Кои се барањата на САД кон Иран? Александра Спасеска 26.02.2026 / 17:55 Свет САД влегуваат во преговори за нуклеарната програма на Иран со многу строги барања. Вашингтон и Техеран се уште се далеку од договор што би спречил војна, пишува Wall Street Journal. Американските пратеници Стив Виткоф и Џаред Кушнер започнаа клучна рунда разговори во Женева денеска под силен притисок од „јастребите“ во администрацијата и републиканците во Конгресот да не се согласат со договор што би можел да се протолкува како отстапка кон Иран. Ова се петте клучни барања Затворање и демонтирање на сите три главни нуклеарни објекти: Фордоу, Натанц и Исфахан Предавање на целиот збогатен ураниум на Соединетите Американски Држави Договорот мора да биде траен, без временско ограничување Без збогатување на ураниум (само медицинскиот реактор во Техеран е дозволено да работи) Само минимално олеснување на санкциите веднаш, повеќе само ако Иран се придржува до договорот на долг рок Барање за демонтирање на објектите и предавање на збогатениот ураниум Според WSJ, американските преговарачи требало јасно да стават до знаење дека Иран мора да ги демонтира своите три главни нуклеарни објекти - во Фордоу, Натанц и Исфахан - и да го предаде целиот преостанат збогатен ураниум на Соединетите Американски Држави. Вашингтон, исто така, инсистира дека секој нуклеарен договор мора да биде траен, без временско ограничување, за разлика од договорот постигнат за време на администрацијата на Барак Обама, кој предвидуваше постепено укинување на ограничувањата. Републиканците го нарекуваа договорот премногу слаб со години. За време на неговиот прв мандат, Трамп се повлече од тој договор, познат како Заеднички сеопфатен план за акција (JCPOA), и повторно воведе строги санкции врз Иран. Барањата на САД доаѓаат откако Трамп предупреди во своето обраќање за состојбата на нацијата завчера дека Иран продолжува да развива нуклеарно оружје и балистички ракети што би можеле да стигнат до САД, обвинувања што Техеран ги негира. Закани за воен удар и концентрација на сили Барањата би можеле да бидат тешки за прифаќање од страна на Техеран во време кога двете страни се обидуваат да најдат дипломатска алтернатива на американскиот напад. Трамп се закани со воена акција ако не се постигне договор и концентрираше значајни сили во близина на Иран, вклучувајќи два носачи на авиони, напредни борбени авиони, уништувачи и противракетни системи. Иран изјави дека ќе го смета секој напад, дури и ограничен, како повод за сеопфатен одговор. „Ова би можело да биде последната шанса за постигнување договор“, рече Саеид Голкар, вонреден професор на Универзитетот во Тенеси во Чатануга и експерт за иранската војска. „Ако тоа не функционира, САД ќе го решат со воени средства она што не можат да го решат со дипломатија“. Remote video URL Иран нуди отстапки, но инсистира на збогатување Иран инсистира на своето право да збогатува ураниум, но понуди предлози за да се обиде да го смири Вашингтон. Тие вклучуваат намалување на нивото на збогатување од сегашните 60% на 1,5%, привремено суспендирање на збогатувањето за неколку години или повторна обработка под арапско-ирански конзорциум со седиште во Иран. Дискусиите засега се хипотетички, бидејќи нуклеарната програма на Иран беше во голема мера уништена во 12-дневната војна со Израел и САД минатиот јуни. САД инсистираат на нула збогатување, но американските претставници велат дека преговарачкиот тим би можел да му дозволи на Иран да го рестартира реакторот во Техеран што би користел многу ниско збогатен ураниум за медицински цели. Large US airlift toward the Middle East continues today: F-35s squadrons supported by tankers seen crossing the Atlantic, 2 F22 Squadrons have landed in Britain and will travel to the Middle East soon, more transports are seen heading to and from Middle East/Diego Garcia bases. pic.twitter.com/ekwZwCEXaJ — WarMonitor (@WarMonitor3) February 26, 2026 Внатрешни притисоци Дури и таквата отстапка се соочува со силен отпор од јастребите во администрацијата и меѓу републиканските пратеници. Некои претставници и пратеници се загрижени и за содржината и за перцепцијата дека Трамп би можел да прифати договор со ограничено збогатување. Републиканскиот сенатор Линдзи Греам, близок сојузник на Трамп, вчера изјави дека ако Иран размислува да дозволи „многу малку збогатување за да го спаси образот, заборавете на тоа“. Санкции, ракети и регионални милиции Соединетите Американски Држави нудат само минимално олеснување од санкциите како дел од договорот, што е дополнителен камен на сопнување бидејќи Иран очекува многу поголемо олеснување за својата оптоварена економија, чии слабости предизвикаа масовни протести против режимот претходно оваа година. Американските претставници велат дека Вашингтон сака да види долгорочно почитување на договорот пред да разгледа дополнително олеснување од санкциите и други придобивки. Иако Вашингтон би сакал Иран да ја ограничи својата програма за балистички ракети и поддршката за регионалните сојузници и милиции, разговорите во Женева првенствено се насочени кон спречување на Иран да се стреми кон нуклеарно оружје. Некои претставници веруваат дека прашањата за ракетите и поддршката на милициите би можеле да ги решат регионалните партнери на Америка со поддршка од САД. Други тврдат дека Вашингтон треба да инсистира на поширок договор што би ја опфатил нуклеарната програма, ракетите и милициите, но признаваат дека дури и договор само за нуклеарно оружје би бил значаен почеток ако тоа е единствената достапна опција. Предупредувања за балистички ракети Високи американски претставници изразија загриженост дека Иран развива балистички ракети со поголем дострел, но не дадоа дополнителни детали. „Нема да шпекулирам колку се далеку напред, но сосема е јасно дека се обидуваат да развијат интерконтинентални балистички ракети“, изјави државниот секретар Марко Рубио пред новинарите во среда. „А инсистирањето на Иран воопшто да нема дискусија за балистички ракети е голем, голем проблем. И тука ќе застанам.“ Според Wall Street Journal, разликите меѓу Вашингтон и Техеран остануваат длабоки, а влоговите се високи - бидејќи неуспехот на преговорите ја зголемува веројатноста за директен воен конфликт. САД Иран Автор/Извор А.С. Прикажи во метро On