á myndlistarbraut. Þá fórum við í prentverksmiðju til Seyðisfjarðar og ég hringdi í pabba og sagði: Ég ætla að skipta í myndlist. Faðir hennar ráðlagði henni samt að gera það ekki heldur halda áfram í leiklistinni sem Unnur Birna hefur sannarlega blómstrað í. Ekki persónuleg árás að vera hafnað Í leiklistinni segir hún að það sé mikilvægt að brynja sig gagnvart því sem fylgir öllum leikurum, höfnun til dæmis. „Þér er alltaf á einhverjum tímapunkti hafnað en þú mátt ekki taka það inn á þig.“ Faðir hennar hafi stundum talað um að myndlistarsýningar séu sem krossfesting fyrir listamanninn og Unnur Birna segir að um sumt sé leiklist svipuð. „Þú ert bara hér, að gefa sálina og líkamann, þetta ert bara þú. Það er algengt að taka það inn á sig ef það er eitthvað sem gengur ekki upp, eins og það sé árás á þig sem það er ekki.“ En það sé mikilvægt að aðskilja vinnuna frá persónulega lífinu og vera margt í senn. Ég er leikkona en svo margt annað, ég hef áhuga á að elda og fara í ræktina, elska að mála og teikna og skrifa í dagbækur, að innrétta heimilið. Að setja ekki öll eggin í sömu körfu er svo mikilvægt. Unnur Birna Backman gekk í gegnum mótþróaskeið á unglingsárunum og ætlaði alls ekki að verða leikkona. Hún ákvað eftir menntaskóla að slá til og hefur blómstrað síðan. Hún fer með hlutverk í Röskun, nýjum íslenskum sálfræðitrylli.