Πριν από τα αμερικανοϊσραηλινά χτυπήματα, η CIA εκτίμησε τι θα ακολουθούσε η εξουδετέρωση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει εδώ και εβδομάδες δηλώσει ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν μια αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, αλλά δεν έχει δώσει καμία λεπτομέρεια σχετικά με τις σκέψεις της Ουάσιγκτον για το ποιος θα μπορούσε να ηγηθεί της χώρας, ενώ παραμένει άγνωστο τι θα κάνει το καθεστώς αν επιβεβαιωθεί επίσημα ο θάνατος του Χαμενεΐ. «Δεν υπάρχει πια ο Χαμενεΐ» Σύμφωνα με τους Times of Israel, οι ισραηλινές επιθέσεις φέρονται να στόχευσαν περίπου 30 κορυφαίους αξιωματούχους του ιρανικού καθεστώτος και στρατιωτικούς διοικητές, με βασικό στόχο τον Χαμενεΐ. Δορυφορικές εικόνες που κυκλοφόρησαν δείχνουν εκτεταμένες καταστροφές στο συγκρότημα όπου διέμενε, ενώ ανώνυμες πηγές αναφέρουν ότι χρησιμοποιήθηκαν δεκάδες βόμβες υψηλής διατρητικής ισχύος. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου σε διάγγελμά του ανέφερε ότι το συγκρότημα του Ιρανού ηγέτη έχει καταστραφεί και υποστήριξε ότι «όλα τα στοιχεία δείχνουν πως αυτός ο τύραννος δεν υπάρχει πια», χωρίς όμως να επιβεβαιώσει ρητά τον θάνατό του. Τόνισε επίσης ότι η επιχείρηση απαιτεί «υπομονή» και θα διαρκέσει όσο χρειαστεί, υποσχόμενος ότι «ο πόλεμος αυτός θα οδηγήσει σε πραγματική ειρήνη». Παράλληλα, κάλεσε ανοιχτά τον ιρανικό λαό να ανατρέψει το καθεστώς. Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι ο Χαμενεΐ εξουδετερώθηκε στην αεροπορική επίθεση που εξαπολύθηκε σήμερα το πρωί και βρέθηκε η σορός του. Ωστόσο η πληροφορία δεν έχει επιβεβαιωθεί. Στην Ουάσιγκτον, ο Τραμπ σε βιντεοσκοπημένη ομιλία του με την έναρξη της επίθεσης χαρακτήρισε την Τεχεράνη «τρομοκρατικό καθεστώς» και υποστήριξε ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές επιθέσεις θα δημιουργήσουν τις συνθήκες για μια λαϊκή εξέγερση. Ωστόσο, δεν έχει δώσει καμία ένδειξη για το ποιος θα μπορούσε να αναλάβει την ηγεσία της χώρας σε μια μεταβατική περίοδο. Η εκτίμηση της CIA για την διαδοχή Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Jerusalem Post, η αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών, η CIA, είχε εκπονήσει εκθέσεις τις τελευταίες δύο εβδομάδες, εξετάζοντας τα πιθανά σενάρια μετά από μια ενδεχόμενη αμερικανική επέμβαση. Οι αναλύσεις δεν κατέληξαν σε βέβαιο συμπέρασμα, αλλά εκτιμούσαν ότι, ακόμη και αν ο Χαμενεΐ σκοτωνόταν, η εξουσία πιθανότατα θα περνούσε σε σκληροπυρηνικά στελέχη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Η IRGC αποτελεί την στρατιωτική και ιδεολογική ελίτ, με αποστολή την προστασία του θεοκρατικού καθεστώτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Διαθέτει σημαντική επιρροή τόσο στις ένοπλες δυνάμεις όσο και στην οικονομία και την πολιτική ζωή της χώρας. Σε περίπτωση κενού εξουσίας, θεωρείται ένας από τους βασικούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να διασφαλίσουν τη συνέχεια του καθεστώτος, ακόμη και με πιο αυστηρή και κατασταλτική μορφή, σύμφωνα με την εκτίμηση της CIA. Οι εξελίξεις αυτές έρχονται μετά από εβδομάδες εσωτερικών διαβουλεύσεων στην αμερικανική κυβέρνηση για το αν θα έπρεπε να προχωρήσει σε στρατιωτική δράση κατά του Ιράν, ιδιαίτερα μετά τις αιματηρές διαδηλώσεις που είχαν ξεσπάσει τον Δεκέμβριο. Παράλληλα, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη φέρονται να είχαν εμπλακεί σε διαπραγματεύσεις για μια νέα συμφωνία για τα πυρηνικά, με στόχο την αποτροπή στρατιωτικής σύγκρουσης. Μπροστά σε μια ιστορική καμπή με αβέβαιο μέλλον το Ιράν Ωστόσο, οι συνομιλίες στη Γενεύη δεν κατέληξαν σε συμφωνία. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είχε ενημερώσει τους κορυφαίους βουλευτές του Κογκρέσου -γνωστούς ως «Gang of Eight» -ότι η επιχείρηση κατά του Ιράν πιθανότατα θα προχωρούσε, αν και ο πρόεδρος διατηρούσε το δικαίωμα να αλλάξει γνώμη. Τελικά, οι εξελίξεις φαίνεται πως οδήγησαν στην έναρξη της επιχείρησης. Αν επιβεβαιωθεί ο θάνατος του Χαμενεΐ, θα πρόκειται για ιστορική καμπή, όχι μόνο για το Ιράν αλλά και για το διεθνές σύστημα ασφαλείας, πόσο μάλλον σε επίπεδο ευρύτερης Μέσης Ανατολής. Παρά τις δημόσιες δηλώσεις περί «αλλαγής καθεστώτος», δεν υπάρχουν σαφή σημάδια ότι η Ουάσιγκτον έχει έτοιμο σχέδιο για την επόμενη ημέρα. Η ιστορία έχει δείξει ότι η ανατροπή ενός καθεστώτος χωρίς σαφή στρατηγική διαδοχής μπορεί να οδηγήσει σε παρατεταμένη αστάθεια. Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr