Η Αττική βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διαχείριση απορριμμάτων που αγγίζει πλέον τα όρια της κρίσης, με την αγορά να προειδοποιεί ότι το σύστημα λειτουργεί οριακά και απαιτούνται άμεσες αποφάσεις για να αποφευχθούν σοβαρές δυσλειτουργίες. «Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι η Αττική κοντεύει να πνιγεί στα σκουπίδια. Πρέπει να προχωρήσουν άμεσα οι αποφάσεις και τα έργα», επισημαίνουν χαρακτηριστικά άνθρωποι του κλάδου στο iefimerida.gr περιγράφοντας μια κατάσταση που απειλεί να εξελιχθεί σε κρίση πρώτης γραμμής για τη μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας. Εξελίξεις στην επιτάχυνση των νέων μονάδων διαχείρισης απορριμμάτων Σε αυτό το περιβάλλον πίεσης, ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μανόλης Γραφάκος, ανακοίνωσε μιλώντας στο Sustainable Packaging Conference της Boussias events ότι μέσα στον Μάρτιο αναμένονται εξελίξεις για την επιτάχυνση των νέων μονάδων διαχείρισης απορριμμάτων στην Αττική. Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος, υπό τον Σταύρο Παπασταύρου, σε συνεργασία με τον ΕΟΑΝ και τους εμπλεκόμενους φορείς, δηλώνει αποφασισμένη να προχωρήσει τον σχεδιασμό με συνέπεια και συνεργασία, ωστόσο οι χρόνιες παθογένειες του συστήματος φρενάρουν τις διαδικασίες. Η παρουσίαση του νέου Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΠΕΣΔΑ) για την Αττική, «αποτελεί το πρώτο κρίκο της αλυσίδας», λένε πηγές. Το επικαιροποιημένο σχέδιο καλείται να αποτυπώσει τον αναθεωρημένο οδικό χάρτη για τη διαχείριση των αποβλήτων στην πολυπληθέστερη περιφέρεια της χώρας. Το νέο ΠΕΣΔΑ αναμένεται να «ξεκλειδώσει» την επανεκκίνηση των διαγωνισμών για νέες μονάδες επεξεργασίας, να καθορίσει τη χωροθέτηση και τα χρονοδιαγράμματα των υποδομών και, κυρίως, να ανακατανείμει τις ροές απορριμμάτων ώστε να πάψει η Φυλή να σηκώνει σχεδόν μόνη της το βάρος. Θα επανεκκινήσουν και οι διαδικασίες για τα μεγάλα έργα στην Αττική Σύμφωνα με πληροφορίες, με την παρουσίαση του σχεδίου θα επανεκκινήσουν και οι διαδικασίες για τα μεγάλα έργα στην Αττική. Στο επίκεντρο βρίσκονται δύο κρίσιμες μονάδες επεξεργασίας: η πρώτη στο Σχιστό, σε χωροθετημένη εγκατάσταση που θεωρείται κομβική για τη Δυτική Αττική και τον Πειραιά, και η δεύτερη στον Κεντρικό Τομέα Αθηνών, η οποία σχεδιάζεται να «κουμπώσει» εντός του χώρου της Φυλής, αποτελώντας βασικό κρίκο του νέου δικτύου διαχείρισης. Ο ΧΥΤΑ Φυλής υποδέχεται καθημερινά περίπου 4.500 έως 5.000 τόνους σκουπιδιών Η Αττική εξακολουθεί να εξαρτάται σε καθοριστικό βαθμό από τον ΧΥΤΑ Φυλής για τη διάθεση των απορριμμάτων της. Η εγκατάσταση υποδέχεται καθημερινά περίπου 4.500 έως 5.000 τόνους σκουπιδιών, δηλαδή εκατοντάδες απορριμματοφόρα, συγκεντρώνοντας τη συντριπτική πλειονότητα των ποσοτήτων που οδηγούνται σε ταφή. Τα διαδοχικά «πανωσηκώματα» των τελευταίων ετών έχουν περιορίσει δραστικά τα περιθώρια χωρητικότητας, καθιστώντας αναγκαία μία ακόμη καθ’ ύψος επέκταση. Το νέο «πανωσήκωμα» αναμένεται να εξασφαλίσει περίπου έναν επιπλέον χρόνο λειτουργίας και να επιτρέψει την υποδοχή πρόσθετων ποσοτήτων έως και 1,6 εκατ. τόνων, έως ότου δρομολογηθούν οι επόμενες λύσεις. Παράλληλα, η αγορά θεωρεί ότι η προώθηση της ενεργειακής αξιοποίησης απορριμμάτων αποτελεί μέτρο που δύσκολα θα αποφευχθεί. Ο σχετικός διαγωνισμός επανέρχεται στο τραπέζι ως πιθανή μόνιμη λύση, παρά τις αντιδράσεις που εξακολουθεί να προκαλεί. «Δεν υπάρχει επιλογή, η συζήτηση για την ενεργειακή αξιοποίηση πρέπει να ανοίξει ξανά, με δομημένο και γόνιμο τρόπο», επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου. Σε διεθνές επίπεδο, ανάλυση της