„Гренланд ефектот“ ја поттурна Данска кон предвремени избори Александра Спасеска 26.02.2026 / 19:03 Свет Данската премиерка Мете Фредериксен распиша парламентарни избори за 24 март, седум месеци пред крајот на нејзиниот мандат, велејќи дека тоа ќе бидат „клучни избори“ за иднината на земјата, нејзиниот народ и Европа како целина. Таа најави предлог за данок на богатство како клучни потези и вети дека ќе го зачува единството на Кралството Данска и ќе ја зајакне европската соработка. „Данска и Европа мора да застанат на свои нозе, а нашата заедница мора да биде обезбедена за иднината“, рече Фредериксен. „Гренланд ефектот“ го крева рејтингот на Владата Одлуката за распишување избори доаѓа во време кога премиерката забележува пораст на поддршката во анкетите, што данските медиуми го нарекуваат „Гренланд ефект“. По слабиот резултат на локалните избори, на кои социјалдемократите ја загубија власта во Копенхаген за прв пат по децении, Фредериксен ја зајакна својата политичка позиција благодарение на нејзиниот цврст одговор на кризата предизвикана од повторените закани на поранешниот американски претседател Доналд Трамп за можна инвазија на Гренланд. Гренланд, автономна територија во рамките на Кралството Данска, се најде во центарот на вниманието на меѓународната јавност. Фредериксен успеа да ги обедини европските сојузници за да го одбранат суверенитетот на Данска и Гренланд, и покрај заканите за трговска одмазда од Вашингтон. Овој потег, според анкетите на јавното мислење, предизвика таканаречено „обединување околу знамето“ и зголемување на личниот рејтинг на одобрување на премиерот. Невообичаената влада на пресвртница Сегашната влада, формирана во 2022 година, е необична коалиција на партии од левото и десно од центарот. Самата Фредериксен претходно ја нарече „невообичаена“, а разликите меѓу партнерите - на пример по прашањето за данокот на богатство - честопати излегуваа на виделина. Изборите би можело да доведат до преструктуирање на политичката сцена и формирање на поидеолошки хомогено мнозинство. Премиерката изјави дека не исклучува никакви опции и е подготвена да соработува и со центристичките и со левичарските партнери за да обезбеди трет мандат. Покрај предизвиците поврзани со Гренланд и надворешната политика, кампањата ќе се фокусира и на домашните прашања: нееднаквост и распределба на богатството, пензиска реформа, имиграција, политика на домување и намалување на административните бариери за економијата. Најновите анкети покажуваат зголемување на поддршката за социјалдемократите на околу 22–23 проценти, што е видливо закрепнување во споредба со 18 проценти во декември. Сепак, аналитичарите предупредуваат дека политичката сцена е фрагментирана и дека кампањата би можела да биде напната, особено затоа што претходните коалициски партнери сега ќе се најдат на спротивставени страни. Така, Данска влегува во кратка, но интензивна изборна трка во време на зголемени геополитички тензии. Дали „Гренланд ефектот“ ќе биде доволен за новиот мандат на Мете Фредериксен ќе се знае уште на 24 март. Данска Гренланд Автор/Извор А.С. Прикажи во метро On