Landspítali hefur skipt út íslenskum smjörva fyrir ítalska viðbitið Bertolli, sem hefur fengið misjafnar viðtökur í netheimum. Doktor í næringarfræði segir ráðlegt að neyta hvors tveggja í hófi, en fólk þurfi ekki að óttast jurtaolíur. Það ætlaði allt um koll að keyra í athugasemdakerfum þegar Morgunblaðið greindi frá því að í stað smjörva yrði Bertolli á boðstólum fyrir starfsfólk og sjúklinga Landspítalans, en það er viðbit úr grænmetisolíum. Fólk var ýmist hneykslað á að ekki væri keypt innlend vara eða hafði þungar áhyggjur af að viðbitið væri talsvert óhollara. Er það ráðlegt að Landspítali kaupi viðbit eins og Bertolli? „Fyrir heilbrigðisstofnun hljómar það skynsamlegt að reyna að minnka magnið af mettaðri fitu“, segir Ellen Alma Tryggvadóttir, doktor í næringarfræði og verkefnastjóri næringar hjá Embætti Landlæknis. Jurtaolíur komi ekki illa út í rannsóknum sem þau styðjist við. Munar meira en þúsund krónum á kílóinu Andri Ólafsson, samskiptastjóri Landspítalans, segir skýringu innkaupanna einfalda: Þau horfi til næringargildis og kostnaðar, og Bertolli hafi komið betur út í hvoru tveggja. Bertolli hafi lægra hlutfall mettaðrar fitu, meira af ómettaðri fitu og færri hitaeiningar. Í dag, 27. febrúar, er þetta kílóverðið af vörunum í Bónus: Smjörvi kostar 2072 krónur kílóið. Bertolli kostar 1042 krónur kílóið. En hvort er hollara? Næringarfræðingur segir bæði í raun í góðu lagi, sé það notað sparlega. Eða með öðrum orðum: Þér er óhætt að fá þér hvort tveggja á td. eina eða tvær brauðsneiðar. Þú ættir hins vegar hvorki að borða Smjörva né Bertolli í massavís. Ellen minnir líka mikilvægi fjölbreytni í næringu, það væri til dæmis hægt að eiga Smjörva í ísskápnum heima þó að jurtaviðbit sé í boði í vinnunni. „Ég hef bara voðalega lítið heyrt um að það sé vandamál að fólk sé að borða allt of mikið af Smjörva, eða allt of mikið af Bertolli. Þetta ætti ekki að hafa nein úrslit áhrif“, segir Ellen. Mettaða fitan lúmskari í öðrum matvælum Hún telur það jákvætt að fólk sé vakandi fyrir fitumagni og olíum, en það ætti mögulega heldur að beina sjónum sínum að matvælum sem við neytum í meira magni - og geta innihaldið talsvert magn af mettaðri fitu. „Það hvaða smjör þú velur eða hvaða olíu þú notar, til dæmis litla skeið til að steikja upp úr, það er ekkert endilega stóra vandamálið. Stærsti vandinn er miklu frekar allar hinar matvörurnar sem fólk er að grípa í.“ Þá vísar Ellen til þess hvað Íslendingar borði mikið af gjörunnum matvælum sem innihalda mikla mettaða fitu. „Ef fólk er ekki að kaupa mikið af pakkavörum eða tilbúnum, gjörunnum matvælum sem hafa langa geymsludagsetningu, eins og kexi, ís, snakki, kökum og öllu þessu sem er ekki mælt með að borða, þá ætti fólk ekki að vera að fá svo mikið magn af þessari fitu.“ Eða - ef þú borðað mikið af gjörunnum matvælum, er líklegra að þú fáir of mikið af óhollri fitu þaðan, en út því feiti sem þú velur að smyrja ofan á brauð.