Απογοητευτική η ακτινογραφία για το κόστος των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών στην Ελλάδα, η οποία επιμένει να συγκαταλέγεται στις ακριβότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία της τελευταίας ευρωπαϊκής έκθεσης «Mobile and Fixed Broadband Prices in Europe 2024», που δημοσιοποιήθηκε πριν από λίγες ημέρες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παρά τις μειώσεις οι Ελληνες πληρώνουν περισσότερα Τον τελευταίο χρόνο υπήρξαν περαιτέρω μειώσεις στις τιμές σε σταθερή και κινητή τηλεφωνία, σε συνδυασμό με τη μείωση / κατάργηση τελών που είχαν θεσπιστεί κατά τη μνημονιακή περίοδο. Όμως η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που βασίζεται σε στοιχεία του 2024, δείχνει πως παρά τη γενική τάση μείωσης των τιμών που παρατηρείται σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι Έλληνες καταναλωτές εξακολουθούν να καταβάλλουν ποσά που αποκλίνουν αισθητά από τον μέσο όρο των 27 κρατών-μελών (EU27), γεγονός που καθιστά την ευρυζωνική πρόσβαση στο Διαδίκτυο δυσανάλογα ακριβή για το διαθέσιμο εισόδημά τους. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα είναι στο «γκρουπ των υψηλών τιμών» Η μελέτη δείχνει ότι η χώρα μας ανήκει σταθερά στο «γκρουπ των υψηλών τιμών», εμφανίζοντας μάλιστα σε συγκεκριμένες κατηγορίες ταχυτήτων και υπηρεσιών τις υψηλότερες τιμές σε ολόκληρη την ήπειρο, τη στιγμή που οι μισθολογικές απολαβές υπολείπονται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Για παράδειγμα, στην πιο προηγμένη κατηγορία συνδυαστικών υπηρεσιών (Quadruple Play, δηλαδή σταθερό τηλέφωνο, πρόσβαση στο Διαδίκτυο με ταχύτητες 1 Gbps, κινητό τηλέφωνο και συνδρομητική τηλεόραση), η Ελλάδα αναδεικνύεται ως η ακριβότερη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τιμή που είναι περίπου 55% υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και τρεις φορές υψηλότερη από την αντίστοιχη τιμή στη Ρουμανία. Η Ρουμανία η φθηνότερη χώρα σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες Το ενδιαφέρον της έκθεσης είναι πως η Ρουμανία κυριαρχεί σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες ως η φθηνότερη χώρα, ειδικά στην κινητή τηλεφωνία, όπου προσφέρει απεριόριστα πακέτα σε τιμές που αποτελούν το 1/10 του κόστους σε χώρες όπως η Ουγγαρία. Καταγράφεται, επίσης, πως οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης (Ρουμανία, Βουλγαρία, Πολωνία, Λιθουανία) συγκεντρώνουν τις χαμηλότερες τιμές, ενώ χώρες του Νότου (Ελλάδα, Πορτογαλία) και το Βέλγιο εμφανίζουν τις υψηλότερες επιβαρύνσεις για τους καταναλωτές. Τέλος, η αναβάθμιση σε ταχύτητες Gigabit παραμένει ακριβή «πολυτέλεια» για τις ακριβές χώρες, ενώ στον ευρωπαϊκό μέσο όρο η διαφορά τιμής μεταξύ 200 Mbps και 1 Gbps αρχίζει να περιορίζεται. Χειρότερες επιδόσεις στον τομέα της σταθερής ευρυζωνικότητας Στον τομέα της σταθερής ευρυζωνικότητας, η Ελλάδα κατατάσσεται συστηματικά στις χώρες με τις χειρότερες επιδόσεις ως προς την προσιτότητα. Για ένα