Από τον 16ο αιώνα, όταν ο Ισπανός κληρικός Ruy López de Segura θεωρήθηκε ο πρώτος ανεπίσημος παγκόσμιος πρωταθλητής σκακιού , μόνο μία γυναίκα κατάφερε να μπει στους δέκα κορυφαίους παίκτες του κόσμου: η Judit Polgár. Η Ουγγαρέζα grandmaster, σήμερα 49 ετών, έχει αποσυρθεί από τα τουρνουά από το 2014, αλλά παραμένει η κορυφαία γυναίκα σκακίστρια όλων των εποχών, με υψηλότερο rating 2735 – η μόνη γυναίκα που ξεπέρασε ποτέ το όριο των 2700. Το ντοκιμαντέρ του Netflix με τίτλο Queen of Chess για την ίδια, που κυκλοφόρησε στις 6 Φεβρουαρίου 2026 μετά από πρεμιέρα στο Sundance την ίδια χρονιά, σκηνοθετεί η Rory Kennedy, υποψήφια για Όσκαρ και βραβευμένη με Emmy. Η ταινία ακολουθεί την εκρηκτική πορεία της Τζούντιτ Πόλγκαρ (Judit Polgár) από παιδί-θαύμα που αρνήθηκε τα αποκλειστικά γυναικεία τουρνουά, μέχρι την 15ετή «μάχη» με τον Γκάρι Κασπάροφ , τον θρυλικό παγκόσμιο πρωταθλητή που πολλοί θεωρούν τον κορυφαίο σκακιστή όλων των εποχών. Το «πείραμα» των γονιών: Ιδιοφυΐες γίνονται, όχι γεννιούνται Η Τζούντιτ είναι η μικρότερη από τις τρεις αδελφές Polgár – Σούζαν, Σοφία και Τζούντιτ – που αποτέλεσαν τα «πειραματόζωα» των γονιών τους, Λάσζλο και Κλάρα. Οι δύο γονείς, παιδαγωγοί με βαθιά πίστη ότι οι ιδιοφυΐες δημιουργούνται και δεν γεννιούνται, αποφάσισαν να αποδείξουν πως και οι γυναίκες μπορούν να υπερτερούν στο σκάκι, ένα άθλημα όπου ελάχιστες είχαν διακριθεί ποτέ. Παρά το γεγονός ότι απέκτησαν μόνο κόρες, προχώρησαν στο σχέδιό τους. Οι αδελφές μεγάλωσαν χωρίς κανονικό σχολείο, με εξαίρεση τις εξετάσεις για την τυπική πιστοποίηση. Το σκάκι βρισκόταν στο επίκεντρο της καθημερινότητάς τους: δέκα ώρες προπόνησης κάθε μέρα, από τις δέκα το πρωί έως τις εννιά το βράδυ, με τρεις προπονητές να έρχονται στο σπίτι ακόμα και τις Κυριακές. Παρά την ένταση αυτή, οι γονείς φρόντισαν να υπάρχει κοινωνικοποίηση: συχνές επαφές με σκακιστές στη Βουδαπέστη και αδιάκοπα ταξίδια σε τουρνουά από πολύ μικρή ηλικία. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό. Οι αδελφές έγιναν εξωστρεφείς, πολύγλωσσες – η Σούζαν μιλά επτά γλώσσες, ενώ οι άλλες αδελφές, τέσσερις με πέντε – φιλικές και καλλιεργημένες. Η κορύφωση: Χρυσό στη Θεσσαλονίκη και ρεκόρ Η κορύφωση ήρθε στις 12 Νοεμβρίου 1988, στη Σκακιστική Ολυμπιάδα της Θεσσαλονίκης. Η ουγγρική γυναικεία ομάδα, με τις τρεις αδελφές Polgár και την Ildiko Madl, νίκησε τις αήττητες Σοβιετικές και κατέκτησε το χρυσό μετά από τριάντα χρόνια κυριαρχίας τους. Η Τζούντιτ, σε ηλικία μόλις δώδεκα ετών, πέτυχε ατομικό σκορ δώδεκα νίκες, μία ισοπαλία και καμία ήττα. Στα δώδεκά της έγινε η νούμερο