در مشروطه علمای ایرانی نقش بسیار پررنگ‌تری نسبت به علمای عثمانی داشتند

آغاز تکاپوهای مشروطه‌خواهی در هردو کشور تقریباً همزمان بود و زمانی که در عثمانی، نوعثمانیان با عبور از گفتمان تنظیمات، مفاهیم مشروطه‌خواهی را طرح می‌کنند؛ پیشگامان مشروطۀ ایران نیز همین کار را می‌کنند. مثلا مباحث مستشارالدوله و ملکم ازحیث زمانی فاصلۀ چندانی با علی سعاوی و نامق کمال ندارد.