Waste360 εκτιμά ότι η παγκόσμια αγορά Waste-to-Energy θα φθάσει τα 55 δισ. δολάρια έως το 2029, με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 8%, επιβεβαιώνοντας ότι πρόκειται για έναν τομέα σε φάση επιτάχυνσης, αλλά και έντονων αντιπαραθέσεων. Σημειώνεται πως η δημόσια διαβούλευση για το εθνικό σχέδιο ενεργειακής αξιοποίησης έχει ολοκληρωθεί, αποκαλύπτοντας το εύρος των αποκλίσεων γύρω από ένα από τα πιο φιλόδοξα και ταυτόχρονα πιο αμφιλεγόμενα εγχειρήματα του κλάδου. Δήμοι, επιστημονικοί φορείς, τεχνικά επιμελητήρια και παράγοντες της αγοράς κατέθεσαν πλήθος σχολίων, άλλοτε υπέρ της προώθησης ενός νέου μοντέλου και άλλοτε με αιχμηρή κριτική στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του ΥΠΕΝ. Αυτή την περίοδο το υπουργείο επεξεργάζεται τις παρατηρήσεις, ενώ το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία εθνικού δικτύου έξι μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης απορριμματογενών καυσίμων, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2030. Παρά το γεγονός ότι η εξαγγελία του είχε γίνει ήδη από το 2019 από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ωστόσο, επτά χρόνια μετά, το σχέδιο παραμένει σε στάδιο διεργασίας, χωρίς να έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος ως προς την αδειοδότηση ή την έναρξη των έργων. Νέοι παίκτες, συγχωνεύσεις και εξαγορές Την ίδια στιγμή, η αγορά διαχείρισης απορριμμάτων εισέρχεται σε φάση αναδιάταξης, με εξαγορές, συγχωνεύσεις και νέες επιχειρηματικές τοποθετήσεις να μεταβάλλουν τις ισορροπίες. Στη σκακιέρα προστίθεται ο Όμιλος Επιχειρήσεων Σαρακάκη, ο οποίος δημιουργεί νέο Business Unit με επίκεντρο την κυκλική οικονομία και τον δημόσιο τομέα, αποκτώντας μέσω της Enser παρουσία στη συλλογή, μεταφορά και επεξεργασία απορριμμάτων. Παράλληλα, εντείνονται τα σενάρια για συμφωνία της Veolia με τη Μεσόγειος, με τη γαλλική πολυεθνική να φέρεται ένα βήμα πριν από την απόκτηση πλειοψηφικού πακέτου. Εφόσον ολοκληρωθεί, η συναλλαγή θα σηματοδοτήσει τη δυναμική επανείσοδο της Veolia στην ελληνική αγορά. Στο ίδιο πλαίσιο, ο Όμιλος Motor Oil δρομολογεί τη συγχώνευση των θυγατρικών Thalis και ΗΛΕΚΤΩΡ, με στόχο τη δημιουργία ενιαίου σχήματος περιβαλλοντικών υπηρεσιών. Οι διεργασίες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και εντάσσονται στη στρατηγική ανάδειξης της κυκλικής οικονομίας σε τρίτο βασικό πυλώνα του Ομίλου, δίπλα στα καύσιμα και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Στη διεκδίκηση των έργων έχουν ήδη τοποθετηθεί ισχυροί παίκτες, με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ να συνεχίζει τη λειτουργία μονάδων επεξεργασίας σε Ήπειρο και Πελοπόννησο και να επικρατεί πρόσφατα στους διαγωνισμούς του ΦΟΔΣΑ Κεντρικής Μακεδονίας. Στον τομέα της ανακύκλωσης, ο Όμιλος Ηρακλής (Holcim) ενίσχυσε τη θέση του μέσω της εξαγοράς της W.A.T.T. Recycling, αποκτώντας δύο ΚΔΑΥ σε Φυλή και Κορωπί, συνολικής δυναμικότητας 150.000 τόνων ετησίως. Οι νέες υποδομές διαχείρισης αποβλήτων θα κινητοποιήσουν επενδύσεις περίπου 3,5 δισ. ευρώ Συνολικά, οι νέες υποδομές διαχείρισης αποβλήτων εκτιμάται ότι θα κινητοποιήσουν επενδύσεις περίπου 3,5 δισ. ευρώ: 1,5 δισ. για μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης, 1 δισ. για τις αναγκαίες μονάδες της Αττικής και το υπόλοιπο για λοιπές υποδομές. Το τοπίο που διαμορφώνεται χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισμό, συγκέντρωση δυνάμεων και επιτάχυνση των επενδύσεων σε έναν κλάδο που μετατρέπεται σε βασικό πυλώνα της περιβαλλοντικής και ενεργειακής πολιτικής της χώρας. Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr