เหตุการณ์ช็อกโลกหลัง สหรัฐอเมริกา ร่วมมืออิสราเอล บุกโจมตีอิหร่าน จนทำให้ผู้นำสูงสุดอย่าง อยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี เสียชีวิตทันที ทำให้หลายฝ่ายเกิดข้อสงสัย เพราะการเจรจาเกี่ยวโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน ยังคงดำเนินอยู่ และการประชุมรอบสุดท้าย ที่กรุงเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งมีโอมาน เป็นผู้ไกล่เกลี่ย เกิดขึ้น 2 วัน ก่อนเหตุการณ์โจมตี ถือเป็นการยกระดับความตึงเครียดที่ร้ายแรงที่สุดนับตั้งแต่สงครามระยะสั้นแต่รุนแรงในเดือนมิถุนายน 2025 สำนักข่าว อัลจาซีรา รายงานว่า ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวว่าวอชิงตันได้เริ่ม "ปฏิบัติการรบครั้งใหญ่" ในอิหร่าน โดยมีเป้าหมายเพื่อกำจัดภัยคุกคามจากระบอบอิหร่าน เขากล่าวว่า "ระบอบนี้จะได้เรียนรู้ในไม่ช้าว่าไม่มีใครควรท้าทายความแข็งแกร่งและอำนาจของกองทัพสหรัฐฯ" ต่อไปนี้คือลำดับเหตุการณ์ รวมถึงการโจมตีและการเจรจาทางการทูตที่นำไปสู่การโจมตีในวันเสาร์โดยสหรัฐฯ และอิสราเอล และการตอบโต้ที่รุนแรงของอิหร่าน ปี ค.ศ.2025 1 มิ.ย.อิสราเอลเปิดฉากโจมตีทางอากาศครั้งใหญ่ต่อโรงงานนิวเคลียร์และฐานทัพของอิหร่าน ท่ามกลางการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ และเตหะราน อิหร่านตอบโต้ภายในไม่กี่ชั่วโมงด้วยการโจมตีด้วยขีปนาวุธและโดรนขนาดใหญ่ต่อเมืองต่างๆ ของอิสราเอล 22 มิ.ย. สหรัฐฯ โจมตีโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่านที่นาตันซ์ ฟอร์โดว์ และอิสฟาฮาน โดยทรัมป์อ้างว่าการโจมตีดังกล่าวทำให้โครงการนิวเคลียร์ของเตหะรานเสียหาย ขณะที่เจ้าหน้าที่อิหร่านกล่าวว่าโครงการของพวกเขาล่าช้าแต่ไม่ได้ถูกทำลาย 23 มิ.ย. อิหร่านยิงขีปนาวุธไปยังฐานทัพอากาศอัลอูเดดในกาตาร์ ซึ่งเป็นที่ตั้งของทหารสหรัฐฯ เพื่อเป็นการตอบโต้ โดยขีปนาวุธถูกสกัดกั้น และไม่มีรายงานผู้เสียชีวิต 24 มิ.ย. หลังจากการสู้รบ 12 วัน ข้อตกลงหยุดยิง ที่สหรัฐฯ เป็นผู้ไกล่เกลี่ยมีผลบังคับใช้ระหว่างอิหร่าน และอิสราเอล ยุติการสู้รบทั้งหมด อิหร่าน รายงานว่ามีพลเมืองเสียชีวิตอย่างน้อย 610 คนในสงคราม ขณะที่อิสราเอลอ้างว่ามีผู้เสียชีวิต 28 คนในฝ่ายตน 2 ก.ค. ประธานาธิบดีมาซูด เปเซชเกียน ของอิหร่าน ลงนามในกฎหมายยุติความร่วมมือกับองค์การพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) ห้ามผู้ตรวจสอบของ IAEA เข้าถึงโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่าน เว้นแต่จะได้รับอนุญาตเป็นพิเศษจากสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของประเทศ 22 ก.ค. อับบาส อาราคชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน กล่าวว่าเตหะรานจะไม่ละทิ้งโครงการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม 12 ส.ค.ตำรวจอิหร่านจับกุมผู้คนมากถึง 21,000 คนที่เกี่ยวข้องกับสงคราม 12 วันกับอิสราเอล ตามรายงานของสื่อของรัฐ 22 ส.ค. อิหร่านตกลงที่จะกลับมาเจรจาเรื่องนิวเคลียร์อีกครั้ง ในปลายเดือนเดียวกันนี้ กับสหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และเยอรมนี แม้จะมีภัยคุกคามจากการคว่ำบาตรที่นำกลับมาใช้ใหม่ 28 ส.ค. สามประเทศในยุโรปเริ่มกลไกในการนำมาตรการคว่ำบาตร ของสหประชาชาติกลับมาใช้กับสาธารณรัฐอิสลามเป็นครั้งแรกในรอบทศวรรษ 1 พ.ย. โอมานเรียกร้องให้ทั้งสหรัฐฯ และอิหร่านกลับไปสู่โต๊ะเจรจา ขณะที่อิหร่านย้ำว่าจะไม่หยุดการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม 7 พ.