Cilat janë shtyllat kryesore të regjimit iranian?

Në zemër të Lindjes së Mesme, Republika Islamike e Iranit funksionon mbi një arkitekturë të ndërlikuar pushteti, ku autoriteti fetar dhe ai shtetëror ndërthuren në mënyrë unike. Që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979, sistemi politik iranian është ndërtuar mbi disa shtylla kyçe që garantojnë vazhdimësinë e regjimit dhe ndikimin e tij brenda dhe jashtë kufijve të vendit. Izraeli dhe Irani në luftë të hapur - sulmet dhe kundërpërgjigjet e fundit Në krye qëndron Udhëheqësi Suprem, figura me kompetenca më të gjera se çdo institucion tjetër shtetëror. Krahas tij veprojnë presidenti dhe parlamenti i zgjedhur, por me kompetenca të kufizuara nga mekanizma mbikëqyrës. Një rol vendimtar luajnë edhe forcat e armatosura, veçanërisht Gardat e Revolucionit, të cilat përveç ndikimit ushtarak kanë shtrirë praninë e tyre në ekonomi dhe politikë. Kjo strukturë komplekse pushteti, e mbështetur në institucione fetare dhe mekanizma sigurie, përbën themelin mbi të cilin qëndron regjimi iranian – një sistem që vazhdon të sfidohet nga presionet e brendshme dhe ato ndërkombëtare. 1. Udhëheqësi Suprem Udhëheqësi Suprem emërohet përgjithmonë nga Asambleja e Ekspertëve, e cila zgjidhet me votë të përgjithshme. Edhe pse ligjërisht nën vëzhgim, ai ka të fundit fjalë në politikat kryesore të vendit, si në brendësi ashtu edhe jashtë vendit. Ai emëron drejtuesit e institucioneve kyçe: kreun e drejtësisë, gjysmën e anëtarëve të Këshillit të Ruajtësve të Kushtetutës, komandantët ushtarakë dhe drejtorin e radiotelevizionit shtetëror. Si Komandant Suprem, ai kontrollon të gjithë aparatin e sigurisë, ushtarak dhe inteligjencës. Aktualisht këtë rol e mban Ajatollah Ali Khamenei, që ka qenë në këtë detyrë që nga viti 1989, pas vdekjes së themeluesit Ruhollah Khomeinit. 2. Zyrtarët e zgjedhur Populli zgjedh presidentin, parlamentin dhe Asamblenë e Ekspertëve, por kandidatët duhet të miratohen nga Këshilli i Ruajtësve të Kushtetutës (12 anëtarë), që kufizon zgjedhjet. Presidenti zgjedhet për katër vjet dhe ka më pak pushtet se Udhëheqësi Suprem. Ai kryesisht drejton politikën ekonomike, një detyrë e vështirë për shkak të sanksioneve ndërkombëtare. Presidenti emëron nënkryetarët dhe anëtarët e qeverisë, të cilët duhet të miratohen nga parlamenti. Ligjet e miratuara nga parlamenti duhet gjithashtu të konfirmohen nga Këshilli i Ruajtësve. 3. Forcat e armatosura Forcat e armatosura të Iranit përbëhen nga ushtria e rregullt dhe Gardat e Revolucionit (Pasdaranët), një forcë ideologjike e rëndësishme brenda Republikës Islamike. E gjithë struktura e forcave të armatosura i nënshtrohet Udhëheqësit Suprem përmes Shtabit të Përgjithshëm të Forcave. Gardat e Revolucionit kanë influencë të madhe në ekonomi, politikë dhe shoqëri, dhe perëndimi i akuzon për ndërhyrje ushtarake jashtë vendit dhe shkelje të të drejtave të njeriut brenda vendit. 4. Këshilli i Sigurisë Kombëtare dhe Këshilli Kombëtar i Mbrojtjes Këshilli i Sigurisë Kombëtare merr vendime për sigurinë kombëtare dhe vepron sipas udhëzimeve të Udhëheqësit Suprem; ai përbëhet nga figura të larta politike, gjyqësore dhe ushtarake. Pas luftës së fundit me Izraelin, ky këshill ka krijuar edhe një Këshill Kombëtar të Mbrojtjes, nën drejtimin e ish-ministrit të Mbrojtjes dhe këshilltarit të Udhëheqësit Suprem, Ali Shamhanit. /Telegrafi/