Како две години доење влијаат врз телото на мајката? Александра Спасеска 26.02.2026 / 19:30 Здравје Иако доењето дете до две или повеќе години понекогаш сè уште се смета за табу, тоа може да има позитивно влијание врз емоционалната состојба на мајката. Откако детето ќе наполни две години, доењето станува поефикасно, побрзо и поретко, но без разлика колку долго трае, сè уште е заморно и исцрпувачко за многу мајки. „Иако јас лично сè уште се чувствувам привилегирано што ја дојам мојата две и полгодишна ќерка, еден дел од мене е исцрпен, а моето ниво на енергија не е она што беше порано. Ова ме тера да се запрашам дали доењето толку долго може да биде една од причините за овој замор“, пишува Хана Силверман за Parents . Препораки и статистика Светската здравствена организација (СЗО) препорачува продолжување на доењето со комплементарни храни до двегодишна возраст или повеќе, додека американските упатства за исхрана препорачуваат доење најмалку една година. Сепак, статистички гледано, малку мајки дојат толку долго. Според Центрите за контрола и превенција на болести (CDC), 83,2% од доенчињата се доени, но тој број се намалува на 78,6% по еден месец. До шест месеци, 55,8% од доенчињата сè уште примаат мајчино млеко, но само 24,9% се исклучиво доени. Се проценува дека само 11,5% од мајките дојат повеќе од две години. Родителите донесуваат одлука да престанат од многу причини, вклучувајќи намалено производство на млеко, болка или непријатност или едноставно лични преференции. Нема правилна или погрешна одлука сè додека бебето е здраво. За оние кои продолжуваат, продолженото доење влијае на хормоните, нивото на енергија и нутритивните потреби, а со тоа и на физичкото и менталното здравје. Телото по породувањето Емоционалниот и физичкиот ролеркостер во раниот постпартален период е добро познат, а доењето може дополнително да ги комплицира работите. Надин Розенблум од болницата Џонс Хопкинс објаснува дека по породувањето, нивото на прогестерон се намалува, што го потиснува производството на млеко, додека пролактинот, кој го контролира производството на млеко, и окситоцинот, кој го стимулира рефлексот на испуштање, се зголемуваат. „Во исто време, телото се опоравува од бременоста и породувањето, ги прераспределува течностите, го забрзува метаболизмот и го дава приоритет на производството на млеко. Како резултат на тоа, раниот постпартален период е често многу физички и емоционално интензивен“, вели Џули Матени, основач на LA Lactation, LLC. До околу 6 до 12 недели постпартално, мајките често забележуваат промена во нивото на енергија. „Хормоналните модели почнуваат да се стабилизираат, што го означува преминот од воспоставување на лактација кон долгорочно одржување“, вели Матени. Базалните нивоа на пролактин се намалуваат, иако продолжуваат да растат за време на доењето, а окситоцинот станува поконзистентен. „Многу мајки забележуваат поголема енергија и емоционална стабилност во оваа фаза, бидејќи телото излегува од почетната интензивна фаза и влегува во поефикасен ритам“, додава таа. Промени по втората година Додека детето наполни две години, лактацијата е биолошки добро воспоставена и многу поефикасна отколку што беше во првите месеци, вели Матени. Иако децата на оваа возраст претежно јадат цврста храна, тие сè уште имаат корист од мајчиното млеко, кое обезбедува антитела како одговор на бактериите од околината и го поддржува нивниот имунолошки систем. Бидејќи доењето има тенденција да биде пократко и поретко, окситоцинот и пролактинот продолжуваат да ја поддржуваат лактацијата, но со помалку флуктуации што ставаат помал товар на телото. „Од физиолошка гледна точка, доењето на двегодишно дете е многу помал товар за мајката отколку доењето на новороденче. Долготрајната лактација станува состојба на одржување, а не период на висока биолошка побарувачка“, вели Матени. Предности од долготрајното доење За некои мајки, доењето може дури и да ја подобри нивната емоционална благосостојба. „Додека нивното дете наполни две години, многу мајки откриваат дека доењето има мало влијание врз нивното дневно ниво на енергија и дури може да има смирувачки или регулаторен ефект“, вели Матени. „Верувањето дека самото доење ја троши енергијата на мајката ја игнорира пошироката слика и факторите што придонесуваат за замор, како што се лошата исхрана, хроничната лишување од сон, стресот и целокупниот ментален товар од грижата за детето.“ Исцрпеноста е реална Сепак, данокот што доењето го нанесува врз мајките не треба да се потценува. „Родителството е одземање енергија без разлика како го храните вашето дете“, вели Розенблум. Акушер-гинекологот д-р Дејвид Гозланд вели дека не треба да го потценуваме напорот потребен за долгорочно доење. „До првата или втората година, не зборуваме само за калориите потребни за производство на млеко, туку за кумулативната лишување од сон и физичката исцрпеност од тоа да бидете достапни 24/7 во текот на една година или повеќе.“ Тој забележува дека иако нивото на хормоните се стабилизира со текот на времето, тие можеби нема целосно да се вратат на нивоата пред бременоста сè додека доењето не се прекине целосно. „Дури и ако двегодишно дете дои само еднаш или двапати на ден, самиот чин на доење го одржува пролактинот покачен. Пролактинот е одличен за млекото, но го потиснува естрогенот“, вели д-р Гозланд, додавајќи дека естрогенот делумно придонесува за енергијата на жената. Бидејќи естрогенот игра улога во регулирањето на енергијата, некои мајки може да чувствуваат хроничен замор кога нивоата остануваат ниски подолг временски период. „Сето ова значи дека иако телото е неверојатна машина дизајнирана да се справи со доењето, мора да препознаеме дека „долгорочно“ не значи „без напор“, заклучува таа. Како да се грижите за себе? Ако се чувствувате исцрпено во кој било момент за време на доењето, лекарите препорачуваат одморот да ви биде приоритет и да се обратите до оние околу вас за помош за да си обезбедите одмор од грижата за децата. Д-р Гозланд додава: „Никој не треба да ве притиска да продолжите подолго отколку што е соодветно за вашето тело и семејство. Најголемата грешка што ја гледам е кога жените ја игнорираат сопствената исцрпеност затоа што им е кажано дека подолго е секогаш подобро. Доењето треба да биде поддршка на вашето здравје и здравјето на вашето бебе, а не на неговото загрозување.“ Ако се борите со замор или општа здравствена состојба, без разлика дали доите или не, задолжително побарајте лекарски совет. Запомнете, не можете да се грижите за вашето бебе ако прво не се грижите за себе. доење женско здравје Автор/Извор А.С. Прикажи во метро On