شرق مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) و رتبهبندی دانشگاههای ایران
مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام در سال ۱۳۸۷ در شهر شیراز و با مجوز وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تأسیس شد. هدف اولیه این مؤسسه، رتبهبندی دانشگاههای کشورهای اسلامی، نمایهسازی نشریات علمی این کشورها و انجام فعالیتهای مرتبط با علمسنجی در جهان اسلام بود. محسن هوشمند-عضو هیئت علمی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان: مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام در سال ۱۳۸۷ در شهر شیراز و با مجوز وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تأسیس شد. هدف اولیه این مؤسسه، رتبهبندی دانشگاههای کشورهای اسلامی، نمایهسازی نشریات علمی این کشورها و انجام فعالیتهای مرتبط با علمسنجی در جهان اسلام بود. این مؤسسه بهعنوان یک نهاد پژوهشی مستقل، به ریاست دکتر جعفر مهراد، استاد بازنشسته کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاه شیراز، بنیانگذاری شد. در حال حاضر ریاست آن بر عهده دکتر علویانمهر، از استادان برجسته شیمی کشور است. بر اساس مأموریت و چشمانداز اعلامشده در وبگاه رسمی مؤسسه، تمرکز اصلی آن بر علمسنجی در کشورهای اسلامی است. با این حال، به دلایلی که نیازمند بررسی دقیقتر است، این هدف در سطح کشورهای اسلامی بهطور کامل محقق و ممکن نشد. از جمله دلایل احتمالی میتوان به ضعف ارتباط با نهادهای علمی سایر کشورها، اولویت رویکردهای ملی در کشورهای عضو، تفاوتها و رقابتهای سیاسی و علمی میان کشورهای اسلامی، محدودیتهای ارتباطی و بینالمللی ایران و نیز کمبود زیرساختهای لازم برای تعاملات علمی بینالمللی اشاره کرد. در نتیجه، با وجود حفظ چشمانداز رسمی، در عمل مأموریت مؤسسه بهتدریج تغییر یافت و وظایفی مانند رتبهبندی دانشگاههای داخلی، ارائه گزارشهای علمسنجی از وضعیت علم در ایران، آموزش علمسنجی به دانشگاهها و مدیریت سامانههایی مانند «نان» (نظام ایدهها و نیازها) به آن واگذار شد. ۱. جایگاه فعلی ISC در نظام ارزیابی دانشگاهها: با وجود تحققنیافتن کامل مأموریت اولیه در سطح جهان اسلام، رتبهبندی ISC اکنون نقش مهمی در ارزیابی داخلی دانشگاههای ایران ایفا میکند. حتی وزارت علوم در برخی موارد، تخصیص بودجه به دانشگاهها را بر اساس امتیاز و رتبه کسبشده در این نظام تعریف میکند. این رویکرد تا حدی موجب پویایی بیشتر در نهادهای علمی شده و آنها را از رکود نسبی خارج کرده است.