ένα γυναίκα παίκτρια παγκοσμίως. Στα δεκαπέντε χρόνια και τέσσερις μήνες, το 1991, έγινε η νεότερη grandmaster όλων των εποχών, σπάζοντας το ρεκόρ του Μπόμπι Φίσερ μετά από 33 χρόνια. Έφτασε στην όγδοη θέση της παγκόσμιας κατάταξης – η μόνη γυναίκα που μπήκε ποτέ στο Top 10 – και νίκησε θρύλους, ανάμεσά τους και τον Κασπάροφ, έστω και μία φορά, σε rapid τουρνουά στη Μόσχα το 2002. Εμπόδια και η «μάχη» με τον Κασπάροφ Η Τζούντιτ αρνήθηκε τα γυναικεία τουρνουά και αγωνίστηκε αποκλειστικά με άνδρες. Η απόφαση αυτή την έφερε αντιμέτωπη με έντονο σεξισμό. Στο Linares του 1994, το οποίο θεωρείται το «Wimbledon» του σκακιού, μπήκε στην τουαλέτα γυναικών και συνάντησε τον Κασπάροφ, ο οποίος προτιμούσε αυτήν επειδή στα προηγούμενα τουρνουά δεν υπήρχαν γυναίκες. Αντίπαλοι που έχαναν συχνά έφευγαν χωρίς να της σφίξουν το χέρι, παραβιάζοντας την ιερή παράδοση του σκακιού. Ωστόσο, η σταθερή της λάμψη άλλαξε τα δεδομένα. Ο Ινδός διεθνής γκρανμαίτρ σκακιστής και πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής, Βισβανάθαν Ανάντ, δήλωσε δημόσια: «Η Τζούντιτ είναι ήδη μία από εμάς». Το ντοκιμαντέρ εστιάζει ιδιαίτερα στη σχέση της με τον Κασπάροφ – δώδεκα ήττες, τέσσερις ισοπαλίες και μία νίκη της – και σε ένα επεισόδιο στο Linares του 1994, όταν ο Κασπάροφ άγγιξε έναν ίππο, τον άφησε στιγμιαία και μετά άλλαξε κίνηση. Σύμφωνα με τον βασικό κανόνα του σκακιού touch-move, αν αγγίξεις και αφήσεις πλήρως ένα κομμάτι σου στη νέα θέση, υποχρεωτικά πρέπει να παίξεις αυτή την κίνηση. Η Τζούντιτ είδε την παράβαση, αλλά δεν διαμαρτυρήθηκε και αποδέχτηκε την ήττα. Ο πατέρας της, από την πλευρά του, ομολογεί ότι δυσκολεύτηκε όταν οι κόρες του παντρεύτηκαν και «άλλαξαν μονοπάτι», ενώ πιστεύει ότι η Τζούντιτ δεν έφτασε στο νούμερο ένα επειδή δεν πρόσθετε τρεις-τέσσερις ώρες προπόνησης κάθε μέρα. Σήμερα η Τζούντιτ αφιερώνεται στην προώθηση του σκακιού ως εκπαιδευτικού εργαλείου. Μετά την κυκλοφορία του ντοκιμαντέρ μοιράστηκε ένα μήνυμα θεατή: «Δεν σας ήξερα μέχρι το Netflix. Χάρισα σκακιστικό σετ στην επτάχρονη κόρη μου». Η απάντησή της ήταν: «Αυτή είναι η αντίδραση που ήλπιζα. Ελπίζω πολλά παιδιά να αρχίσουν σκάκι». Όπως λέει η σκηνοθέτις Rory Kennedy, η ζωή της Τζούντιτ δείχνει τι μπορεί να συμβεί όταν κάποιος έχει την αποφασιστικότητα να σπάσει τα εμπόδια. Σε μια εποχή που η ισότητα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει εμπόδια, η ιστορία της είναι μια εμπνευσμένη υπενθύμιση: η ιδιοφυΐα, η επιμονή και το θάρρος μπορούν να αλλάξουν τα δεδομένα. Δείτε το τρέιλερ: Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr