Avrupa’da yetkili servislerin pahalı ve erişilmez duvarları arasında sıkışan lüks saat sahipleri, gözlerini İstanbul’a çevirdi. Burada usta eller hem antika yâdigarları hayata döndürüyor hem de maliyetleri azaltıyor Taşınabilir mekanik saatler ilk kez beş yüzyıl önce insan hayatına karıştı ve o günden beri hiç durmaksızın ilerledi. Mekanik saatler günümüzde, on binlerce kez titreşim yapan yüksek teknoloji eseri mekanizmalara, endüstride daha önce örneği görülmemiş özel metal alaşımlara ve fizik kurallarının büyülü göründüğü mikroskobik bir evrene dönüştü. Lüks saat dünyası Artık saat üretiminde sadece tasarımcılar ve saat ustaları emek vermiyor; fizikçiler, matematikçiler, mimarlar, metalurji uzmanları ve hatta çağdaş sanatçılar bile yenilikçi saatlerin yapımında rol alıyor. Hâliyle sanat eseri niteliğinde olan ve yüzlerce parçadan oluşan yüksek teknoloji eseri saatlerin bakımı da onarımı da eskisinden çok daha önemli oldu. Lüks saatlerin yüksek fiyatları aynı zamanda bu saatlerin yetkili servislerinin de bakım ve tamir masraflarına yansıyor. Zaten saatlere önemli bir ödeme yapan bazı saat meraklıları basit tamirlere çok para vermemek için İstanbul’a geliyor ve uygun koşullarda hem saatlerinin bakımını yaptırıyorlar hem de şehri geziyorlar. Ancak sadece basit tamirler için gelen yok, Rolex gibi bazı dev markalarin üretimi 35 yılı aşkın süre önce durmuş modelleri için yedek parça ve işçilik garantisi verilemediğinden, yetkili servisler bu saatleri tamir etmeyi reddedebiliyor. Bu durum örneğin aile yadigârı saatler için saat sahiplerinde büyük bir hayal kırıklığı yaratıyor. Maliyet tuzakları Lüks saat sahibi olmanın getirdiği sorumluluklar maddi olarak da can sıkıcı olabiliyor. Özellikle daha uygun fiyatlı lüks saatlerde, bir servisin maliyeti saatin ikinci el değerinin yüzde 30-50’sine kadar çıkabiliyor. Lüks bir mekanik saat servisi 900-1200 euro civarından başlıyor. Kayıtlara geçen bir olayda lüks bir saat satın alan bir koleksiyoncu 5 yıl sonraki bakım servisinin, saati aldığı fiyatın (24 bin Euro) yüzde 12’si kadar (2.960 Euro) tuttuğunu ve bu konuda saati satın aldığı sırada önceden uyarılmadığını söylüyor. Yani aslında üretici firma saati sattıktan sonra bir şekilde para kazanmaya devam ediyor. Beş yıllık bakım bir yana bazı lüks saat markalarının belirlediği programa göre su geçirmezlik özelliğini yenilemeyen müşterinin saati garanti kapsamından çıkartılıyor. Zorunlu yetkili servis Yetkili servislerle sorun yaşayan bazı saat meraklıları da var. Watchcrunch gibi saat forumlarında bu konudaki şikayetlerini fotoğraflı olarak belgeleyenler var. Bir başka sorun da yetkili servislerin çözemediği durumlarda saatin İsviçre’ye gönderilmesi ve geri gelmesinin bazen aylar sürmesi. Ancak bazen yetkili servisler de mağdur olabiliyor, ünlü bir saat üreticisi sertifika sahibi yetkili servislere sadece pil değişimi izni veriyor, dolayısıyla aslında tamir konusunda ne kadar usta olurlarsa olsunlar en küçük bir sorun için bile saati İsviçre’ye