Σωρεία ερωτημάτων έθεσαν οι βουλευτές της Επιτροπής Γεωργίας στο Υπουργείο Γεωργίας, όσον αφορά στα μέτρα που λήφθηκαν, αναφορικά με τον αφθώδη πυρετό, ζητώντας επίμονα να ενημερωθούν για την πρόληψη, δεδομένου ότι υπήρχαν κρούσματα στα κατεχόμενα από τον περασμένο Δεκέμβριο. Την ίδια ώρα, εκφράστηκε δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι ενώ η υπουργός Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου, έχει αφιχθεί στην Κύπρο πριν την έναρξη της συνεδρίας, εντούτοις επέλεξε να μεταβεί στο Κέντρο Διαχείρισης Κρίσεως και όχι στο Κοινοβούλιο, ενώ δυσαρέσκεια εκφράστηκε και για το γεγονός ότι δεν ήταν παρών και ο Αρχηγός της Αστυνομίας. Ο εντοπισμός του πρώτου κρούσματος αφθώδους πυρετού την περασμένη Παρασκευή και η ραγδαία διασπορά του, ήχησε καμπανάκι σε όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες και αυτός είναι και ο λόγος που η Επιτροπή Γεωργίας αποφάσισε να θέσει το θέμα προς συζήτηση, σε έκτακτη συνεδρία. Ο πρόεδρος της Επιτροπής και βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιαννάκης Γαβριήλ, στην τοποθέτησή του ανέφερε πως «ακόμη μία φορά τρέχουμε πίσω από τα γεγονότα, δεν ξέρουμε σε ποιο βαθμό θα επηρεάσουν την κτηνοτροφία. Θέλουμε να γνωρίζουμε τα προληπτικά μέτρα που πάρθηκαν από το Υπουργείο από την ημέρα που εμφανίστηκε ο ιός στα κατεχόμενα. Ερωτήματα πολλά, όμως θέλουμε να ακούσουμε για άμεσα μέτρα στήριξη, άμεση στήριξη στους κτηνοτρόφους που θα απολέσουν εισοδήματα, θα χάσουν τα παιδιά τους, επειδή έτσι θεωρούν τα ζώα τους. Μας ενδιαφέρει περισσότερο να ξέρουμε τι έπρεπε να κάνουμε και δεν το κάναμε». Ο κ. Γαβριήλ, στη συνέχεια, σημείωσε πως «θέλω να ξέρω με ποιο τρόπο θα αναπληρωθεί ο ζωικός πληθυσμός που θα θανατωθεί, τι γίνεται με τα εμβόλια; Θα υπάρχει καραντίνα, όσον αφορά τις εξαγωγές; Τι δυνατότητες υπάρχουν για περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου; Είμαστε μικρό νησί και πρέπει να μας ενημερώσουν τι θα κάνουν. Το πιο σημαντικό είναι η αναπλήρωση του εισοδήματος σε εκείνους που έχουν πληγεί. Τα δάνεια τρέχουν, εισόδημα δεν έχουν, ζώα δεν έχουν, άρα είναι άνεργοι. Τα μέτρα πρόληψης που έχουν ληφθεί να κατατεθούν γραπτώς». Από πλευράς του, ο εκ των αντιπροέδρων του Δημοκρατικού Συναγερμού, Γιώργος Κάρουλας, ανέφερε πως η κατάσταση είναι οδυνηρή. «Αυτή τη στιγμή είναι προτεραιότητα πώς το περιορίζουμε να μην διαχυθεί περαιτέρω και να προκύψουν επιπλέον προβλήματα. Πώς θα γίνει και ποια κριτήρια για τις αποζημιώσεις; Ακούστηκαν πολλά νούμερα, ποια είναι τα κριτήρια και ποιο είναι το πραγματικό κόστος για ένα κτηνοτρόφο. Αν είναι 100 και εμείς θα του δώσουμε το 30, τους διαλύουμε, τους βάζουμε ταφόπλακα. Έγινε διαβούλευση με τις οργανώσεις γι’ αυτό το σκοπό; Αυτή τη δεδομένη στιγμή, το άμεσο είναι πώς το περιορίζουμε για να μην καλύψει όλο το νησί, ουαί και αλίμονο, ώστε να σώσουμε την