ย. ทรัมป์กล่าวว่าอิหร่าน ขอให้วอชิงตันยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร ที่สร้างความเสียหายอย่างร้ายแรงต่อเตหะราน และเขายินดีที่จะพูดคุยเกี่ยวกับประเด็นนี้ 28 ธ.ค. เกิดการประท้วงขึ้นในเมืองใหญ่หลายแห่ง รวมถึงเตหะราน เนื่องมาจากราคาสินค้าที่พุ่งสูงขึ้นหลังจากค่าเงินเรียลอ่อนค่าลงเมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ ปี ค.ศ.2026 8 ม.ค. อินเทอร์เน็ตถูกตัดขาดทั่วประเทศอิหร่านหลังจากการประท้วงต่อต้านรัฐบาล ซึ่งขณะนี้ได้ลุกลามออกไปนอกเมืองแล้ว การตัดสัญญาณกินเวลานานกว่าสองสัปดาห์ 13 ม.ค. ทรัมป์บอกชาวอิหร่านให้ "ประท้วงต่อไป" โดยอ้างว่าความช่วยเหลือกำลังมา และสหรัฐฯ อาจกำลังเตรียมการแทรกแซงทางทหารต่อเตหะราน สหรัฐฯ เริ่มเสริมกำลังทหารนอกชายฝั่งอิหร่าน 6 ก.พ. อิหร่าน และสหรัฐฯ เริ่มการเจรจาทางนิวเคลียร์ทางอ้อม ที่กรุงเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดยมีประเทศโอมานเป็นผู้ไกล่เกลี่ย และมีเป้าหมายเพื่อบรรลุข้อตกลงในการควบคุมโครงการนิวเคลียร์ของเตหะราน 17 ก.พ. มีการเจรจาระดับสูง ครั้งที่ 2 ระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านเกี่ยวกับนิวเคลียร์ ที่กรุงเจนีวา โดยมีโอมานเป็นผู้ไกล่เกลี่ยเช่นเคย 22 ก.พ. ประเทศโอมาน เปิดเผยว่า การเจรจาระหว่างสหรัฐฯ กับ อิหร่าน มีความคืบหน้าในเชิงบวก แม้จะยอมรับว่ายังคงมีความแตกต่างที่สำคัญอยู่ 26 ก.พ. การเจรจานิวเคลียร์รอบที่ 3 สิ้นสุดลง ที่กรุงเจนีวา โดยมี โอมาน เป็นผู้ไกล่เกลี่ยเหมือนเช่นเคย รายงานข่าวระบุว่า โอมาน มีความมั่นใจว่า การเจรจาครั้งนี้ "มีความคืบหน้าอย่างมีนัยสำคัญ" และจะมีการเจรจาเพิ่มเติมในสัปดาห์ถัดไปที่กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย 27 ก.พ. รัฐมนตรีต่างประเทศของโอมาน กล่าวว่า อิหร่านตกลงที่จะลดปริมาณวัตถุดิบนิวเคลียร์ที่สะสมไว้ลง "ระดับต่ำที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้" ซึ่งก็คือระดับวัตถุดิบที่ยังไม่ผ่านการกลั่น ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐฯ กล่าวว่า เขาชอบการเจรจาทางการทูตมากกว่า แต่เตือนว่า "ทุกทางเลือก" ยังคงใช้ได้หากการเจรจาทางการทูตล้มเหลว 28 ก.พ. สหรัฐฯ ร่วมมือกับ อิสราเอล เปิดฉากโจมตีเป้าหมายของอิหร่านอย่างเป็นระบบ รวมถึงสถานที่ในและรอบๆ เตหะราน อิหร่านตอบโต้ด้วยการโจมตีทางอากาศ และขีปนาวุธทั่วภูมิภาค รวมถึงกาตาร์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซาอุดีอาระเบีย บาห์เรน และคูเวต 29 ก.พ. อิหร่าน ปิดช่องแคบฮอร์มุช เส้นทางสำคัญในการลำเลียงน้ำมันออกสู่ตลาดโลก แม้ว่าต่อมา รัฐบาลอิหร่านจะยืนยันไม่ได้สั่งปิด แต่จากเหตุการณ์ที่มีเรือขนส่งเอกชนถูกยิงสกัด ทำให้เส้นทางดังกล่าว ถูกปิดไปโดยปริยาย 1 มี.ค. อิสราเอล โจตีกรุงเบรุต และสถานที่สำคัญทางยุทธศาสตร์หลายแห่ง ของประเทศเลบานอน เชื่อว่าเพื่อทำลายที่มั่นของกลุ่มฮิซบอลเลาห์ ซึ่งส่วนหนึ่งของกลุ่มพันธมิตรที่นำโดยอิหร่าน ต้องจับตาดูว่า สถานการณ์จะเป็นอย่างไร แต่ล่าสุดวันนี้ (2 มี.ค.) ประธานาธิบดี ทรัมป์ ส่งสัญญาณ พร้อมเจรจากับผู้นำอิหร่าน อีกครั้ง โดยทรัมป์ ให้สัมภาษณ์ The Atlantic ว่า ผู้นำอิหร่านคนใหม่ต้องการที่จะเจรจากับสหรัฐฯ และเขาได้ตอบรับที่จะพูดคุยด้วยแล้ว อ่านข่าว ประมวลเหตุการณ์ ความไม่สงบหลายจุดทั่ว "ตะวันออกกลาง" ตลอดทั้งคืน นักวิชาการ มองเหตุความไม่สงบตะวันออกกลางหากไม่ยืดเยื้อ กระทบ "ราคาน้ำมัน-ท่องเที่ยว" ระยะสั้น อิหร่านยังเหลือขีปนาวุธตอบโต้ "สหรัฐฯ-อิสราเอล" มากแค่ไหน?