Klínískur næringarfræðingur hjá Félagi fagfólks um átraskanir segir það sláandi hve ungum stúlkum með átröskun hefur fjölgað mikið undanfarið ár. Átröskun meðal barna var tilefni málþings Barna- og unglingageðdeildar Landspítala, BUGL, í fyrra. Þar kom fram að fjöldi barna sem hefur hafið meðferð hjá átröskunarteymi BUGL hafi tvöfaldast síðustu ár. Berglind S.Á.Blöndal hefur í starfi sínu sem klínískur næringarfræðingur tekið á móti fjölda ungra stúlkna, undanfarið ár, sem eru farnar að einangra sig því þeim finnst þær feitar og hræðilegar. „Mér fannst þetta búið að skána á tímabili en núna er eitthvað gríðarlegt bakslag,“ segir Berglind og á þar við þróun í greiningu átraskana undanfarin þrjú til fjögur ár. Borða helst undir 700 kaloríum á dag Berglind segir að stór hluti hennar skjólstæðinga sé með alvarlega átröskun. Yfirleitt séu það unglingsstúlkur sem komi til sín og að þær hafi þróað með sér átröskun eftir athugasemdir annarra um holdafar þeirra eða líkamsþyngd. „Þetta er eitthvað sem maður vill alls ekki ýta undir,“ segir Berglind. Tölur frá BUGL sýna að þeim hefur fjölgað sem hefja þar meðferð við átröskun. Árið 2022 voru 19 í meðferð, 36 árið 2023, 39 árið 2024 og 42 í fyrra. Þær tölur segja þó ekki alla söguna þar sem margir skjólstæðingar leita annað eftir meðferð og greiningu. Hvað er átröskun? Eftirfarandi skilgreining á átröskun má finna á Vísindavefnum: Átraskanir eru alvarlegir langvinnir geðsjúkdómar sem einkennast af miklum truflunum á mataræði. Þekktustu átraskanirnar eru lystarstol (anorexía) og lotugræðgi (búlemía), en í báðum þessum tilfellum eru sjúklingarnir mjög uppteknir af líkamsþyngd og hræðslu við að þyngjast. Átraskanir valda iðulega alvarlegum líkamlegum og andlegum einkennum sem geta í verstu tilfellum leitt til dauða. Berglind segir sína upplifun að núna sé mikið bakslag. Allt snúist um útlit en ekki innri liðan eða hvernig fólk kemur fram við hvert annað. Hvort fólki líði vel og sé að njóta sín í lífinu. Hún segir að pinkulitlar, allt of léttar stúlkur, séu farnar að einangra sig því þeim finnist þær feitar og hræðilegar. „Það hræðilegasta sem getur gerst fyrir þær er að vera með einhver kíló utan á sér.“ Hún segir margar borða undir 700 kaloríum á dag sem uppfylli á engan hátt orkuþörf. Segist vera í sjokki yfir þróuninni Berglind segir áhrif samfélagsmiðla og aukinnar áherslu þar á „grannt útlit“ meðal annars um að kenna. Ungar stúlkur verði fyrir miklu áreiti varðandi útlit og að það að vera sem grannastar sé best. Útkoman verði sú að stúlkur hætti að nærast til að grennast. „Undanfarin þrjú til fjögur ár hefur maður fundið aukningu en síðastliðið ár er maður bara í sjokki,“ segir Berglind og bætir við að það virðist vera komið í tísku hjá stúlkum að svelta sig til að vera sem grannastar. Berglind segir það ábyrgð alls samfélagsins að beina athyglinni frá útliti, það eigi ekki að skipta máli. Átröskun sé alvarlegur geðsjúkdómur og ungar stúlkur í sérstaklega viðkvæmar og áhrifagjarnar.