βασικό πακέτο Single Play με ταχύτητες 30-100 Mbps, η χαμηλότερη διαθέσιμη τιμή στην ελληνική αγορά διαμορφώνονταν το 2024 στα 19,17 ευρώ σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPP), ενώ ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι σημαντικά χαμηλότερος, με ορισμένες χώρες όπως η Ρουμανία να προσφέρουν την ίδια υπηρεσία με μόλις 10,14 ευρώ. Η απόκλιση αυτή γίνεται ακόμη πιο προκλητική στις πολύ υψηλές ταχύτητες άνω των 200 Mbps. Εκεί, η Ελλάδα κατέγραψε την απόλυτη αρνητική πρωτιά στην ΕΕ για πακέτα Single Play, με την τιμή να εκτοξεύεται στα 39,81 €, την ίδια στιγμή που ο μέσος όρος της ΕΕ27 περιορίζεται στα 21,91 €, δηλαδή σχεδόν στο μισό κόστος. Τι ισχύει με τα πακέτα Triple Play Ακόμη και στα πακέτα Triple Play, που περιλαμβάνουν σταθερή τηλεφωνία, internet και τηλεόραση, η Ελλάδα παραμένει σε αρκετά υψηλά επίπεδα σε σχέση με τα εισοδήματα των νοικοκυριών. Για ταχύτητες έως 100 Mbps, η μέση τιμή στην Ελλάδα ανέρχεται σε 37,12 €, όταν στην ΕΕ ο μέσος όρος είναι 33,20 €. Το χάσμα διευρύνεται εκθετικά όσο ανεβαίνουμε στην κλίμακα των ταχυτήτων. Για συνδέσεις Gigabit (1 Gbps), η διαφορά κόστους μεταξύ Ελλάδας και των πρωτοπόρων χωρών της ψηφιακής μετάβασης προκαλεί ίλιγγο, καθώς στη χώρα μας οι τιμές αυτές παραμένουν «κλειδωμένες» σε επίπεδα που στην υπόλοιπη Ευρώπη θεωρούνται ξεπερασμένα εδώ και μια πενταετία. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ στην Ελλάδα η τιμή για 1 Gbps σε πακέτο Quadruple Play αγγίζει τα 89,17 €, ο ευρωπαϊκός μέσος όρος συγκρατείται στα 57,66€ και σε αγορές όπως της Βουλγαρίας η ίδια υπηρεσία παρέχεται με λιγότερα από 30 €. Δυσάρεστα τα αποτελέσματα και στην κινητή τηλεφωνία Η κατάσταση στην κινητή τηλεφωνία είναι εξίσου δυσάρεστη, με την Ελλάδα να περιλαμβάνεται στο «ακριβό» γκρουπ χωρών μαζί με κράτη με πολύ υψηλότερο βιοτικό επίπεδο, όπως η Ολλανδία και η Σουηδία. Οι τιμές για πακέτα δεδομένων παραμένουν σε ύψη που δυσκολεύουν τον μέσο χρήστη, καθώς η χώρα παρουσιάζει μερικές από τις μεγαλύτερες επιβαρύνσεις για την αναβάθμιση από μικρά σε μεγάλα πακέτα δεδομένων. Ενδεικτικά, στο καλάθι των 10 GB με 100 κλήσεις, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 13,01 €, η Ελλάδα κινείται στα 16,45€, καταλαμβάνοντας μία από τις χειρότερες θέσεις στην ΕΕ. Ακόμη και στις προσφορές με απεριόριστα δεδομένα (Unlimited Data), όπου θα περίμενε κανείς μια πιο επιθετική εμπορική πολιτική λόγω του 5G, η Ελλάδα εμφανίζεται με τιμές που αγγίζουν τα 42,00€, όταν σε γειτονικές χώρες όπως η Ιταλία, ο ανταγωνισμός έχει πιέσει τα αντίστοιχα πακέτα κάτω από τα 20,00€. Η έκθεση υπογραμμίζει επίσης ότι η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες όπου το «πριμ ταχύτητας», δηλαδή το επιπλέον κόστος που καλείται να πληρώσει ο καταναλωτής για να αναβαθμίσει τη σύνδεσή του από μια παλαιότερη τεχνολογία σε οπτική ίνα, παραμένει εξαιρετικά υψηλό. Συγκεκριμένα, η μετάβαση από τα 200 Mbps στο 1 Gbps επιβαρύνει τον Έλληνα χρήστη με