Macron urdhëron rritjen e rezervave të kokave bërthamore dhe zbulon planin e 'parandalimit të avancuar' për Evropën

Presidenti francez Emmanuel Macron urdhëroi një rritje të rezervave të kokave bërthamore të vendit dhe u zotua se nuk do të tërhiqej nëse kërcënoheshin "interesat jetësore" të vendit, në një fjalim historik nga një bazë nëndetësesh me raketa balistike në Francën veriperëndimore. "Kam urdhëruar një rritje të numrit të kokave bërthamore në arsenalin tonë. Nuk do ta zbulojmë më madhësinë e arsenalit tonë bërthamor, ndryshe nga e kaluara", tha presidenti francez, transmeton Telegrafi. "Nuk do të hezitoj kurrë të marr vendimet që janë thelbësore për të mbrojtur interesat tona jetësore. Nëse do të përdornim arsenalin tonë, asnjë shtet nuk mund ta shmangte atë", tha Macron në një nga rreshtat më të forta të fjalimit. Franca ka rreth 290 koka bërthamore, sipas shifrave të fundit të publikuara nga Instituti Ndërkombëtar i Kërkimeve për Paqen në Stokholm (SIPRI). Fjalimi vjen ndërsa siguria evropiane po testohet në fronte të shumta, nga pushtimi në shkallë të plotë i Ukrainës nga Rusia deri te lufta në zgjerim e Iranit. Zyrtarët francezë kishin nënvizuar se fjalimi ishte planifikuar shumë kohë më parë dhe mbeti në orar pavarësisht konfliktit në Lindjen e Mesme në përshkallëzim. Gjatë fjalimit të tij 45-minutësh, kreu i shtetit francez përshkroi atë që e quajti një "zbatim progresiv" të një "strategjie të avancuar të parandalimit bërthamor". "Parandalimi i avancuar që ne propozojmë është një përpjekje e dallueshme, plotësisht plotësuese e asaj të NATO-s, si strategjikisht ashtu edhe teknikisht", tha ai, duke e pozicionuar atë si një shtresë shtesë evropiane dhe jo si një alternativë të NATO-s. Macron tha se Franca mund të kryejë "dislokime të rastësishme" të aftësive strategjike të lidhura me parandalimin bërthamor "midis aleatëve tanë evropianë", duke filluar me ushtrime të përbashkëta. Udhëheqësi francez tha gjithashtu se tetë vende evropiane janë të interesuara në programin e "parandalimit të avancuar" të Francës, dhe këmbënguli që qasja do të zbatohej "në transparencë të plotë me Shtetet e Bashkuara". Sipas presidentit, këto vende përfshijnë Mbretërinë e Bashkuar, Gjermaninë, Poloninë, Holandën, Belgjikën, Greqinë, Suedinë dhe Danimarkën. Këto vende do të jenë në gjendje të presin "forca ajrore strategjike" nga Forcat Ajrore Franceze, duke i mundësuar atyre të "shpërndahen në të gjithë kontinentin evropian". Macron më tej tërhoqi një vijë të ashpër mbi sovranitetin dhe kontrollin, duke deklaruar se nuk do të kishte "ndarje të vendimit përfundimtar". “Gjithashtu nuk do të ketë ndarje të interesave jetësore, të cilat do të mbeten një vlerësim sovran për vendin tonë”, shtoi ai. Ai njoftoi gjithashtu se Parisi, Londra dhe Berlini do të “punojnë së bashku në projekte raketash me rreze shumë të gjatë veprimi”, duke e paraqitur këtë si pjesë të një përpjekjeje më të gjerë evropiane për të penguar dhe mbrojtur në një peizazh sigurie më të paqëndrueshëm. “Kjo do të na japë mundësi të reja për menaxhimin e përshkallëzimit në një mënyrë konvencionale”, theksoi presidenti francez. Ky bashkëpunim është pjesë e Qasjes Evropiane të Sulmit me Rreze të Gjatë veprimi të nisur në vitin 2024, e cila përfshin gjithashtu Italinë, Poloninë dhe Suedinë. Macron njoftoi gjithashtu se nëndetësja e ardhshme me raketa balistike që do të valëvit flamurin francez “do të quhet e Pamposhtur dhe do të lundrojë në vitin 2036”. Franca është e vetmja fuqi bërthamore brenda BE-së, e cila është një arsye pse fjalët e Macron u ndoqën nga afër nga kryeqytetet evropiane. Globalisht, nëntë vende mendohet ose dihet se posedojnë armë bërthamore: Rusia, SHBA-ja, Franca, Mbretëria e Bashkuar, Kina, India, Pakistani, Izraeli dhe Koreja e Veriut. Vetëm pesë të parat njihen si shtete me armë bërthamore sipas Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore. /Telegrafi/ Direction la base de l’Île Longue pour y rencontrer les femmes et les hommes qui assurent au quotidien la permanence et l’excellence opérationnelle de notre dissuasion nucléaire. pic.twitter.com/V89unCbV2B — Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) March 2, 2026