İran’dan ABD’ye: 'Aşırı taleplerden vazgeçin'

İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi, nükleer müzakerelerde sonuç alınabilmesi için ABD’nin “aşırı taleplerinden” geri adım atması gerektiğini söyledi. Açıklama, bölgesel savaş ihtimalinin yükseldiği bir atmosferde, ABD’nin Kudüs’teki büyükelçilik personeline yönelik tahliye kararı almasının ardından geldi. İran resmi ajansı ISNA ’nın aktardığına göre Irakçi, bu değerlendirmeyi Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdül Ati ile yaptığı telefon görüşmesinde dile getirdi. 'Ciddiyet ve gerçekçilik' vurgusu İran Dışişleri Bakanı, müzakerelerde ilerleme sağlanmasının karşı tarafın “ciddiyet ve gerçekçilik” göstermesine bağlı olduğunu belirtti. “ Her türlü yanlış hesaplamadan ve aşırı taleplerden kaçınılmalı ” diyen Irakçi, söz konusu taleplerin içeriğine dair ayrıntı vermedi. Bu çıkış, Irakçi’nin kısa süre önce İran ile ABD heyetleri arasında Cenevre’de yapılan görüşmeleri “şimdiye kadarki en yoğun temas” olarak nitelendirdiği ve ilerleme kaydedildiğini söylediği açıklamalara göre daha temkinli bir ton taşıdı. Irakçi, yaptırımların kaldırılması ve nükleer faaliyetlere ilişkin karşılıklı adımların, olası bir anlaşmanın temel başlıkları olduğunu ifade etti. Önümüzdeki günlerde teknik heyetler arasında Viyana’da görüşmeler yapılacağı, siyasi temasların da süreceği bildirildi. ABD’nin talepleri ve Tahran’ın kırmızı çizgileri Geçen ay yeniden başlayan dolaylı görüşmeler, Umman’ın arabuluculuğunda yürütülüyor. Taraflar son olarak İsviçre’de bir araya geldi. ABD yönetimi, İran’ın nükleer altyapısını tamamen ortadan kaldırmasını, balistik füze kapasitesini sınırlamasını ve bölgesel müttefiklerine verdiği desteği kesmesini talep ediyor. Tahran ise sivil amaçlı uranyum zenginleştirme konusunda bazı sınırlamalara esneklik sinyali verirken, füze programı ve bölgesel ittifaklarını “müzakere edilemez” başlıklar olarak görüyor. ABD Başkanı Donald Trump, diplomatik çözüm istediğini öne sürmekle birlikte, anlaşma sağlanamaması halinde İran’a yönelik askeri seçeneklerin masada olduğuna dair tehditlerini üst üste dile getirdi. Bölge savaş eşiğinde mi? Gerilimin askeri boyutu da büyüyor. İsrail basınına göre ABD, 2003 Irak işgalinden bu yana bölgedeki en büyük askeri yığınağını oluşturdu. Dünyanın en büyük uçak gemilerinden USS Gerald R. Ford’un İsrail’in Hayfa limanına demirlemesi dikkat çekti. İran ise savaş başlatmayacağını ancak saldırı halinde karşılık vereceğini açıkladı ve bölgede ABD güçlerinin kullandığı üslerin hedef alınabileceği uyarısında bulundu. ABD ve İsrail'in tırmandırdığı gerilim karşısında bazı ülkeler vatandaşlarına ve diplomatik personeline yönelik tahliye kararları aldı. Çin, İran’daki vatandaşlarına “en kısa sürede” ülkeyi terk etme çağrısı yaptı. ABD, acil durum personeli dışındaki büyükelçilik çalışanlarının İsrail’den ayrılmasına izin verdi. Kanada, Hindistan, İngiltere ve Polonya da benzer adımlar attı.