ποσά που είναι έως και διπλάσια από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αυτό λειτουργεί αποτρεπτικά για την υιοθέτηση των νέων δικτύων FTTH (Fiber to the Home), παρά τις κρατικές επιδοτήσεις μέσω κουπονιών. Αντίθετα, η χώρα εμφανίζει μηδενικό ή ελάχιστο κόστος για την προσθήκη σταθερής τηλεφωνίας σε ένα πακέτο internet (Double Play), μια πρακτική που ακολουθείται συχνά από τους παρόχους για να «δέσουν» τον πελάτη σε συνδυαστικές υπηρεσίες, χωρίς όμως αυτό να μειώνει την τελική υψηλή τιμή του συνολικού λογαριασμού, η οποία παραμένει πάνω από το όριο της προσιτότητας για τα χαμηλά εισοδήματα. Εξετάζοντας το κόστος σε σχέση με το Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ζοφερή. Για τα νοικοκυριά που βρίσκονται στο χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κλίμακας, η δαπάνη για μια αξιοπρεπή σύνδεση internet και ένα βασικό πακέτο κινητής τηλεφωνίας μπορεί να αντιπροσωπεύει έως και το 4,8% του μηνιαίου προϋπολογισμού τους. Στην ΕΕ, το αντίστοιχο ποσοστό είναι μόλις 2,2%. Αυτό σημαίνει ότι ένας Έλληνας με χαμηλό μισθό πρέπει να εργαστεί διπλάσιες ώρες από έναν μέσο Ευρωπαίο για να πληρώσει τις ίδιες ψηφιακές υπηρεσίες. Η στατιστική αυτή αναδεικνύει έναν κίνδυνο ψηφιακού χάσματος, όπου η πρόσβαση στην πληροφορία και τις κρατικές υπηρεσίες –που πλέον είναι κατά βάση ψηφιακές– μετατρέπεται σε προνόμιο των λίγων. Παρά το γεγονός ότι οι τιμές των δεδομένων στην κινητή τηλεφωνία στην ΕΕ μειώθηκαν κατά μέσο όρο κατά 9,4% μέσα 2024, η Ελλάδα δυσκολεύεται να ακολουθήσει τον ρυθμό αυτής της αποκλιμάκωσης, διατηρώντας ένα από τα μεγαλύτερα χάσματα μεταξύ των εθνικών τιμών και των χαμηλότερων διαθέσιμων προσφορών στην ευρωπαϊκή επικράτεια. Ενώ σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία ο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ τεσσάρων ή και περισσότερων παικτών έχει οδηγήσει σε κατάρρευση των τιμών, στην ελληνική αγορά η δομή του ανταγωνισμού φαίνεται να μην επαρκεί για να προκαλέσει παρόμοιες ανατροπές. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι για τους Έλληνες καταναλωτές, η πρόσβαση στις σύγχρονες ψηφιακές υποδομές παραμένει μια ακριβή υπόθεση, με το κόστος να λειτουργεί ως τροχοπέδη στην πλήρη ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στην καθημερινότητα. Αν η Ελλάδα επιθυμεί να επιτύχει τους στόχους της Ψηφιακής Δεκαετίας της ΕΕ για το 2030, δεν αρκεί μόνο η εγκατάσταση των καλωδίων οπτικής ίνας ή των κεραιών 5G. Απαιτείται μια ριζική επανεκτίμηση της τιμολογιακής πολιτικής και της φορολογικής επιβάρυνσης των τηλεπικοινωνιών, ώστε η ψηφιακή σύγκλιση με την Ευρώπη να μην είναι μόνο τεχνολογική, αλλά πρωτίστως οικονομική και κοινωνική. Χωρίς φθηνό internet, η ψηφιακή επανάσταση στην Ελλάδα θα συνεχίσει να τρέχει με «χαμηλές ταχύτητες» για την πλειονότητα των πολιτών, όπως επισημαίνουν εδώ και χρόνια οι ειδικοί. Συγκριτικός Πίνακας Τιμών Τηλεπικοινωνιών στην Ε.Ε. (2024) Διαβάστε περισσότερα στο iefimerida.gr