göndermek zorunda kalıyorlar. Bu arada yetkili servis gibi görünen ve tanıtım yapan sahte yetkili servisler de var. Bir İngiliz forumunda, Londra’daki bir firmanın yetkili olmadığı hâlde saati alıp aylarca haber vermemesi gibi vahim bir sorun da kaydedilmiş. Mağdur bir kullanıcı, saatine ve parasına kavuşmak için hukuki yollara başvurmak zorunda kalmış. Tamircilerin kaybettiği dava Birçok marka, yedek parçaları yalnızca yetkili servislere sağlıyor. Bu durum, müşterileri pahalı olabilecek marka servisine mecbur bırakıyor. Bağımsız saat tamircilerini zor durumda bırakan bu yaklaşım nedeniyle 2004’te Avrupa Bağımsız Saatçiler Birliği (CEAHR), yedek parça ambargosuna karşı Avrupa Komisyonu’na şikayette bulundu. 2008’de Komisyon şikayeti reddetti. Tamirciler ise pes etmedi ve 2010’da Avrupa Adalet Divanı’na başvurdu. Soruşturma açıldı ancak 2014’te şikayet yine reddedildi. 2017’de Avrupa Genel Mahkemesi, saat üreticilerinin yedek parça satmama tavrını yasal buldu ve davayı sonlandırdı. Bu karar birçok tamirciyi zor durumda bıraktı ve net bir rakam olmasa da kapanan dükkanlardan söz ediliyor. The New York Times’ta yayınlanan bir makaleye göre, sektördeki en büyük sorunlardan biri yetişmiş usta sayısının azlığı. Eskiden 5 yılda yetişen ustalar şimdi 3 yılda mezun ediliyor ve karmaşık mekanizmalara yeterince hakim olamıyorlar. Bu da ileride sorun yaratabilecek bir durum olarak görülüyor. Usta tamirciler şehri İstanbul İşte bu noktada devreye İstanbul giriyor. Tamirci sayısı azalan Avrupa’dan, Amerika’dan ve hatta Uzak Doğu’dan gelen koleksiyonerler, Rolex’lerini, Patek Philippe’lerini veya Cartier’lerini emanet etmek için İstanbul’un yolunu tutuyor. Üstelik sadece kol saatleri değil antika masa veya duvar saatleri için de İstanbul önemli adreslerden biri. Ben de Beyoğlu’nda Kosova Saat’ten Aydın Aydınoğlu, Sirkeci’de İsviçre Saatçilik’ten Zekai Ataç ve Saat Hastanesi’nden Mehmet Ali Karaçuha’nın tamirci dükkanlarına giderek görüşlerine başvurdum. 55 yıldır saat tamirciliği yapan 70 yaşındaki Zekai Ataç’ın “Son 2-3 yıldır yurt dışından lüks ve marka saatlerin tamiri için İstanbul’a gelen müşterilerimizde ortalama yüzde 30 artış var. Bilinirliliğimiz arttıkça işlevselliğimiz de öne çıkıyor” sözleri geçtiğimiz hafta yankı bulmuştu. Çocukluğun sesi! Saat Hastanesi’nden Mehmet Ali Karaçuha antika masa, duvar ve boy saatleri konusunda yetkin bir uzman. Yabancı müşterilerle ilgili konuşurken başına gelen ilginç bir olayı anlattı: “İngiltere’den adımı duyan Andre isimli bir müşteri geldi. Dede yadigarı masa saatinin yıllardır çalışmadığını söyledi. Konuşma sırasında eşinin Türk olduğunu da anlattı. Dürüstçe tamir için bin euro ayırdığını söyledi ben de o kadar istemem dedim, uygun bir ücret belirledim. Bizim eniştemiz sayılırsın yengemize iyi bak diye bu fiyatı verdim, deyince önce şaşırdı sonra güldü. Ardından tamir ne kadar sürer diye sordu. Prior marka en az 150 yıllık bir saatti. Bir ay sürer dedim. ’Zaten biz de bir ay buradayız’, dedi. Parçaları tek tek söktüm, elden geçirdim, pas ve yıllarca boyunca birikmiş ziftleşmiş yağdan arındırdım. Çalışmayan aksamı inceleyip gerekli onarımı yaptıktan sonra hem ahşap kasayı hem de pirinç süsleri ve eklentileri söküp temizledim ve yağlayıp cilaladım. 15 gün sonra beyefendinin işi Sirkeci’ye düşünce beni de görmek istemiş, yanıma geldi. Bu sırada saatin gövdesi çalar saat mekanizmasının sesini kontrol ettiğim için yandaki diğer masadaydı. Bu masa müşterinin baktığı yerden görünmüyor. Neyse konuşurken saat başı olduğu için masadaki saat çalmaya başladı. Bu sırada Andre Bey birden sustu ve başını o masaya doğru çevirdi. Sonra ‘Ah bu benim saatimin sesi’, dedi. Bu sırada diğer saatler de çalıyordu, sonra ekledi ‘Ben bu sesi çocukluğumdan beri hiç duymamıştım’ ve gözlerinden yaşlar döküldü, çok duygulandı.” Türk ustaların sessiz otoritesi Türk saat ustalarının tarihi restorasyon konusundaki mahareti, uluslararası saatçilik çevrelerinde istisnai bir itibar kazanmış durumda. Bu etkinlik, üretimden ziyade, restorasyon, komplikasyonlu mekanizmaların tamiri ve yüksek saatçilik servis hizmetlerinde yoğunlaşıyor. Bu başarının arkasında ise usta-çırak silsilesiyle aktarılan disiplinli el hafızası ve yıllara yayılan atölye pratiği var. Türk ustalarının yetkinliğini görünür kılan en dikkat çekici örneklerden biri, modern İsviçre saatçiliğinin restorasyon ustalığını temsil eden Michel Parmigiani ile ilgili. Son derece karmaşık tarihi mekanizmaları ayağa kaldırarak uluslararası itibar kazanan Parmigiani, kurduğu Parmigiani Fleurier markasıyla da çağdaş haute horlogerie alanında en ünlü isimlerden biri. Parmigiani, Türkiye ziyareti sırasında İstanbul’daki Dolmabahçe Sarayı ve Topkapı Sarayı koleksiyonlarında yer alan tarihi mekanik saatlerin restorasyon seviyesini gördüğünde, etkilenir ve bu koleksiyonu işler hâle getiren ustalarla tanışma talebi, onu Wolfgang Meyer ekolünden yetişmiş Recep Gürgen’e ve yardımcısı Şule Gürbüz’e götürür. Sayılarla Türkiye ve dünya saat sektörü İsviçre Saat Endüstrisi Federasyonu’nun Ocak 2026’da yayınladığı rapora göre, 2025 yılındaki İsviçre toptan saat ihracatı toplam 28 milyar Euro olmuş. İsviçre saatlerinin küresel perakende satış değeri ise (vergiler hariç) yaklaşık 53.67 milyar euro seviyesinde tahmin ediliyor. Rolex, her zaman olduğu gibi yaklaşık 12 milyar euro ciro ile ‘sektörün kralı’ ünvanını pekiştirdi. Cartier 3.8 milyar euro gelir ile ikinci sırada bulunuyor. Straits Research verilerine göre de küresel saat pazarı 2025 yılında 104 milyar dolar büyüklüğe ulaşmış. Bu pastanın yaklaşık 48 milyar dolarlık (yüzde46) kısmını İsviçreli markalar oluştururken, geriye kalan 56 milyar dolarlık (yüzde54) kısımJapon (Seiko, Citizen, Casio), Çin ve diğer ülkelerin markaları arasında paylaşılıyor. İkinci el saat pazarı ise 25 milyar dolar büyüklüğüne ulaştı. Bu rakam birincil pazarın yaklaşık yüzde24’üne karşılık geliyor. Türkiye’ye gelince lüks saat markalarının 2025 yılı satışı 350-380 milyon dolar civarında.