Escalatie in de Golf: Iraanse raketten dwingen regio tot keuze

Waar in de Golfstaten al maanden voor werd gevreesd, is nu echt gebeurd. Het conflict tussen Iran en Israël heeft zich uitgebreid naar de rest van de regio . Teheran heeft teruggeslagen in de hele Golf na de gezamenlijke aanvallen van Israël en de Verenigde Staten. Doelen in Iran, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten(VAE), Koeweit, Bahrein en Saudi-Arabië zijn geraakt door raketten en drones. Ook Irak en Jordanië werden vandaag bestookt. Volgens de Iraanse autoriteiten zijn vooral Amerikaanse militaire bases in de regio het doelwit. In Abu Dhabi kwam zeker één persoon om het leven toen raketten werden onderschept. Even buiten Koeweit-Stad werd de Ali al-Salem-luchtmachtbasis, waar Amerikaanse troepen zijn gestationeerd, aangevallen met ballistische raketten. Volgens het Koeweitse ministerie van Defensie werden ook die onderschept . In Koeweit-Stad zelf werd het internationale vliegveld getroffen door een drone. Op videobeelden is te zien hoe de vertrekhal wordt getroffen bij een explosie. Ook in Qatar zijn meerdere raketten onderschept. In Doha waren urenlang explosies te horen, afkomstig van Patriot-luchtafweerraketten die Iraanse projectielen uit de lucht haalden. Schade en gestrande reizigers De luchtruimen van Qatar, Koeweit, Bahrein en de VAE zijn gesloten. Duizenden mensen zitten vast op luchthavens , nadat hun vluchten waren geannuleerd. Ook op Dubai werden aanvallen uitgevoerd. Op beelden die circuleren op sociale media is een grote rookpluim te zien bij een hotel op Palm Jumeirah, het beroemde eiland in de vorm van een palmboom. In Bahrein werd vanmorgen het hoofdkwartier van de Amerikaanse Vijfde Vloot doelwit van een raket- en droneaanval. De regering in Manama spreekt van een "verraderlijke aanval" en een "flagrante schending van de soevereiniteit". Ook Saudi-Arabië zegt dat raketten gericht waren op de hoofdstad Riyad en de oostelijke provincie. "Deze aanvallen kunnen onder geen enkel voorwendsel worden gerechtvaardigd", aldus het Saudische ministerie van Buitenlandse Zaken. Tegelijkertijd ontkent Riyad dat het zijn luchtruim heeft opengesteld voor de aanvallen op Iran, al wijzen vluchtgegevens erop dat Amerikaanse militaire toestellen in de dagen voorafgaand aan de aanvallen opereerden vanaf de Prince Sultan-basis bij Riyad. Aanvallen dwingen tot keuze Vooral aanvallen op niet-militaire doelen stellen de Golfstaten voor een fundamenteel andere realiteit dan voorheen, zegt Gregg Carlstrom van The Economist . "Er is een groot verschil tussen het incasseren van aanvallen op Amerikaanse militaire bases op hun grondgebied en directe aanvallen op hun eigen civiele infrastructuur." "Hoe meer Iran zijn doelwitten in de Golf uitbreidt, hoe groter de kans dat Golfstaten zich genoodzaakt zien om zich nauwer achter de Verenigde Staten te scharen", stelt Carlstrom. De Golfstaten verzetten zich vóór het uitbreken van de oorlog nog tegen escalatie, maar volgens Carlstrom naderen we nu een punt waarop een keuze onvermijdelijk wordt. Straat van Hormuz dicht Iran lijkt nu ook de Straat van Hormuz te hebben afgesloten , een van de belangrijkste scheepvaartroutes ter wereld waar jaarlijks zo'n 20 procent van alle fossiele brandstoffen doorheen gaat. Volgens een functionaris van de EU-marinemissie Aspides ontvangen schepen berichten van de Iraanse Revolutionaire Garde waarin staat dat geen enkel schip nog door de zeestraat mag varen. Teheran heeft er al langer mee gedreigd om deze strategische waterweg in te zetten als drukmiddel. Als de blokkade aanhoudt, kan dat grote gevolgen hebben voor de wereldwijde energiemarkt. De olieprijs reageerde al flink op de onrust in de Golfregio. Brent-olie lag vanmorgen nog rond de 70 dollar per vat en de prijs is inmiddels opgelopen richting de 73 dollar. Iraanse strategie De Iraanse Revolutionaire Garde stelt dat alle Israëlische en Amerikaanse militaire doelen in de regio nu legitieme doelwitten zijn. "Deze operatie zal doorgaan totdat de vijand beslissend is verslagen", aldus een verklaring vanuit Teheran. Volgens de Iraanse viceminister van Buitenlandse Zaken, Hamid Ghanbari, heeft Iran het recht zich te verdedigen, al betreurt Teheran eventuele verliezen onder burgers door de escalatie. De invloedrijke Iran-analist Vali Nasr schrijft dat Iran er nu op inzet om de aanvallen van de VS en Israël op te vangen, het conflict gecontroleerd te laten escaleren en regionale spelers te dwingen tot bemiddeling voor een staakt-het-vuren. "Ze verwachten dat als Trump geen snelle overwinning boekt, hij op zoek zal gaan naar een uitweg, en dat latere onderhandelingen er dan anders uitzien", aldus Nasr.