Dün sabah, Tahran, İsfahan ve Kum semalarından gelen patlama sesleri, sadece bir askeri operasyonun değil, küresel güç dengelerindeki yeni taksimatın ilanı oldu. ABD’nin İsrail’in öncü ateşiyle yürüttüğü ve “Destansı Öfke” (Epic Fury) adını verdiği bu harekat; yıllardır süregelen “vekalet savaşları” ve “diplomatik kurnazlık” döneminin Amerikan kararlılığı karşısında duvara tosladığını gösteriyor sanki. Ancak bu saldırı, göründüğünden çok daha derin bir stratejik çatışmanın; Satranç ile Go oyununun çarpışmasının bir sonucu olduğunu gösteriyor. Tahran’ın Yanılgısı: Yeni dünyayı okuyamamak İran yönetimi, nükleer müzakereler adı altında masada bir “zaman kazanma” stratejisi izliyordu. Tahran’ın hatası, dünyanın değiştiğini ve Batı’nın yeni reflekslerini görememesiydi. Diplomatik kurnazlığı bir fırsat penceresi olarak gören İran, ABD’nin yeni dünyayı okuma şablonunu sezemedi. ABD Başkanı Donald Trump’ın harekatın hemen ardından yaptığı “İran asla nükleer silaha sahip olamayacak” çıkışı, Washington’ın kararlılığının sadece retorikten ibaret olmadığını kanıtladı. Beyaz Saray, bu kez “fırsat tanıyan” değil, “sınır çizen” taraf olduğunu sert bir şekilde gösterdi. Satranç vs. Go: Küçük hamlelerle büyük kuşatma Tarihsel olarak ABD bir satranç oyuncusu gibi hareket eder; rakibini doğrudan mat etmeye yönelik, belirli karelerde sert ve bitirici hamleler yapar. Gemişteki Irak veya Afganistan harekatları birer örnektir. İran saldırısı ilk bakışta bir “mat” hamlesi gibi görünse de aslında ABD, Çin’e karşı bir Go oyununa soyunmuş durumda. Çin, son 25 yıldır “Kuşak ve Yol” girişimiyle rakibini çevrelemeyi ve alan kazanarak hareket kabiliyetini kısıtlamayı amaçlayan kadim Go stratejisiyle hareket ediyordu. Bu sayede de Washington satranç oynarken, Beijing Go oyunuyla ender madenler konusunda hakimiyetini kurdu. ABD, İran hamlesiyle, Çin’in Go tahtasının en kritik taşlarından birini yerinden söküp atmaya çalışıyor. Nadir maden yarışı ve ihracat yolları Çatışmanın temelinde, 21. yüzyılın en büyük savaşı olan nadir toprak elementleri ve kritik maden yarışı yatmaktadır. Çin, dijital ekonomi ve yeşil enerji için hayati önemdeki bu maddelerin tedarik zincirini kontrol ederek Batı’yı köşeye sıkıştırmaya çalışıyor. ABD’nin hamlesi bir rejim değişikliği arzusundan ziyade; Çin’in bu madenleri ve ticari ürünleri Avrupa’ya ulaştırmak için kurduğu ‘güney koridoru’ girişimini baltalamaya yöneliktir. Washington, Tahran’ı istikrarsızlaştırarak Çin’in Avrupa’ya uzanan “kara köprüsünü” çökertmeyi amaçlamaktadır. AB’nin yokluğu ve yeni görev paylaşımı Operasyonun en dikkat çekici detayı, Avrupa Birliği’nin tamamen devre dışı kalmasıdır. Bu, yeni dünya düzenindeki görev paylaşımının ispatıdır. Güvenlik mimarisi artık Brüksel’in hantal mekanizmalarına değil; Washington, Kudüs, Ankara ve Riyad hattındaki sert güç odaklarına emanettir. Küresel Güney’in “yalnız” aktörleri Rusya ve Çin, en yakın müttefikleri İran’ı koruyamayarak “stratejik ortaklık” söylemlerinin sınırlarını ifşa ettiler. Dimitri Medvedev’in “büyük savaş” uyarıları sahadaki füzeleri durdurmaya yetmedi. Moskova ve Pekin, ortaklarını korumak yerine kendi ekonomik rezervlerini savunmayı tercih etti. Öte yandan Trump’ın Bagram Hava Üssü’nü geri alma ısrarı, Çin’i kendi sınırında kuşatma stratejisinin bir parçasıdır. Bölgedeki pragmatik “bekçilik” görevi ise şimdilik Pakistan’a devredilmiş görünüyor. Sonuç olarak; ABD bu saldırıyla Çin’in Go tahtasındaki taşlarını dağıtmaya kararlı olduğunu gösterdi. Mesaj net: “Go oyununa ben de soyunuyorum.” Ayrıca Çin’e karşı alanı daraltma ve zamanı da iyi kullanmayı hedefliyor ABD. Kum saati, hangi stratejinin galip geleceğini gösterecek ancak oyunun kurallarını hala Washington’un yazdığı şimdilik bir gerçek.