Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, segir innleiðingu refsiákvæða fyrir launaþjófnað skorta á Íslandi. Hún segir margt sammerkt með þeim aðferðum sem notaðar séu við slíkt athæfi hér á landi og á öðrum Norðurlöndum. Í ársbyrjun 2022 varð Noregur fyrsta Evrópulandið til að innleiða sérstök refsiákvæði fyrir launaþjófnað. Verknaðurinn er í dag skilgreindur sem refsivert efnahagsbrot þar í landi og getur varðað allt að sex ára fangelsi. Rætt var við Sólveigu Önnu og Lars Christian Fjeldstad, lögfræðing norska alþýðusambandsins LO, um launaþjófnað í Kastljósi í kvöld. Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, segist hafa kallað eftir innleiðingu refsiákvæða fyrir launaþjófnað á Íslandi líkt og þekkist í Noregi. Hún segir slíka glæpi helst bitna á aðfluttu fólki og fólki í láglaunastörfum. Dregur úr valdaójafnvægi milli vinnuveitenda og launþega Lars Christian Fjeldstad segir lagabreytingarnar í Noregi sem geri launaþjófnað refsiverðan vera mikilvæga ákvörðun þegar komi að því að draga úr valdaójafnvægi milli vinnuveitenda og launþega. „Það komu tillögur um þetta árið 2020 frá Landssambandi stéttarfélaga og um þær ríkti breið þverpólitísk samstaða,“ segir Lars Christian. „Það var almenn pólitísk samstaða allra flokka um að ráðast gegn glæpastarfsemi á vinnumarkaði því hún er vandamál og þá var talið að ákvæðin um launaþjófnað gætu einmitt gagnast til að draga úr glæpastarfseminni á vinnumarkaði sem viðgengst enn.“ Nokkrir dómar hafa fallið frá því lagasetningin tók gildi í Noregi árið 2022. Lögin beinast fyrst og fremst að aðstæðum þar sem vinnuveitandi stelur launum starfsmanns vísvitandi í hagnaðarskyni. „Höfum talað fyrir daufum eyrum“ Sólveig Anna segir forsvarsmenn Eflingar hafa reynt að fá íslensk stjórnvöld til að vakna til meðvitundar um alvarlegar afleiðingar launaþjófnaðar allt frá árinu 2019. „Við höfum lagt mikið á okkur. Við höfum sent frá okkur gögn og reynt að útskýra fyrir stjórnmálafólki hversu alvarlegt vandamál launaþjófnaður er í lífi verka- og láglaunafólks í þessu landi,“ segir Sólveig Anna. „En því miður þá höfum við talað fyrir daufum eyrum. Vegna þess að því er ég tel að þessir glæpir bitni auðvitað ekki á stétt stjórnmálafólks.“ Að sögn Sólveigar Önnu bitnar launaþjófnaður fyrst og fremst á fólki við láglaunastörf. Sömuleiðis bitni hann á aðfluttu fólki, þar með talið fólki sem hingað komi til þess að taka þátt í íslensku atvinnulífi. Það sé stundum fólk sem skorti sterk tengsl hér á landi og verði því fyrir barðinu á vinnuveitendum með einbeittan brotavilja. Lagabreytingar hefðu mikinn fælingarmátt Sólveig Anna segir svipaðar aðferðir við launaþjófnað tíðkast hér á landi og í Noregi. Hún telur að það gæti haft mikilvægar breytingar í för með sér ef Íslendingar fetuðu í fótspor Norðmanna hvað málaflokkinn varðar. „Já, það myndi hafa mjög mikinn fælingarmátt og það er auðvitað það mikilvægasta við þetta. Að menn sem hafa byggt þessa nálgun inn í sitt viðskiptamódel að hafa af fólki laun og finna sér svo alltaf ný og ný fórnarlömb vegna þess að þetta er einmitt refsilaust. Ef þeir vissu að þeirra biðu háar sektargreiðslur og skilorðsbundið og óskilorðsbundið fangelsi þá myndi það að sjálfsögðu hafa þau áhrif að miklu færri myndu kjósa að feta þessa glæpaleið.“