Fjögur ár eru frá innrás Rússa í Úkraínu. Mörg hundruð þúsund manns hafa fallið í valinn og milljónir hrakist á flótta. Þótt eyðileggingin sé auðvitað mest í Úkraínu finnur almenningur í Rússlandi fyrir stríðinu og fórnarkostnaði þess. Í samtali við Kastljós segir Kate de Pury, yfirmaður Sambands evrópskra sjónvarpsstöðva (EBU) í Moskvu, stríðið hafa sett mark sitt á nánast alla þætti samfélagsins í Rússlandi. Mannfallið sé sérstaklega áþreifanlegt. „Skoðanakönnun sem sjálfstæður aðili gerði í síðasta mánuði benti til þess að stríðið hafi haft bein áhrif á að minnsta kosti þriðjung Rússa. Það þýðir að þau þekkja einhvern sem hefur fallið eða særst.“ Stríðið bítur í heimilisbókhaldið Auk þess hafa stjórnvöld gripið til lagalegra aðgerða til að hafa aukna stjórn á samfélaginu, auk þess sem hættan er orðin áþreifanleg í landamærahéruðum þar sem Úkraínuher gerir oft drónaárásir. Þá sé almenningur farinn að finna fyrir efnahagslegum afleiðingum. „Þegar farið er út á götu og almenningur spurður beint þá talar fólk hreinskilnislega um áhrifin sem verðhækkanir og skattahækkanir hafa á heimilsbókhaldið. Fólk setur það ekki endilega í samhengi við stríðið, sem er mjög dýrt, en það er mjög opinskátt um það að hafa minna á milli handanna. Það bendir til þess að sjóðir Rússa séu að tæmast, þannig að nú veit fólk að þessi aukni kostnaður hefur bein áhrif á afkomu þess.“ Um þriðjungur Rússa kveðst hafa orðið fyrir beinum áhrifum af stríðinu í Úkraínu, segir yfirmaður EBU í Moskvu. Mannfallið sé áþreifanlegt og almenningur farinn að finna fyrir efnahagslegum afleiðingum stríðsrekstursins. Segir almenning finna fyrir hryllingi fórnarkostnaðarins Þrátt fyrir vaxandi álag segir de Pury að almenningsálitið sé tvíbent. „Við sjáum undiröldu þreytu og ég myndi líka segja raunverulegs hryllings yfir gjaldinu, “ segir de Pury og vísar til mannfallsins.“ En jafnframt sé vilji til að berjast áfram. Fólk hafi bundið vonir við að endurkoma Donalds Trump í Hvíta húsið myndi flýta fyrir stríðslokum en ári síðar hafi þær vonir dvínar. „Þegar við tölum við venjulega Rússa segjast þeir allir vilja frið og vera þreyttir á stríðinu, en algengasta svarið er að stríðinu þurfi að ljúka og það á þeirra forsendum.“ Eina leiðin sé að bæta í hernaðinn og klára dæmið. „Hvort það sé mögulegt er svo önnur spurning.“ Viðskiptaþvinganir virðast farnar að virka Hún segir ómögulegt að segja hversu lengi Rússar geti haldið stríðinu áfram. Þeim hafi hingað til tekist að milda áhrif refsiaðgerða en nú séu farið að hægja á ríkisrekstrinum og jafnvel knúið fram hagvöxt um tíma. „Því er nú lokið, bæði vegna lækkandi olíuverðs og vegna viðbótarþvingana sem virðast virka.“ Þrátt fyrir það njóti Rússar enn stuðnings stórra ríkja eins og Kína og að hluta til Indlands, sem geri erfitt fyrir að spá um endalokin. „Gleymum ekki að þetta stríð er háð á hugmyndafræðilegum grunni og efnahagurinn virðist hreinlega laga sig að því. “ Fjölmiðlar sæta harðsvíruðum takmörkunum Það er lítið sem ekkert svigrúm fyrir gagnrýna umfjöllun um stríðið í rússneskum fjölmiðlum, að sögn de Pury. Þá sæti erlendir fjölmiðlar, eins og EBU, harðsvíruðum takmökunum. „Til dæmis megum við ekki fjalla um neins konar andstöðu við stríðið. Það er líka afar áhættusamt að fara í kirkjugarð og mynda þann fjölda nýtekinna grafa sem eru þar. Ég held að okkur finnist við ekki alveg óhult. Við vitum að ef við misstígum okkur gæti það haft alvarlegar afleiðingar fyrir okkur. Þrátt fyrir það sé mikilvægt að vera á staðnum. „Okkur finnst að við þurfum að vera hér. Við verðum að sinna starfinu og bera vitni um það sem gerist hérna megin í þessu máli.“ Horfa má á viðtalið við Kate de Pury hér að ofan.