κατάσταση. Αυτά τα άτομα έχουν δάνεια και τρέχουν. Αυτές οι φάρμες που έκτισαν με κόπο και μόχθο, όταν δεν μπορούν να πουλήσουν ημερήσια γάλα, θα πρέπει να το δούμε ως κράτος και να γίνουν οι αναγκαίες συστάσεις στην Κεντρική Τράπεζα για να δει με τα ιδρύματα, πώς αντιμετωπίζουν την κατάσταση». Ο κ. Κάρουλας, στη συνέχεια, επεσήμανε ότι «είναι πανδημία και όπως έδειξε το κράτος εν μέσω κορωνοϊού, να δείξει και τώρα, που η κατάσταση στην οικονομία είναι καλύτερα. Αυτά τα άτομα που έχτισαν το μέλλον τους σε αυτές τις φάρμες, θέλουν την απαραίτητη ψυχολογική στήριξη. Πρέπει να το δούμε ολιστικά, στην όλη διάσταση, επειδή είναι το μέλλον των ανθρώπων. Σε ένα κράτος δικαίου πρέπει να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα, ώστε τα άτομα να έχουν τα κατάλληλα αποτελέσματα». Ο επίσης βουλευτής του ΔΗΣΥ, Χαράλαμπος Πάζαρος, σημείωσε πως «μετά την υδατική κρίση ήρθε αυτή η πανδημία και από τη στιγμή, που μέσα από δημόσιες τοποθετήσεις, υπήρχαν πληροφορίες ότι πιθανό να υπήρχε ο ιός στις ελεύθερες περιοχές, προκύπτουν ευθύνες. Είναι γνωστό ότι στα κατεχόμενα υπήρχε ο ιός και έπρεπε να παρθούν μέτρα για να αποτρέψουμε αυτό που είμαστε εδώ. Το πιο εύκολο πράγμα είναι να επιρρίψουμε ευθύνες. Αν επεκταθεί ο ιός η καταστροφή θα είναι μεγάλη και οι επιπτώσεις αλυσιδωτές, για όλους. Θέλουμε να δούμε αν ήρθαν στην Κύπρο τα εμβόλια, αν υπάρχει κάποια ένδειξη με αριθμούς για οικονομική βοήθεια από την ΕΕ, θέλουμε να δούμε ποια μέτρα έχουμε πάρει για να αποτρέψουμε την έκταση του ιού, κατά πόσο θα επηρεαστούν οι εξαγωγές στο χαλλούμι, πόσο θα επηρεαστούν οι καταναλωτές και αν θα υπάρχει μείωση στην παραγωγή, πόσα ζώα θα θανατωθούν. Έχει λεχθεί ότι δεν μπορούν να κάνουν ελέγχους επειδή δεν υπάρχει προσωπικό. Δεν θεωρώ ότι είναι δικαιολογία αυτό. Να πλάσουμε προσωπικό για να ανταποκριθούμε στις ανάγκες». Ο Κυριάκος Χατζηγιάννης, επίσης βουλευτής του ΔΗΣΥ, σημείωσε πως «νομοθεσίες υπάρχουν, δεν είναι κάτι που βιώσαμε πρώτη φορά, αυτά τροχοδρομούνται. Δεν χρειάζεται να διεκδικήσουμε. Σήμερα πρέπει να δούμε ποια είναι η διαχείριση που γίνεται. Τέτοια περιστατικά θέλουν ιδιαίτερη μεταχείριση. Πρέπει να δούμε την ιατρική διάσταση και τις επιπτώσεις στην οικονομία. Υπάρχουν ευρωπαϊκές νομοθεσίες, χρειάζεται στρατηγική. Αν μας ικανοποιεί να δούμε πώς θα το ζητήσουμε. Αν δεν μας ικανοποιεί να δούμε τι χρειάζεται». Κλείνοντας, ο κ. Χατζηγιάννης, σε έντονο ύφος, σημείωσε πως «έπρεπε να ήταν και ο Γενικός Ελεγκτής και ο Αρχηγός της Αστυνομίας παρόντες». Ο Πρόδρομος Αλαμπρίτης, βουλευτής του ΔΗΣΥ, στη δική του σύντομη τοποθέτηση, τόνισε πως «ζούμε πρωτόγνωρες καταστάσεις και μέσα από την εμπειρία των προηγούμενων ημερών, πρέπει το Υπουργείο να λάβει δράση. Οι οδηγίες δεν ήταν ξεκάθαρες και ο κόσμος δεν ήξερε τι να κάνει. Κόσμος που επηρεάστηκε ήθελε οδηγίες και δεν ήξερε τι να κάνει». Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ανδρέας Πασιουρτίδης, από πλευράς του, θέλησε να αναφερθεί στο γεγονός ότι η υπουργός Γεωργίας επέλεξε να μην παρουσιαστεί στην Επιτροπή και να δώσει η ίδια εξηγήσεις. Όπως σημείωσε «θεωρώ ότι από τη στιγμή που είναι Κύπρο η υπουργός, έπρεπε να είναι παρούσα. Έπρεπε να ήταν εδώ. Επίσης, πρέπει να χωρίσουμε σε τρεις περιόδους την κρίση. Από το Δεκέμβριο μέχρι το πρώτο κρούσμα, από το πρώτο κρούσμα μέχρι σήμερα και από εδώ και πέρα. Από το Δεκέμβριο που εντοπίστηκε το πρώτο κρούσμα στα κατεχόμενα, ποια μέτρα λήφθηκαν; Όταν παρουσιάστηκε αυτό το ζήτημα, βάλαμε ζώνες προστασίας στις μονάδες που ήταν κοντά στην γραμμή αντιπαράταξης; Κάναμε αιφνίδιους ελέγχους; Υπήρχε περιθώριο προληπτικού εμβολιασμού και δεν το κάναμε; Είχαμε αναφορές ότι μονάδες πλήγηκαν και δεν τους επισκέφτηκε κανένας από το κράτος. Σε τέτοιες κρίσεις το πρώτο χέρι έχει το κράτος». Ο κ. Πασιουρτίδης επεσήμανε πως «από εκεί και πέρα, θέλουμε να ξέρουμε πόσα ζώα θα θανατωθούν, έχει μεγάλη σημασία. Επίσης κάποιοι ισχυρίζονται ότι ο εμβολιασμός μπορεί να σώσει αριθμό ζώων. Τι γίνεται με το γάλα που πρέπει να πεταχτεί; Για τις αποζημιώσεις πρέπει να δούμε και πέραν από τις αποζημιώσεις και τα άλλα μέτρα που προκύπτουν, όπως δάνεια. Την ώρα που άνθρωποι βλέπουν τις περιουσίες μίας ζωής να χάνονται με κίνδυνο αφανισμό, ο πρώτος που θέλουν να δουν δεν είναι η Αστυνομία αλλά ένα σύμμαχο που θα ήθελαν για να διαχειριστούν την κρίση. Η Αστυνομία θα μπορούσε να πάει άλλη μέρα». Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΑΚΕΛ, Γιώργος Λουκαΐδης, από πλευράς του, επεσήμανε πως «θα ήθελα να προσθέσω στην παρατήρηση για την υπουργό. Δεν είναι τώρα που παίρνει ενημέρωση για το θέμα. Είχατε αναφέρει ότι πήγε στο κέντρο διαχείρισης κρίσης. Εδώ είναι Βουλή και θεωρώ ότι ήταν και είναι ενήμερη για το τι γίνεται και έχει γνώσει και θα μπορούσε να δώσει δύο ώρες για να ενημερώσει την Επιτροπή». Ο κ. Λουκαΐδης τόνισε ότι «αυτή την ώρα, η πιο σημαντική πτυχή είναι η στήριξη των επηρεαζόμενων. Η πρόληψη είναι ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης. Υπήρχε εθνικό σχέδιο που είχε ενεργοποιηθεί και έχει δουλέψει; Ενεργοποιήθηκε και δούλεψε σε σχέση με τα κατεχόμενα και την πιθανότητα η ασθένεια να μεταφερθεί από τα κατεχόμενα στις ελεύθερες περιοχές; Ποια μέτρα είχαν ληφθεί όλο αυτό το διάστημα; Αντιλαμβάνομαι ότι ακόμη και με άλλα ζώα ή πτηνά μπορεί να μεταφερθεί ο ιός. Ποιες είναι οι δυνατότητες του κράτους για ταφή; Πόσο χρόνο θα πάρουν αυτές οι διαδικασίες για να ενεργοποιηθούν; Το τελευταίο ποια είναι η εκτίμηση για πιθανότητα επέκτασης και πόσο έτοιμοι είμαστε για καταβολή αποζημιώσεων;». Ο βουλευτής του Δημοκρατικού Κόμματος, Χρίστος Ορφανίδης, σημείωσε πως η κατάσταση είναι τραγική και άτομα που έχασαν τα ζώα τους, έκλαιγαν και αυτό υπογραμμίζει την τραγικότητα της