Frakkar bjóða bandamönnum aðgang að kjarnorkuvopnum

Emmanuel Macron Frakklandsforseti sagðist í dag geta sent loftför með kjarnorkuvopn til bandalagsríkja sinna. Þá bauð Macron átta Evrópuríkjum að taka þátt í heræfingum með frönskum hermönnum í fælingarskyni. „Við verðum að styrkja kjarnorkufælingarmátt okkar nú þegar nokkrar ógnir eru uppi. Við verðum einnig að íhuga fælingaraðferðir okkar í miðri heimsálfunni,“ sagði Macron. Forsetinn Svíþjóð og Danmörk hafa þegið boð um að taka þátt í samtali um eflingu öryggis Evrópu. Metta Frederiksen, forsætisráðherra Danmerkur, sagði í dag að ekki kæmi til greina að franskar kjarnorkusprengjur verði hýstar í Danmörku. Það væri óheppilegt að Evrópa þurfi að ræða fælingaraðgerðir vegna hættunnar sem stafi af Rússum. Samstarfið verði að byggja á virðingu fyrir lögum Dana um kjarnorkuvopn. Ulf Kristersson, forsætisráðherra Svíþjóðar, segir tillögu Macrons jákvæða í augum sænsku þjóðarinnar. Vitanlega væri betra að búa í heimi þar sem engin þörf er á kjarnorkuvopnum, en á tímum þar sem Rússar ógna nágrönnum sínum verði lýðræðisleg ríki að búa yfir fælingarmætti. Sameiginleg yfirlýsing Svía og Dana Mette Frederiksen og Ulf Kristersson svara boði Macrons í sameiginlegri yfirlýsingu. „Svíþjóð og Danmörk hafa þegið boð um að taka þátt í samtölum við Frakkland um hvernig við getum stuðlað að því að styrkja sameiginlegan fælingarmátt okkar á sviði kjarnorkuvopna. Fleiri af okkar nánustu bandamönnum eiga í svipuðum viðræðum við Frakka,“ segir í yfirlýsingunni. Grunnurinn að getu ríkjanna og bandamanna þeirra til fælingar, og kjarnorkuvopnatengdrar fælingar, sé aðild þeirra að Atlantshafsbandalaginu og fimmtu grein sáttmálans. Það er sú grein sem kveður á um að árás á eitt ríki bandalagsins jafngildi árás á þau öll. Þá muni þetta evrópska framtak efla kjarnorkuvopnatengda fælingu Nató. Forsætisráðherrarnir segjast vita til þess að Frakkar hafi þegar hafið vinnu að því með Nató og Bandaríkjunum. Á sama tíma séu Svíar og Danir að efla samstarf við Norðurlöndin og Eystrasaltsríkin, sem þau eiga í tengslum við, í þessum málum. „Staða öryggis í Evrópu er eins alvarleg og hún hefur orðið frá síðari heimsstyrjöld. Með Rússland, sem ógnar nágrönnum sínum, er það sameiginlegt verkefni okkar að tryggja öryggi og frelsi,“ segir í yfirlýsingunni. Fleiri ríki um boð Macrons Þá hafa fleiri ríki tjáð sig um boð Macrons. Þjóðverjar segjast, í sameiginlegri yfirlýsingu með Frökkum, ætla að taka þátt í kjarnorkuvopnaæfingum Frakka. „Frakkland og Þýskaland hafa ákveðið að taka fyrstu áþreifanlegu skrefin í upphafi þessa árs, og það felur í sér þátttöku Þjóðverja í kjarnorkuvopnaæfingum Frakka og sameiginlegum heimsóknum á staði sem hafa strategíska þýðingu,“ segir í yfirlýsingunni. „Þetta fransk-þýska samstarf er byggt á þeim sameiginlega skilningi að fælingarmáttur kjarnorkuvopna sé burðarstólpi evrópsks öryggis.“ Pavlos Marinakis, talsmaður grískra yfirvalda, segir tillögu Macrons til skoðunar. Donald Tusk, forsætisráðherra Póllands, segir áætlun Macrons góða og að hún muni auka öryggi landsins. Landið hefur hafið samræður við Frakkland um að taka þátt í fælingaræfingunum. „Pólland á í viðræðum við Frakkland og hóp okkar nánustu evrópsku bandamanna um áætlunina um aukna kjarnorkuvopnatengda fælingu. Við erum að byrgja okkur upp með vopnum með vinum okkar svo óvinir okkar muni aldrei þora að ráðast á okkur,“ skrifar Tusk á X . Espen Barth Eide, utanríkisráðherra Noregs, segir boð Macrons krefjast mikillar umhugsunar. Mikilvægt sé að Evrópubúar taki ábyrgð á eigin öryggi en líka þurfi að fara varlega. Fréttastofa hefur sent fyrirspurn til utanríkisráðuneytisins um boð Macrons.