κατάστασης. «Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε πως έχει πληροφορίες πώς έφθασε ο αφθώδης πυρετός, άρα κάποιος τον ενημέρωσε από το Υπουργείο. Είναι Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Εσείς που είστε εδώ ξέρετε τι εννοεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και αυτές τις πληροφορίες να μας τις πείτε. Υπάρχουν αρκετές πληροφορίες και λέχθηκε ότι θα προχωρήσετε σε θανάτωση ζώων, αν υπάρχει τέτοια πρόθεση επίσημα να μας την πείτε. Επίσης, λέχθηκε ότι κυκλοφορούν ποσά αποζημιώσεων, θέλω να μας ενημερώσετε. Τι προληπτικά μέτρα λήφθηκαν, επειδή ξέραμε από το Δεκέμβριο υπήρχε στα κατεχόμενα η εξέλιξη αυτή. Έπρεπε να μας χτυπήσει η ασθένεια για να μην θεωρούμαστε ελεύθερο κράτος;». Στη δική του σύντομη τοποθέτηση, ο επίσης βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ανδρέας Αποστόλου, ανέφερε «θέλουμε να ξέρουμε τον ακριβή αριθμό των ζώων που θα θανατωθούν. Ακούσαμε για 100,000». Ο βουλευτής του ΕΛΑΜΛ, Λίνος Παπαγιάννης, επεσήμανε πως «θα έπρεπε να είναι ο Αρχηγός της Αστυνομίας εδώ. Θέλουμε να ξέρουμε αν έχουμε παραλάβει εμβόλια και τα έχουμε δώσει στα κατεχόμενα, πόσα είναι και έχει απόθεμα. Επίσης, από την ημέρα που το ήξεραν οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες ποια ήταν, η Παρασκευή ή προηγουμένως; Ήξεραν οι αρμόδιες υπηρεσίες ότι έγινε θανάτωση ζώων; Ενημερώθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες οι επηρεαζόμενοι; Θέλω να κάνω μία εισήγηση για τους επαρχιακούς ψεκασμούς. Υπάρχουν περιοχές που δεν έχουν επηρεαστεί και αν αυτό είναι ένα εμπόδιο για να μην υπάρχει επέκταση, καλό είναι να γίνει». Ο βουλευτής της Δημοκρατικής Παράταξης, Αλέκος Τρυφωνίδης, σημείωσε πως «είμαστε ενώπιον μίας εθνικής τραγωδίας και είμαστε στην αρχή και δεν ξέρουμε το εύρος της καταστροφής. Μπήκαν πολλά ερωτήματα και το πώς μεταδόθηκε και ποια μέτρα και πώς θα μας απαντήσουν οι αρμόδιοι. Ένας πυλώνας που δεν ρωτήθηκε είναι με το θέμα της σκόνης και αν υπάρχει η δυνατότητα μετάδοσης του ιού. Ποια είναι τα πρωτόκολλα που εφαρμόζονται σε αυτές τις περιπτώσεις και ποιος θα τα εφάρμοζε; Υπάρχουν ειδικά ευρωπαϊκά πρωτόκολλα; Αν υπάρχουν να μας κατατεθούν και πώς εφαρμόστηκαν και πότε;». Στην συνέχεια, ο κ. Τρυφωνίδης σημείωσε πως «θα πρέπει να έρθει εδώ ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης και ο Αρχηγός της Αστυνομίας για την απόφασή τους να σταματήσουν τους 300 οριοφύλακες, που ήταν στην Πράσινη Γραμμή. Ακούσαμε ότι πήγαν στην Αστυνομία κάποιοι, άλλοι σταμάτησαν». Ο βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, σε δική του τοποθέτηση, σημείωσε πως έστειλε ερώτημα με είκοσι τέσσερα σημεία στις αρμόδιες υπηρεσίες, ενώ τόνισε ότι «θέλω να ξέρω πώς γίνεται η θανάτωση; Ποιος είναι ο αριθμός των ζώων; Πόσα ζώα μπορεί να διαχειριστεί η μονάδα στην Κοφίνου; Θα γίνει ταφή; Έχουμε μεθόδους μη διασποράς;».